In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de zonsverduistering van woensdagavond.
In Nederland is om 19.16 uur het eerste ‘deukje’ zichtbaar aan de rechterrand van de zon. Iets minder dan een uur later, om 20.11 uur, is de verduistering maximaal.
De gedeeltelijke zonsverduistering is begonnen. Vanaf de rechterrand van de zon is het eerste deel van de schaduw van de maan te zien. Het komende uur schuift de schaduw verder over de zon, met het hoogtepunt om 20.11 uur. Dan is ongeveer 90 procent van de zon bedekt. Daarna duurt het nog eens 50 minuten voor de zon weer volledig zichtbaar is – hoewel de zon kort daarna ook ondergaat.
Om veilig naar de zonsverduistering te kijken, is een eclipsbril nodig. Zonder bril beschadigt het onverduisterde deel van de zon het netvlies, met kans op blijvende oogschade tot gevolg.
Vanavond is in Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Bij een zonsverduistering beweegt de maan tussen de aarde en de zon door. De schaduw van de maan trekt dan over het aardoppervlak.
Om 19.16 uur is het eerste ‘deukje’ zichtbaar aan de rechterrand van de zon. Iets minder dan een uur later, om 20.11 uur, is de verduistering maximaal. Het zal dan merkbaar donkerder zijn dan normaal.
Daarna duurt het tot 21.03 uur (rond zonsondergang) voordat de zon weer volledig zichtbaar is. Om de gedeeltelijke eclips te bekijken, is wel een veilige eclipsbril nodig: het onverduisterde deel van de zon is zo fel dat je anders een netvliesbeschadiging riskeert.
In aanloop naar de zonsverduistering probeerden veel mensen de afgelopen dagen een eclipsbril te bemachtigen. Anderen gingen op zoek naar een alternatief, bijvoorbeeld door van kartonnen dozen een camera obscura te maken om de zonsverduistering daarmee indirect te kunnen zien.
De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) maakt vanavond van de gelegenheid gebruik om onderzoek te doen naar de reactie van de natuur tijdens een zonsverduistering. Anekdotisch bewijs dat de vogels hun gezang zouden staken en de kippen op stok gaan bij een eclips is er volop. De RUG wil daar meer wetenschappelijk bewijs aan toevoegen.
Op zo’n vijftig plaatsen in Groningen, Friesland en enkele Waddeneilanden zijn slimme luisterkastjes opgehangen. Die vangen dag en nacht vogelgeluiden op en kunnen automatisch de vogelsoort onderscheiden, om gedragsveranderingen meetbaar te maken.
Sterrenkundige Theo Jurriens leidt het onderzoeksproject en verspreidde de kastjes al begin maart. ‘De afgelopen weken heb ik gedetailleerde tellingen gedaan van welke vogels zingen en tjilpen in het gebied, en wanneer ze zich laten horen’, zegt Jurriens. ‘Dat gaan we vergelijken met wat vanavond tussen kwart over 7 en 9 uur te horen is. Of juist niet te horen, natuurlijk.’
Een van de vrijwilligers die meewerkt aan het onderzoek is antropoloog Judith van der Elst. In haar tuin hangt een luisterkastje, en op verzoek van de onderzoekers zal ze zelf ook de oren spitsen. Ze heeft geen hele hoge verwachtingen. ‘Het is geen totale eclips: helemaal donker wordt het niet. Dus ik betwijfel of de vogels spontaan gaan slapen’, aldus de inwoner van Friese Nes. ‘Maar ik laat me graag verrassen.’
Lukas Snijders
Sterrenkundejournalist Govert Schilling is in Spanje voor zijn zeventiende volledige eclips. Het blijft fantastisch om te zien, zegt hij. ‘Die plotselinge duisternis, de corona van de zon aan de hemel.’
Lees hier het hele gesprek met Govert Schilling.
Op woensdag 12 augustus is er voor het eerst in ruim een kwarteeuw een totale zonsverduistering zichtbaar vanaf het Europese vasteland. De laatste keer dat dit gebeurde was in de zomer van 1999, toen zich onder andere in Noord-Frankrijk en Zuid-Duitsland zo’n eclips voordeed.
Wie de totale verduistering van 12 augustus wil meemaken, moet afreizen naar West-IJsland of Noord-Spanje. In Nederland is de eclips niet volledig, maar gedeeltelijk: tijdens het hoogtepunt wordt hier ongeveer 90 procent van de zon verduisterd.
Lees hier het hele artikel van wetenschapsjournalist Govert Schilling.
Woensdagavond is voor de eerste keer deze eeuw een volledige zonsverduistering zichtbaar vanaf het Europese vasteland. Om die te zien moet je wel afreizen naar Noord-Spanje of West-IJsland. Deze Nederlanders gaan ernaartoe om het mee te maken, of blijven bewust thuis.
Ze zijn niet aan te slepen: de eclipsbrillen waarmee woensdagavond naar de gedeeltelijke zonsverduistering gekeken kan worden. Webwinkel Bol haalde afgelopen weekend twintig soorten brilletjes van de website omdat ze niet veilig zouden zijn. En dus is het topdrukte op de plekken waar ze nog wel verkocht worden.
Zoals in Haarlem, bij het verkooppunt van Eclipsbrillen.nl. In de tientallen meters lange rij staan Renske Bakker (24) en Laura Henzen (25), die ‘het hele internet hebben afgespeurd’ op zoek naar een eclipsbril. ‘Ik ben uit Roelofarendsveen komen rijden, maar dat vind ik het waard’, zegt Bakker. ‘Nu weet ik tenminste zeker dat ik er een heb.’
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de volledige zonsverduistering die woensdagavond in Europa zichtbaar is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant