Kijk niet zonder eclipsbril naar de zonsverduistering, waarschuwen oogdeskundigen massaal. Door met het blote oog naar het verschijnsel te kijken, kunnen je ogen onherstelbare schade oplopen. "Het heeft hetzelfde effect als een laserstraal."
"Veel mensen weten wat er gebeurt als je de zon door een vergrootglas laat schijnen", zegt Carel Hoyng, hoogleraar Oogheelkunde aan het Radboudumc. "Je krijgt een concentratie warmte door het zonlicht, die zo fel is dat je er je naam mee op een houten plank kunt schrijven. Dat is ook wat er op je oog gebeurt als je in de zon kijkt."
Het oog concentreert namelijk ook zonlicht op je netvlies. "Het licht wordt geprojecteerd op het midden van je netvlies, op de gele vlek", zegt oogarts Ike Schouten van het Oogziekenhuis in Rotterdam. Doordat het zonlicht zo fel is, kan dat de lichtgevoelige cellen in het netvlies beschadigen.
"Dat kan er zelfs voor zorgen dat er gaatjes in het netvlies ontstaan", zegt Schouten. "Het heeft hetzelfde effect als een laserstraal", voegt Hoyng toe.
De schade die ontstaat is onherstelbaar, zeggen beide oogdeskundigen. "Er zitten ongelofelijk veel zenuwen in je netvlies, maar niet voor het registreren van pijn", zegt Schouten. "Pas een paar uur later ga je het merken, bijvoorbeeld doordat je een donkere vlek of vervormingen ziet. Dan ben je al te laat en is er niets meer aan te doen."
Wie alsnog naar het verschijnsel wil kijken, kan het best een eclipsbril aanschaffen. Die filtert het zonlicht, waardoor maar een duizendste tot een tienduizendste van het licht wordt doorgelaten, zegt Schouten. "Je ziet er helemaal niets doorheen, behalve de zon."
Ze roept mensen op om alleen eclipsbrillen met ISO-certificering 12312-2 te gebruiken. "Alleen die bevatten folie die aan de veiligheidseisen voldoet", zegt ze. Webwinkel bol haalde dit weekend twintig soorten eclipsbrillen uit het assortiment omdat ze niet aan de veiligheidseisen voldoen.
Een ander probleem is dat de eclipsbrillen enorm in trek zijn. Zonsverduisteringen zijn al behoorlijk uniek, maar woensdag wordt de zon ook nog eens voor maar liefst 88 procent bedekt. Dat is de grootste zonsverduistering sinds 1999. Door een run op eclipsbrillen zijn die inmiddels bijna nergens meer te verkrijgen.
Schouten en Hoyng roepen op om niet te experimenteren met alternatieven voor eclipsbrillen. Vroeger gebruikten mensen nog weleens een cd of een beroet glas om naar het fenomeen te kijken. "Maar uit onderzoek is gebleken dat dat echt niet veilig is", zegt Schouten. Ook zonnebrillen en de meeste lasbrillen laten nog te veel licht door, waardoor je ogen onvoldoende beschermd zijn.
"Mijn advies is eigenlijk: maak vrienden met mensen die wél een eclipsbril hebben", zegt Schouten. De zonsverduistering duurt een paar minuten - lang genoeg om het brilletje te delen.
Voor wie geen eclipsbril kan lenen maar toch deze unieke kans op een historische zonsverduistering niet wil missen, is er nog een andere optie. "Je kunt indirect naar de eclips kijken door een camera obscura te maken", zegt Schouten. Dat is een verduisterdoos die gebruikmaakt van hetzelfde principe als camera's.
Je maakt zo'n camera obscura door een gaatje van een paar millimeter in een stevig stuk papier of karton te maken. Vervolgens ga je met je rug naar de zonsverduistering staan en laat je het licht door het gaatje laten vallen op een witte achtergrond, bijvoorbeeld een ander stuk papier. Daarop is vervolgens te zien hoe de maan voor de zon schuift.
Schouten hoopt dat mensen het gevaar van de zon serieus nemen. In het verleden is al vaak genoeg uitgewezen dat mensen oogschade opliepen door een zonsverduistering. "Er is zelfs bewijs dat dit al in de oudheid voorkwam", zegt ze.
Ook tijdens de vorige grote eclips die goed zichtbaar was, nam het aantal slachtoffers met oogschade duidelijk toe. Dat de komende zonsverduistering uniek is, staat buiten kijf. Maar beide oogdeskundigen dringen erop aan de kracht van het zonlicht niet te onderschatten. "Als het misgaat, draag je de gevolgen de rest van je leven mee", zegt Hoyng.
Source: Nu.nl algemeen