Gefronste blikken, koptelefoons en live hartslagmetingen: e-schaken is populairder dan ooit en groeit – mede door miljoenen online kijkers – uit tot een van de lucratiefste takken binnen de sport. Op de WK e-sports in Parijs mag de beste e-schaker zelfs 250 duizend euro én een wereldtitel in ontvangst nemen.
In Parijs komen deze weken de beste gamers ter wereld samen voor het wereldkampioenschap e-sports. Voor live publiek meten ze hun krachten in Fortnite, Call of Duty of EA Sports FC. Maar tussen alle schiet-, race- en sportgames staat van 11 tot en met 15 augustus ook een van de oudste spellen ter wereld op het programma: schaken. Zelfs Magnus Carlsen, al vijftien jaar de beste schaker ter wereld, neemt deze week in Parijs plaats in een ergonomische bureaustoel.
Bij de WK e-sports zitten schakers nog steeds tegenover elkaar, maar in plaats van een houten bord hebben ze een computer voor zich. Ze spelen met een koptelefoon op en dat is nodig, want het publiek is niet gewend om in stilte toe te kijken. De hartslag van de spelers wordt live getoond aan het publiek en populaire schaakstreamers verzorgen het commentaar. Spektakel, kortom. Het enige wat de oudere schaakliefhebber zal herkennen, zijn de gefronste blikken.
Sinds Carlsen in 2022 afstand deed van zijn wereldtitel in het klassieke schaken is hij op zoek naar nieuwe uitdagingen. De Noor kon geen motivatie meer opbrengen voor de klassieke schaakvorm, waar spelers ongeveer negentig minuten bedenktijd krijgen. Ook was hij verveeld door de eindeloze voorbereiding van andere spelers, die dankzij de computer zó goed voorbereid waren dat de menselijke creativiteit er volgens Carlsen bij inschoot.
Sindsdien speelt Carlsen vooral nog rapid- (vijftien minuten bedenktijd) en blitztoernooien (drie minuten bedenktijd), waar spelers meer op intuïtie spelen en dus ook meer fouten maken. In beide disciplines is hij de huidige wereldkampioen. Ook is Carlsen kartrekker van het freestyleschaken, een variant waarbij de stukken op de achterste rij willekeurig worden neergezet. De huidige freestylewereldkampioen? Magnus Carlsen.
Vorig jaar was hij ook al aanwezig bij het debuut van schaken op de WK e-sports, waar hij eveneens wereldkampioen werd, en als ambassadeur van het online schaken is hij dit jaar weer van de partij. Om het voor het publiek – en de schakers – interessant te houden, wordt er op de WK e-sports met een tijdcontrole van 10+0 gespeeld. Dat betekent dat er tien minuten op de klok staan en er geen extra tijd per gespeelde zet bijkomt. Veel partijen zijn spannend en regelmatig komen er grote blunders voor.
Dat komt in ieder geval niet door het niveau van de schakers. Samen met Carlsen is de halve wereldtop afgereisd naar Parijs. Neem bijvoorbeeld de Amerikaan Hikaru Nakamura, de nummer twee ter wereld en een schaakstreamer met meer dan drie miljoen volgers op YouTube. Of Hans Niemann, de Amerikaanse schaakrebel met wie Carlsen al eens in de clinch lag na een beschuldiging van vals spel.
Online schaken is sinds de coronacrisis, toen veel mensen begonnen met schaken, enorm populair geworden. Na de serie The Queen’s Gambit uit oktober 2020 kwamen daar nog meer nieuwe schakers bij. Inmiddels heeft chess.com, de grootste schaakwebsite ter wereld, meer dan 250 miljoen leden. ‘Schaken is een oeroud spel’, zei Carlsen voor de WK e-sports vorig jaar tegen de Amerikaanse nieuwszender CNN, ‘maar het lijkt wel gemaakt voor het digitale tijdperk.’
Niet alleen zijn er nieuwe spelers, maar ook miljoenen online kijkers, waardoor sponsoren bereid zijn flink te investeren. De winnaar van het e-schaaktoernooi mag 250 duizend euro bijschrijven. Vergelijk dat eens met het Tata Steel-toernooi in Wijk aan Zee (10 duizend euro) of een prestigieus, klassiek toernooi als de Sinquefield Cup in de Verenigde Staten (100 duizend euro).
De Sinquefield Cup wordt gelijktijdig gespeeld met de WK e-sports. Niet iedereen was daar blij mee: zeven topschakers stuurden een open brief waarin ze de organisaties van de evenementen vroegen de data aan te passen. Onder hen was ook de beste Nederlandse schaker, Anish Giri. ‘Dit zijn twee van de belangrijkste toernooien op de kalender’, schreven zij. ‘Een conflict van deze omvang leidt ertoe dat veel van de beste spelers ter wereld niet aan beide competities kunnen meedoen.’
Het zegt veel over het prestige dat inmiddels aan e-schaken verbonden is. Giri koos er uiteindelijk voor om de Sinquefield Cup te spelen. Ook een andere Nederlander, Jorden van Foreest, doet daaraan mee.
Toch hoeft het klassieke schaken voorlopig niet te vrezen voor zijn bestaan. Alle spelers in Parijs zijn ook grootmeester in het klassieke schaken, dat toch nog altijd de gouden standaard blijft.
Ook jonge topschakers laten het klassieke schaken nog niet achterwege. De tweestrijd om de WK dit najaar gaat tussen twee 20-jarigen: Javokhir Sindarov uit Oezbekistan en Dommaraju Gukesh uit India. Het wordt de ‘jongste’ WK-strijd ooit.
In Parijs is Magnus Carlsen (35) de grote favoriet voor weer een wereldtitel in het e-schaken. Hoewel: de laatste maanden is zelfs hij niet onverslaanbaar. Zo werd hij bij het Norway Chess-toernooi in juni vierde in Oslo, zijn slechtste toernooiprestatie in elf jaar. De in september vader geworden Carlsen leek onvoorbereid aan de start te verschijnen en kwam vaak in tijdnood na een trage opening. Maar, zal hij denken, Norway Chess was een klassiek toernooi. In Parijs begint het echte werk pas.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant