Om hun stad te ‘alternativiseren’ organiseert de alternatieve scene in Utrecht een eigen introductieweek voor studenten, met onder meer een kraakpandtour en een open atelier. ‘De underground is een overwoekerde tuin.’
is binnenlandverslaggever van de Volkskrant.
Het verzonnen woord op een wolkvormig uithangbord boven de kamer vol knippende, plakkende en schilderende jongeren schetst precies wat hier gebeurt: Utrecht ‘alternativiseren’, de alternatieve scene uitbreiden. Want de meeste bezoekers zijn deze middag, tijdens de Utrechtse introductietijd (UIT), voor het eerst bij kraakpand Pluk, om de hoek bij het Wilhelminapark.
Ze had al eerder willen komen, net als naar een aantal andere alternatieve plekken in de stad, zegt Zoë Klein (23), die naar haar tweede jaar illustreren aan de Hogeschool voor de Kunsten gaat. ‘Maar als je ergens langsloopt en een groep mensen ziet staan die elkaar allemaal lijken te kennen, voelt het toch een beetje alsof je ongevraagd een vriendengroep binnendringt.’
Om die barrière te verlagen, kwam een aantal jongeren binnen de Utrechtse scene op het idee om een alternatieve UIT-week te organiseren: Wijk UIT, een aanmoediging om van het gebaande pad te wijken. Met onder meer dit open atelier, een cursus porno schrijven, een woningcrisistour langs andere kraakpanden in de stad, een markt met kraampjes van activistische jongerenorganisaties en een afsluitend housefeest.
Het ‘gebaande pad’ leidt in Utrecht vaak naar een studentenvereniging, zegt organisator en student geesteswetenschappen Sytze (20, blond matje, zwart T-shirt met de tekst ‘We are all immigrants’), die vanwege bedreigingen na eerdere publicaties over zijn activisme niet met zijn volledige naam in de krant wil.
Het corps zit aan het Janskerkhof bijvoorbeeld op een prominente plek in de stad, terwijl ‘de Utrechtse underground een overwoekerde tuin is’. ‘Wij willen de boswachters zijn die zeggen: hier is een paadje en daar achter die struik zit ook iets moois.’
‘We organiseren de UIT-week waarvan we zelf hadden gewild dat die er was toen wij in de stad kwamen’, vult Jordi Holterman (26) aan. Hij rondde onlangs zijn master community development af, speelt in een punkband en werkt als vuilnisman. Hij heeft het Wijk UIT-logo, gemaakt van een geel schoonmaakdoekje, op zijn pet genaaid.
Gratis studentenabonnement op de Volkskrant afsluiten? Klik hier.
Wijk UIT doet niet aan aanmeldingen of een kaartverkoop: alles is zonder geld georganiseerd en iedereen is welkom, niet alleen studenten. Maar de week is wel bedoeld om studenten te motiveren uit hun bubbel te treden en onderdeel te worden van de stadsgemeenschap, zegt Holterman terwijl hij in de knutselruimte promotiemagazines maakt.
‘We willen de plekken laten zien waar elke week volkskeukens, open podia en concerten worden georganiseerd, en waar je nog steeds naartoe kunt als je straks geen student meer bent.’ Hij hoopt dat mensen zich daardoor ‘wortelen’ in de stad, in plaats van passant te zijn.
De reguliere UIT-week wordt georganiseerd door studerende vrijwilligers, in nauwe samenwerking met onderwijsinstellingen en studentenorganisaties. ‘We denken zeker na over een goede balans in het programma’, zegt woordvoerder Zara Stolk.
Door de veranderende behoefte van jongeren is er dit jaar net als in veel andere steden bijvoorbeeld meer ruimte voor rustige en prikkelarme activiteiten als spelletjes, en eindigt het programma eerder op de avond.
‘We proberen ook om alternatieve plekken erbij te betrekken, en iedereen is welkom om ons te mailen voor eventuele deelname aan het programma’, zegt Stolk. Maar omdat Utrecht nu eenmaal veel studentenverenigingen telt, met bij elkaar duizenden leden, hebben die logischerwijs een grote rol in de programmering. ‘Veel van onze vrijwilligers zijn zelf ook verbonden aan een vereniging, en enthousiast om die te laten zien.’
Wijk UIT ambieert overigens niet om onderdeel te worden van de reguliere UIT-week, zegt Holterman: het is een aanvulling daarop. ‘Wij vinden het leuk om dingen van onderaf te organiseren, zonder dat we rekening hoeven te houden met sponsoren en de universiteit.’ Of zoals het op een beklad verkeersbord in de keuken staat: ‘Ik vraag niet Omleiding.’
Die onafhankelijkheid maakt het wel lastiger om nieuwkomers in de stad te bereiken: de meeste bezoekers vandaag komen uit Utrecht of studeren hier al een jaar. Met de ‘propagandaskelter’ trekt Sytze daarom naar het Wilhelminapark, om zogenoemde UIT-lopers, de deelnemers van de introductieweek, naar Pluk te lokken. Op lantaarnpalen plakt hij Wijk UIT-flyers. ‘Toen ik gisteravond terugkwam van zo’n rondje door de stad, was het hier superdruk!’
Alternatieve plekken lijken de laatste jaren aan een opmars bezig in Utrecht, met populaire broedplaatsen als Beton-T en de Nijverheid. Ook de kraakscene wint aan zichtbaarheid, sinds de vier grote panden die Pluk vormen twee jaar geleden werden ‘bevrijd’, zegt bewoner ‘Mus’ (25, geel jurkje, piekerig haar, blote voeten), die vanwege het kraakverbod niet met haar naam in de krant wil. ‘Kraken gebeurt tegenwoordig meestal aan de randen van de stad. Wij willen hier een brug vormen tussen die plekken en het minder alternatieve centrum.’
Ook krakers hebben soms de neiging zich in hun eigen bubbel op te sluiten, beaamt Mus, die pannenkoeken bakt met uit de afvalbak geredde bananen. Ze begrijpt die houding van anderen goed: ‘Het is kwetsbaar om je open te stellen zoals wij nu doen: je weet nooit of er iemand met kwade bedoelingen binnenkomt.’
Ze wijst naar de ducttape op de ingegooide voorruiten. ‘Er staan hier ’s nachts vaak mensen op de stoep naar ons te schreeuwen.’ Maar de stad alternativiseren, zoals ze op die wolk schreef, vindt ze het risico waard.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant