Klus voor klus zag de New Yorkse altviolist Isabel Hagen haar droom om succesvol musicus te worden in duigen vallen. Dan maar een film maken over mijn mislukkingen, dacht ze. Laat die nu een groot succes zijn.
schrijft voor de Volkskrant over film.
Gevraagd naar haar eigenaardigste muzikale optreden hoeft de Amerikaanse altviolist, stand-upcomedian en kersvers filmmaker en actrice Isabel Hagen (35) niet lang na te denken. Dat was een jaar of tien geleden. Met haar toenmalige strijkkwartet meldde ze zich in een landhuis ergens in een deftige buitenwijk van New York. Op welk type feest ze terechtkwamen en welke sfeer van het kwartet werd verwacht, zagen ze doorgaans ter plaatse – zo ook deze keer.
‘Bij aankomst bleek er geen feest te zijn.’ Ze glimlacht breed, gezeten voor haar beeldscherm in New York. ‘We waren geboekt door een stel dat een avond samen wilde dineren met livemuziek. Knuffelig zaten ze aan tafel. Ze gingen in hun bubbelbad, kwamen uit hun bubbelbad. Het was een avond die ik me nooit had voorgesteld toen ik altviool studeerde.’
In haar geestige speelfilmdebuut On a String verwerkt Hagen als regisseur, scenarist en hoofdrolspeler haar ervaringen uit de tijd waarin ze haar droom om een vooraanstaand altviolist te worden klus voor klus in duigen zag vallen. De film, vanaf morgen in de bioscoop, laat zich bekijken als modern generatieportret van creatievelingen in de gig economy.
Doelgericht prikt Hagen de bubbel door waarin ze op het prestigieuze New Yorkse conservatorium Juilliard verkeerde – zo’n opleiding waar kenners met ontzag over spreken, maar waar ze zich ongezond vaak gespannen en ongelukkig voelde.
In de film schetst ze het geworstel en gepieker van een altviolist die Isabel heet en die door haarzelf wordt gespeeld, maar die vooral de Isabel van vroeger vertegenwoordigt. ‘De film-Isabel is net begonnen met haar carrière, ze moet nog wennen aan de teleurstellingen die ze voor haar kiezen krijgt. Het leven geeft pas voldoening wanneer je accepteert hoe onbevredigend het kan zijn, ontdekte ik later. Daar is deze Isabel nog niet.’
Waar nodig dikte ze het meelijwekkende karakter van de film-Isabel wat aan. ‘Mijn personage woont nog bij haar ouders om te onderstrepen dat ze niet is waar ze wil zijn. Ik woonde ook lang thuis, maar vooral omdat ik het geluk had dat mijn ouders in New York wonen. Om mij heen zag ik collega’s zonder ouders in de stad die een enorme huur moesten ophoesten en zo nóg eerder tegen een burn-out opliepen. Het was een privilege bij mijn ouders te wonen. Ik denk dat ik daardoor ook ruimte voelde om mijn omgeving te observeren. In zekere zin is daar deze film uit voortgekomen.’
Natuurlijk bestonden in haar tijd op Juilliard ook de instantsuccesverhalen van gelukkigen die snel een solocarrière opbouwden, zegt ze. ‘Maar de meesten van ons wisten niet eens wát we wilden. Een groot deel van mijn film gaat ook niet over de vraag of mijn personage die felbegeerde plek in een orkest krijgt. Ik kijk naar haar twijfel: wil ze überhaupt wel auditie doen? Ik voelde tijdens mijn studie niet zozeer angst voor mislukking, maar angst voor het levenspad waarop ik zou belanden.’
Zoals elke muziekprof in spé begon Hagen vroeg, op haar 5de. Eerst met viool, vanaf haar 10de met altviool, een wat ‘ongemakkelijker’ instrument dat in de muziekwereld de bron is van zoveel plaagstootjes dat de altvioolgrap een eigen Wikipediapagina heeft. (Een altviool is een viool, alleen groter en niemand boeit het iets.)
Ze speelde al zo lang en voelde daarbij steeds vaker zoveel stress en zelfs fysieke pijn, dat ze als late tiener haar oorspronkelijke bevlogenheid verloor. Rond haar afstuderen, in 2015, haalde ze inmiddels meer plezier uit het schrijven van comedysketches. Ze zag steeds scherper hoe geestig die studiejaren óók waren geweest, met docenten die haar vroegen om in haar spel meer ‘warmte te articuleren’, waarna het volgens haar volstond een wenkbrauw op te trekken en een tikje luider te spelen.
Voor studietijdschrift The Juilliard Journal brak ze in die tijd een lans voor de twijfelaars die net als zij vastliepen tijdens hun studie: er ís een ander pad mogelijk. Tenminste, dat was de bedoeling. Het tijdschrift weigerde haar stuk en Hagen plaatste het op haar sowieso lezenswaardige Substack, Notes from a Successful Failure. Het leest als een persoonlijk manifest.
Met stand-upcomedy als uitlaatklep hervond ze het plezier in haar altvioolspel. Ze werkte onder meer met Björk, Max Richter, Steve Reich en Vampire Weekend en speelde in het orkest van Broadwaymusicals Les Misérables en Fiddler on a Roof. ‘Muziek spelen ervaar ik weer als een groot fysiek genoegen. Er is voor mij een duidelijk verschil tussen de kunstvorm en de harde realiteit van een muzikale carrière.’
In haar stand-upcomedy introduceerde ze onlangs mini-sessies altviool – ook al voelt ze zich dan een ‘prutser’ die overijverig wil bewijzen dat muziek en stand-up best te combineren zijn. Dat resulteert in een zelfbewust staaltje muziekhumor. In haar dit jaar verschenen (en gratis op YouTube te bekijken) soloshow Isabel Hagen at the Bitter End laat ze bondig altvioolspel met geestige timing botsen op een handvol even bondige grappen. Weg is de plechtige context waarin het instrument doorgaans wordt bespeeld, gebleven is de virtuositeit van de Juilliard-alumnus. ‘Als muzikant zoek ik nu vooral directer contact met het publiek. Ik nodig ze uit: laten we ons er bewust van zijn wat we aan het doen zijn en laten we daarom lachen.’
De coronapandemie zette haar op haar derde en voorlopig laatste creatieve spoor. Ze zag andere comedians tv-shows maken, films soms. Toen iedereen thuis zat, maakte zij haar webserie Is a Violist (2020-2021), met terugwerkende kracht een voorstudie van On a String. ‘In de tv-show High Maintenance, waarin een wietdealer elke aflevering even in de wereld belandt van zijn klanten, zag ik parallellen met mijn muziekcarrière: ik kwam ook bij mensen thuis om mijn geld te verdienen. In het begin dacht ik niet als filmmaker, ik wilde gewoon een verhaal vertellen. Ik beschikte niet eens over scenarioschrijfsoftware en keek een YouTube-video om te leren hoe je een filmscript opmaakt.’
Hagen sluit nu aan bij een golf recente jonge filmmakers die zich het vak online eigen maakten en ogenschijnlijk moeiteloos de stap naar een bioscoopdebuut wisten te zetten. Vorig jaar debuteerde comedian Eva Victor (32) magistraal met het indrukwekkende Sorry, Baby, waarin ze een persoonlijke misbruikgeschiedenis op doordachte wijze verbeeldt. Dit jaar schitteren Curry Baker (26) en Kane Parsons (21), die hun vroege YouTube-werk beiden viraal zagen gaan, met hun originele en zeer succesvolle genrefilms Obsession en Backrooms in talloze filmessays als de redders van de nog immer aan superhelden, vervolgfilms en remakes verslaafde Amerikaanse filmindustrie.
‘Ik ken ze niet persoonlijk, maar voel me zeker met deze mensen verbonden’, zegt Hagen. ‘Ze hebben allemaal verhalen te vertellen en beschikken over een sterke visie op hoe ze die willen verbeelden. Met On a String had ik vooraf precies voor ogen wat ik wilde. Dat is volgens mij het geheim om met een klein budget iets acceptabels neer te zetten. Curry Barker zei iets vergelijkbaars in een interview: hij zag de gemonteerde eindversie tijdens het filmen duidelijk voor zich en kon het budget daarom extreem laag houden. (Obsession is naar verluidt gemaakt voor zo’n 750 duizend dollar, On a String voor 300 duizend, BJB.) Filmen kan dan snel gaan. Discussies op de set zijn vlot beslecht.’ Met strenge regisseursstem: ‘Nee, dit shot heb ik niet nodig, hup, we moeten door.’
Nu ze regisseren, scenarioschrijven en acteren aan haar repertoire heeft toegevoegd, wordt Hagen vergeleken met Greta Gerwig, want óók Amerikaans, blondine, vrouw, actrice en filmmaker. Ze grapte erover in een van haar shows: hoe mensen opvallend vaak vragen of ándere mensen vinden dat ze op Gerwig lijkt. ‘Waarom zijn ze eigenlijk bang zo’n observatie voor eigen rekening te nemen?’ Interessanter is wellicht de vergelijking met de rol waarmee Gerwig doorbrak: de New Yorkse danseres die in het bruisende Frances Ha (2012) na haar studie in een creatief vacuüm verdwijnt. Kunnen we On a String zien als de grotestadsfilm voor een nieuwe generatie tobbers?
Hagen: ‘Grote drukke steden als New York zijn een geweldig decor voor een film. Je kunt op een waardeloze dag onderweg naar huis in de metro met een geweldige straatmuzikant belanden en dat kan volledig veranderen hoe je je voelt. Zoiets is goed in beelden te vangen.’
In hoeverre houdt die ondertitel van haar Substack, Notes from a Successful Failure, na al deze nieuw verwezenlijkte ambities stand? ‘Haha, het voelt bevrijdend om mezelf het woord ‘mislukkeling’ toe te eigenen, zo ontdoe ik het van zijn kracht. Ik voel me nog steeds vaak zo. Het is een negatieve innerlijke stem die geregeld opduikt. Ik probeer die stem niet meer te bestrijden, maar te koesteren. Ik kan ’m relativeren. Ik bedoel, ik heb inmiddels genoeg dingen gedaan waaruit je kunt afleiden dat ik geen mislukkeling ben.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant