Psychisch kwetsbaar Damaris (41) woont zelfstandig, samen met haar hond, in woonzorgcomplex Rosenburg. Ze betaalt zelf haar huur en zorgpremie en neemt op tijd haar medicijnen. „Maar zelfstandiger dan dit? Dan lukt het niet.”
Damaris met hondje Jacco in haar huurwoning. Zij kan zelfstandig huren mits zij onder behandeling staat bij de ggz.
Als Damaris komt aanlopen vermoed je niet dat ze al langer dan achttien jaar behandeld wordt op het ggz-terrein van Parnassia in Den Haag. Een vrouw met sluik lang haar steekt verlegen lachend een hand uit. Om haar pols draagt ze armbandjes. Op een knaloranje elastiek staat ‘ik STOP pesten nu’. Aan het nylondraad van drie andere zijn letterkraaltjes geregen. ‘Stay‘, staat op een; ‘strong‘, op de tweede; en ‘Jacco’ op de laatste. Dat, zegt ze en ze straalt erbij, is de naam van haar pup.
Op haar armen zitten littekens. Die herinneren aan de periodes dat ze diep zat, heel diep. Ze was zwaar depressief, verslaafd aan cannabis, had dissociaties, herbelevingen, sneed zich. Een gevaar voor zichzelf. „Ik heb ptss en wilde mezelf wegmaken. Het was geen moment veilig bij mijn ouders thuis.” Jeugdzorg en het meldpunt kindermishandeling raakten betrokken, is wat ze daarover kwijt wil. En ook op school was het „overleven”. „Ik kan niets anders herinneren dan dat ik werd gepest.”
In het tweede mbo-jaar sociaal maatschappelijk werk liep ze vast. „Je wordt daar geconfronteerd met jezelf.” De huisarts stuurde haar door naar de ggz. Ze kon terecht bij de dagbehandeling. Maar elke avond terug naar het onveilige thuis, dat ging na twee jaar niet meer. Ze werd opgenomen op een psychiatrische plek en heeft Parnassia nooit meer verlaten.
Damaris in haar huurwoning.
Inmiddels is ze al tien jaar van de cannabis af en de tel kwijt als het gaat om het aantal therapeuten dat ze heeft versleten („alleen Betty die bleef”). Er waren interne verhuizingen, met soms een terugval. „De laatste keer zat ik anderhalf jaar vast op een crisisplek. We moesten afwachten. Wachten op een indicatie voor overplaatsing, op de juiste instantie, de juiste hulpverlener, de juiste plek. Alles zat muurvast.”
Maart vorig jaar veranderde dat. Toen betrok Damaris een hagelnieuw tweekamerappartement met balkon van woonzorgpark Rosenburg op het ggz-terrein. Ze tekende een tijdelijk contract met de woningcorporatie en een overeenkomst met Parnassia voor de zorg. Ze betaalt zelf haar huur en zorgpremie en neemt op tijd haar medicijnen.
Corporatie Arcade ontwikkelde het project met 145 sociale huurwoningen voor mensen met een ernstige psychische aandoening. Behalve ‘sociaal conciërges’ zijn er ggz-professionals in de buurt. Ook loopt er beveiliging rond om drugscriminaliteit af te schrikken. Branchevereniging De Nederlandse ggz noemt het als een voorbeeld van hoe de keten van wonen, zorg en veiligheid wél nauw kan samenwerken.
Zo ervaart Damaris dat ook. Ze is voorzitter van de bewonerscommissie en zit regelmatig om tafel met de woningcorporatie. „Het gaat onder andere over hittestress. In de appartementen is het binnen 35 graden.” Er is een kookclub. Elke ochtend drinkt ze koffie in de gemeenschappelijke ruimte met bewoners en de conciërge. Lekker kletsen, sommige buren zijn vriendinnen geworden. Ze hebben haar aangemoedigd om een go-fund-me op te zetten voor adoptiehond Jacco. Daarmee heeft ze 900 euro opgehaald. Plukkend aan haar kralenbandjes: „Die heb ik van mijn vriendinnen gekregen. We shoppen samen bij de Action.”
En over een half jaar, als het tijdelijke huurcontract afloopt? Voor bewoners geldt Rosenburg als „tussenstap op weg naar zelfstandig wonen”, staat in de brochure. Gaat Damaris ook zelfstandig wonen buiten het park? Het blijft even stil. Ze heeft het net besproken met haar therapeut. „Ik ben beschadigd. Ik heb een laag zelfbeeld. En ik ben druk bezig onder ogen te zien dat ik niet verder kan dan dit. Ik heb zorg en ondersteuning nodig, maar de regie houd ik lekker zelf.”
Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op www.113.nl.