Woensdagavond is voor de eerste keer deze eeuw een volledige zonsverduistering zichtbaar vanaf het Europese vasteland. Om die te zien moet je wel afreizen naar Noord-Spanje of West-IJsland. Deze Nederlanders gaan ernaartoe om het mee te maken, of blijven bewust thuis.
Planeetwetenschapper en astrobioloog Inge Loes ten Kate (50) vertelt al ruim dertien jaar in haar colleges planeetwetenschappen over zonsverduisteringen, maar zag zelf nooit de maan de zon helemaal bedekken. Bij de laatste mogelijkheid in Europa, in de zomer van 1999, was ze net op uitwisseling in de Verenigde Staten. ‘Toen ik zag dat er dit jaar eentje in Spanje was, moesten we daarheen op vakantie.’
Voor haar zijn er meerdere redenen waarom ze deze eclips absoluut niet wil missen. ‘Dingen zijn altijd leuker om uit te leggen als je ze zelf hebt gezien.’ Ook de culturele waarde van een zonsverduistering fascineert haar. ‘Toen mensen voor het eerst uitvogelden hoe ze een eclips konden voorspellen, gebruikten ze het om anderen te beïnvloeden. Vanavond gaat God de wereld als straf duister maken, zeiden ze dan.’
Ten Kates man, geoloog van beroep, nam het kiezen van de perfecte plek voor zijn rekening. Dat werd Aliaga, een klein dorpje aan de oostkust van Spanje, vanwege zijn hoogvlakte met vrije blik op de horizon. Onderweg merken ze steeds meer van de eclipshype. ‘Je ziet allemaal posters met eclipsevenementen, bijvoorbeeld bij wijngaarden. Gisteren hoorde ik op de camping twee mensen, gekleed in T-shirts met ‘Eclipse Australia 2012’ erop, discussiëren over de beste plek om op te kijken. ’
Het is misschien wel de belangrijkste vraag voor eclipsjagers: blijft het onbewolkt? Als de zonsverduistering op haar beurt wordt verduisterd door een wolkendek, valt de beroemde corona, de gaslaag rond de zon, niet te zien. ‘Bij ons voorspellen alle weerapps een strakke blauwe lucht, en anders gaan we wel rondjes rijden’, zegt ten Kate.
Ook Remco Kistemaker (60) hoopt op een wolkenloze hemel. Met zijn vrouw is hij met een groepsreis naar het westen van IJsland getrokken om de eerste Europese totale zonsverduistering van deze eeuw te zien. De IJslandse weerapp, die elke zes uur een update geeft, staat nu op bewolking voor hun bestemming: het vissersstadje Patreksfjörður.
Dat zou voor Kistemaker de tweede misser zijn: toen hij in 1999 voor de volledige verduistering naar het Engelse Cornwall afreisde, keek hij ook tegen een hemelbedekking aan. ‘Dat viel tegen. Je zag de zon niet verdwijnen, hoogstens dat het wat donkerder werd.’
Toch drukken de slechte weersvoorspellingen de aanwas van eclipsjagers naar IJsland niet. ‘Onze reisleider vertelde vanochtend dat er voor de kust van de West-IJsland 31 Amerikaanse cruiseschepen worden verwacht’, vertelt Kistemaker.
In zijn bus zitten andere reizigers die al wel een zonsverduistering hebben meegemaakt, sommigen zelfs op de Zuidpool. De voormalig energieadviseur hoopt zich woensdagavond bij hen te voegen. ‘Het klinkt zo indrukwekkend, bijna mythisch. Je hoort dat mensen er spontaan emotioneel van worden.’
Gepensioneerde kapitein op de grote vaart Aries van Calcar (74) neemt genoegen met de 90 procent van de zon die in Nederland verduisterd wordt. ‘Ik heb er niet eens aan gedacht om ervoor te gaan reizen. Ik ben in tachtig landen geweest, dat is genoeg.’
Hij kan zich de gedeeltelijke zonsverduistering van de ochtend van 15 februari 1961 nog goed herinneren. Als 9-jarig jongetje zag hij op Schiermonnikoog hoe iedereen zijn blik naar de hemel richtte. ‘Alles werd donker, en alle vogels stopten spontaan met fluiten.’
Op de zeevaartschool, waar hij zijn beklimming tot kapitein begon, leerde hij varen op de sterren. In de loze uurtjes op zee verslond hij boeken over astronomie. Na zijn pensioen kocht hij een telescoop, metselde in zijn achtertuin een schuurtje met een schuifdak, en opende daarmee zijn ‘eenmanssterrenwacht’ in het Groningse Ulrum.
Woensdag vertelt hij op een camping in de buurt waar eclipsjagers op moeten letten. Zoals: ‘Je hoeft voor het effect niet eens naar de hemel te kijken. Door gaten in boomblaadjes kan je de vorm van de zon zien veranderen.’
Ook na de kleine twee uur semi-zonsverduistering zit de avond van amateursterrenkundige Van Calcar er nog niet op. Er staan ook nog veel vallende sterren op het programma. Op donderdagochtend om 03:45 zijn namelijk ook de Perseïden, de meteorenzwerm die Nederland elke augustus aandoet, op hun felst te zien. ‘Als je de zonsverduistering mist, is dat ook echt een prachtig gezicht’, zegt van Calcar.
Source: Volkskrant