Australië De Australische klokkenluider David McBride werd in 2024 veroordeeld voor het openbaren van staatsgeheimen.
David McBride tijdens de rechtszaak in 2024.
De Australische klokkenluider en voormalige militair David McBride onthulde Australische wandaden in Afghanistan. Hij werd in 2024 veroordeeld voor het openbaren van staatsgeheimen. Na ruim twee jaar in de gevangenis te hebben doorgebracht, is hij donderdag vervroegd vrijgelaten.
McBride kreeg in 2017 internationale bekendheid na de publicatie van The Afghan Files door de Australische publieke omroep ABC. Uit vertrouwelijke defensiedocumenten, die hij lekte naar onderzoeksjournalisten van ABC, bleek dat Australische elitetroepen oorlogsmisdaden hadden begaan in Afghanistan.
Dat werd later bevestigd na een diepgravend onderzoek door onderzoeksrechter Paul Brereton. Uit een schokkend rapport dat in 2020 werd gepubliceerd bleek dat tussen 2005 en 2016 Australische elitetroepen zeker 39 Afghaanse gevangenen en burgers executeerden. Na de moorden werden wapens bij de slachtoffers neergelegd om het te doen lijken op een gevechtssituatie. Maar het gebeurde niet in ‘de hitte van de strijd’: de slachtoffers waren meestal ongewapend. Soms werden de moorden onderdeel van een luguber ontgroeningsritueel dat bekendstond als blooding, waarbij jonge militairen in opdracht van hun meerderen gevangenen moesten doodschieten.
McBride wilde de misstanden aan de kaak stellen. Ook vond hij dat jonge militairen te vaak de schuld kregen, terwijl hun meerderen die de opdrachten gaven ermee wegkwamen. Maar volgens de rechter die hem in 2024 veroordeelde nam hij hiermee het recht in eigen hand. Hij veroordeelde hem tot vijf jaar en drie maanden celstraf.
Op de dag dat McBride in aanmerking kwam voor vroegtijdige vrijlating, stemde de Australische rechtbank ermee in. Hij werd meteen vrijgelaten. „Het is een prachtige dag om vrij te zijn”, zei een opgewekte McBride tegen journalisten die hem buiten de gevangenis opwachtten.
Dankzij de goede behandeling door gevangenisbewaarders en andere gevangenen waren de afgelopen twee jaar in de gevangenis een „heel positieve ervaring”. „Maar het was ook zwaar, en ik ben blij dat ik weer vrij ben.” De overige drie jaar mag hij zijn straf onder streng toezicht in vrijheid uitzitten, maar hij moet zich regelmatig melden.
McBride kan niet lang van zijn vrijheid genieten. In de komende weken wordt hij geopereerd voor longkanker. „Het is in de beginfase en goed behandelbaar. Een deel van mijn long wordt verwijderd, waarna ik een tijdlang moet herstellen”, stelde McBride in een verklaring die werd gedeeld door de klokkenluidersorganisatie The Information Rights Project.
Hij dankte minister van Justitie Michelle Rowland voor het goedkeuren van zijn vrijlating. „Uiteindelijk willen we allebei hetzelfde, en dat is een beter Australië voor onze kinderen. We kunnen daarom beter samenwerken, dan elkaar bestrijden”, aldus McBride in de verklaring.
Jaren na de oorlogsmisdaden zijn weinig andere betrokkenen ter verantwoording gehouden. Daar kwam onlangs verandering in, toen Ben Roberts-Smith, de beroemdste militair van Australië, werd aangeklaagd voor moord en oorlogsmisdaden. Een officiële startdatum van de rechtszaak tegen hem is nog niet bekend.