Twee uitzendkrachten staan woensdag terecht op verdenking van verkrachting van twee minderjarige meisjes in een gesloten jeugdzorginstelling. Beiden hadden nog geen half jaar ervoor hun zorgdiploma behaald via een verkorte opleiding. Hoe konden zij zonder toezicht ingeroosterd worden?
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over jeugdzorg en de toeslagenaffaire.
Monique (15) en Angela (14) hebben hun ontsnappingsplan goed voorbereid. Aan het eind van de avond activeren ze het brandalarm. Daarop gaan alle deuren open van de gesloten jeugdzorginstelling in Alphen aan den Rijn waar ze verblijven. Het lukt ze om het pand uit te komen. Maar voor ze het terrein af zijn, worden ze gesnapt door de twee nachtwakers. Die brengen de twee meiden weer terug naar het verblijf.
Die twee nachtwakers in de nacht van 5 op 6 november 2025 zijn uitzendkrachten, Bilal H. (29, waakdienst) en Abdel O. (21, slaapdienst). Via uitzendbureau Zorgwerk, een dochter van uitzendbedrijf Randstad, zijn ze voor het eerst aan het werk op de locatie Rijnhove van jeugdzorgorganisatie iHub. Deze nacht moeten de twee de veiligheid bewaken van Monique en Angela en vier andere zeer kwetsbare meiden die in dit gesloten jeugdzorghuis wonen: slachtoffers van loverboys of meiden die het risico lopen in zo’n fuik te lopen.
Maar deze uitzendkrachten gedragen zich niet bepaald als betrouwbare zorgmedewerkers. Eerder als het menstype waartegen meiden zoals Angela en Monique beschermd moeten worden, blijkt uit het strafdossier dat in bezit is van de Volkskrant. De meiden verklaren later tegen de leiding dat de twee mannen in de gemeenschappelijke ruimte een joint aansteken, en hen uitnodigen mee te roken.
Ondertussen spelen ze het spel ‘Waarheid of Durven’ (Truth or Dare). Ze zitten bij de begeleiders op schoot en de vragen krijgen steeds meer een seksuele lading. Daarna zou Bilal met Monique naar haar kamer zijn gegaan en haar daar meerdere keren hebben verkracht. Abdel zou zich ondertussen in de gemeenschappelijke ruimte aan Angela hebben vergrepen.
De twee mannen ontkennen. Volgens hun advocaten willen de meisjes met de beschuldigingen wraak nemen vanwege het verhinderen van hun ontsnapping. Maar forensisch onderzoek wijst uit dat er DNA-sporen van het sperma van Bilal zijn aangetroffen in de onderbroek van Monique. Tegen de andere verdachte is geen DNA-bewijs. Tijdens zijn detentie zou Abdel een medegevangene hebben mishandeld en bedreigd, waarna hij is overgeplaatst naar een andere gevangenis.
Woensdag moet bij de inhoudelijke zitting van hun strafzaak blijken welke straf het Openbaar Ministerie tegen hen eist. Maar de zaak roept meer vragen op. Die laat zien hoe door personeelstekort de kwaliteit van de zorg onder druk kan komen te staan, met soms fatale gevolgen. Hoe kan het dat tijdelijke krachten die dit gedrag vertonen zonder toezicht in de zorg kunnen werken met de kwetsbaarste doelgroep?
Die vraag kwam ook op bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De inspectie is alert sinds zij begin 2024 een waarschuwende brandbrief ontving van een groep anonieme zorgmedewerkers; zij zien steeds vaker collega’s die in hun ogen ongeschikt zijn voor de zorg – volgens hen door fraude met zorgdiploma’s en ervaringscertificaten, malafide uitzendbureaus en verkorte zorgopleidingen van onvoldoende kwaliteit.
Uit onderzoek van de inspectie naar aanleiding van deze signalen kwam grootschalige fraude met diploma’s en ervaringscertificaten in beeld. Door het grote personeelstekort in onder meer de jeugd- en gehandicaptenzorg hebben ook mensen zonder zorghart deze sectoren ontdekt als een manier om gemakkelijk geld te verdienen, vooral als zzp’er.
De zorginstellingen zijn soms blij met elke invalkracht die de roosters compleet kan maken. Vooral de functie van persoonlijk begeleider blijkt kwetsbaar voor misbruik: daarin valt een onbekwame werknemer minder snel door de mand dan wanneer hij ingewikkelde zorghandelingen moet verrichten.
Vanwege de schokkende verdenkingen besloot de inspectie te onderzoeken in hoeverre de twee verdachte uitzendkrachten binnen dit plaatje passen. H. en O. bleken over een valide mbo-zorgdiploma te beschikken. Die hadden ze in de zomer van 2025 behaald, nog geen vijf maanden voor de bewuste nachtdienst, allebei via een verkorte opleiding van een kleine twee jaar, bij een commerciële onderwijsinstelling.
In de brandbrief van anonieme zorgmedewerkers wordt een aantal van deze scholen ook van fraude beticht met onder meer stages en examenvragen. Maar volgens onderzoek van de Onderwijsinspectie voldoen de verkorte commerciële zorgopleidingen aan de gestelde eisen. Wel valt op dat zij relatief veel mannen opleiden, met name tot persoonlijk begeleider.
Onder wie ook H. en O. Nadat zij in respectievelijk juni en juli 2025 hun diploma hadden gehaald, schreven zij zich in bij uitzendbureau Zorgwerk. Hun gebrek aan ervaring in de zorg was geen bezwaar. Het uitzendbureau vroeg hun om hun diploma en een verklaring omtrent het gedrag (vog). Na een videogesprek met een recruiter werden ze aangenomen. Via een app konden ze zich vervolgens inschrijven op invaldiensten in de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg en de jeugdzorg.
Of het vaker voorkomt dat zorgmedewerkers met zo weinig zorgervaring kunnen werken met de kwetsbaarste doelgroepen, wil Zorgwerk niet vertellen. Zeker is wel dat nog een derde uitzendkracht van dit uitzendbureau wordt verdacht van verkrachting van een meisje in hetzelfde gesloten jeugdzorghuis; dat onderzoek is nog niet afgerond.
Eerder verwoordde Zorgwerk zijn visie als volgt: dat als het bedrijf uitzendkrachten beschikbaar stelt, de verantwoordelijkheid voor wat er gebeurt volledig bij de zorgorganisatie zou liggen. Maar jeugdzorgorganisatie iHub vindt dat zij erop moet kunnen vertrouwen dat medewerkers van een in zorg gespecialiseerd uitzendbureau aan haar kwaliteitseisen voldoen. Wel laat iHub vanaf nu alleen vrouwelijke zorgmedewerkers nachtdiensten draaien bij dergelijke meidengroepen.
Monique en Angela zijn gefingeerde namen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant