Woensdagavond vindt een uitzonderlijke zonsverduistering plaats. De maan schuift voor de zon, waardoor het gaat schemeren nog voordat de zon onder is. In dit blog blikt NRC vooruit.
Ruim 75.000 keer werd er de afgelopen twee weken naar gezocht op Marktplaats. Ze worden daar voor tot wel 50 euro per stuk aangeboden en enthousiastelingen staan voor openingstijd al te wachten bij winkels waarvan niet eens zeker is óf ze daar te krijgen zijn. De eclipsbril, een inmiddels schaars goed dat niet veel meer is dan een kartonnenframe met beschermingsfilter, is niet aan te slepen.
Logisch, want door een eclipsbril kan je veilig kijken naar de zonsverduistering op woensdag 12 augustus. Zonder bescherming naar de zon kijken is gevaarlijk en kan leiden tot beschadiging van het oog. Een gewone zonnebril biedt onvoldoende bescherming. Die houdt ‘slechts’ 90 procent van het zonlicht tegen, waar een eclipsbril tot 99,999 procent licht van zowel het uv-spectrum als het infraroodspectrum tegenhoudt. Verschillende fabrikanten maken zo’n veiligheidsbril.
En dus is er een run op de speciale eclipsbril met het ISO-12312-2-keurmerk. Op Marktplaats is de zoekopdracht van 27 juli tot en met 11 augustus gestegen met meer dan 43.000 procent, ofwel een factor 430, laat een woordvoerder weten. De brillen worden voor 50 euro per stuk aangeboden. Op bol.com werden vijf brillen voor 6,50 euro verkocht. Doordat twijfels ontstonden over de werking van de veiligheidsbrillen, heeft bol.com eerder al twintig soorten verwijderd.
Ook winkels en musea merken de hype rond de bril: al voor openingstijd dinsdag ontstond er een rij voor Amsterdamse dierentuin Artis, dat een planetarium heeft, met hoopvolle geïnteresseerden. Ze waren voor vijf euro te koop, zegt de woordvoerder. Bij Museon-Omniversum in Den Haag, waar films over onder andere de ruimte en planeten te zien zijn, stond zo’n zelfde rij, vijf kwartier voor de aangekondigde levering.
Die waren al snel op. „Kom niet meer naar Museon-Omniversum voor de eclipsbrillen”, viel even voor lunchtijd te lezen op hun site, met daaronder vermeld dat mailen of bellen ook geen zin heeft. „Meer informatie dan dit hebben we niet en we kunnen geen reserveringen maken.” In een aangepast bericht staat ’s middags dat de allerlaatste verkoop op woensdag om 15.00 uur plaatsvindt, in een kraam naast het museum, „op voorwaarde dat ze geleverd zullen worden”. Om grootschalige doorverkoop te voorkomen, mogen maximaal vier eclipsbrillen per persoon worden gekocht. Voor welke prijs Museon-Omniversum ze verkoopt, staat er niet bij.
Ook bij de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA), dicht bij het Centraal Station, is de eclipsbril het onderwerp van de dag, zegt een woordvoerder. De OBA zou namelijk de hele dag gratis brillen weggeven. Maar: dat doen ze helemaal niet. Stadszender AT5 meldde dat, maar heeft dat bericht later ingetrokken. Als gevolg staat de telefoon bij de klantenservice op „roodgloeiend” met zoekenden die een bril willen reserveren. Museum Nemo, dat op een paar honderd meter van de OBA ligt en gister zijn voorraad al had uitverkocht, krijgt eveneens voortdurend dezelfde telefoontjes.
Daarnaast krijgen ook opticiens veelvuldig de vraag, zowel over de telefoon als in de winkel. Opticien SpecialSpex in Leiden heeft uit voorzorg een briefje op de voordeur geplakt waarop staat dat de winkel de brillen niet verkoopt, zegt medewerker Juliëtte Kromosemito over de telefoon. „Een collega zit in een appgroep van opticiens in Leiden en eclipsbrillen zijn nergens meer verkrijgbaar in de stad. De laatste opticien verkocht vanmorgen nog honderd brillen en was binnen een half uur door zijn voorraad heen.”
2026-08-07 15:59:00 ILLUSTRATIEF – Er is een run op eclipsbrillen nu de zonsverduistering nadert. De zon zal voor 88 procent verduisterd worden in Nederland; in andere delen van Europa zal de zon compleet verduisterd worden. JEFFREY GROENEWEG / ANP
Woensdagavond maakt Nederland voor het eerst in 27 jaar een bijna volledige zonsverduistering mee. In Nederland schuift de maan vanaf even na zeven uur tussen de zon en de aarde, waardoor het minutenlang zal schemeren terwijl de zon nog niet onder is.
Het donkerst is na acht uur, afhankelijk van waar in Nederland je je bevindt. Hier kan je het moment berekenen waarop de zonsverduistering op z’n hoogtepunt is. Dan verdwijnt bijna 90 procent van de zon achter de maan. In Groningen is het hoogtepunt rond 20.20 uur, terwijl de grootse verduistering in Maastricht vijf minuten eerder plaatsvindt.
Ook in andere delen van West-Europa is de zonsverduistering goed te zien. In het noorden van Spanje en het westen van IJsland wordt het het donkerst. Daar vindt een volledige zonsverduistering plaats. Het is voor het eerst sinds 11 augustus 1999 dat er een totale zonsverduistering in Europa plaatsvindt.
Het is belangrijk om te alle tijden een eclipsbril te dragen. De zonnestraling kan het netvlies van je oog beschadigen. Een gewone zonnebril volstaat niet, want die houdt onvoldoende direct zonlicht tegen om schade te voorkomen.
Na de zonsverduistering is woensdag met een perseïdenzwerm nog een natuurfenomeen te zien. Daarbij zullen tientallen vallende sterren te zien zijn. Er wordt een heldere nacht verwacht, en in combinatie met de nieuwe maan zal de sterrenregen naar verwachting goed zichtbaar zijn. De echte liefhebbers moeten er wel voor opblijven. Rond 22.00 uur zijn de eerste vallende sterren te zien en rond 04.00 uur bereikt de zwerm zijn hoogtepunt met bijna zestig vallende sterren.
Iedereen die de eclips gaat bekijken, wordt aangeraden dat met een speciale bril te doen.