Op de derde zaterdag van augustus komen zo’n twintigduizend mensen kijken naar de Koedijkse gondelvaart. Je kunt het zo gek niet bedenken of het vaart als ‘boot’ voorbij. De Volkskrant nam dit jaar een kijkje bij de voorbereidingen.
In de kantine van SV Koedijk staat de airco aan. De kinderen van buitenschoolse opvang Soef hebben net hun fruithapje op en rennen naar buiten. Soef-oprichter Jeroen Jonker (40) is achtergebleven en kijkt door het raam naar de waterspelletjes die op deze hete dag voor de groep zijn klaargezet.
Toen zijn compagnon aankwam met het idee om dit jaar met de BSO mee te doen aan de gondelvaart, was de geboren en getogen Koedijker niet direct overtuigd. Jonker groeide op met de traditie, maar noemt zichzelf eerder een ‘fanatieke toeschouwer’ dan een bouwer. ‘Bovendien zag ik al helemaal voor me dat die kinderen op een gegeven moment verveeld zouden raken en wij met z’n tweetjes al het werk zouden moeten doen’, zegt hij. Want het is niet niks, die gondelvaart.
Eens per jaar – dit jaar voor de 63ste keer – komen bouwgroepen bijeen om samen een ‘boot’ te bouwen. Op dekschuiten worden enorme en uitbundige constructies gebouwd, met verlichting, muziek en optredens, die door slepers over het Noordhollandsch Kanaal worden gesleept. Op de derde zaterdag van augustus staan er zo’n twintigduizend toeschouwers op de dijk tussen de Koedijkervlotbrug en het Noordeinde, tussen Alkmaar en Schoorl in.
Je kunt het zo gek niet bedenken of bouwgroepen hebben het (na)gebouwd. Een dragshow, de set van Jurassic Park (inclusief dinosaurussen), de tent van Heel Holland bakt, de kerk van Ruigoord.
‘Plat gezegd is de gondelvaart een soort carnaval op het water’, zegt Marieke Meijer (47). De Koedijkse is als sponsorwerver al een aantal jaar betrokken bij het bestuur van de gondelvaart. ‘Maar het is zoveel meer dan alleen die zaterdagavond.’ Van woensdag tot en met zondag zijn er dingen te doen in het dorp: een viswedstrijd, een miniplaybackshow, de ouderenmiddag, een groot feest en de geliefde kermis. ‘Iedereen voelt zich in die dagen verbonden met het dorp.’
De Koedijkse gondelvaart is niet de enige van ons land. In het Friese dorp Balk moeten de rijkversierde boten onder een brug door, in het Overijsselse Belt-Schutsloot zijn er groepen die ‘bloemengondels’ maken en in Appingedam is het thema van de gondelvaart dit jaar het Gronings Ontzet.
In Koedijk ontstond het idee een gondelvaart te organiseren na een bezoek van de VVV aan Giethoorn, waar ze dit evenement al sinds het begin van de 20ste eeuw organiseren. Gieterse kinderen gingen daar op de eerste schooldag verkleed en met verlichte boten naar school. Nadat in 1929 de grachten waren uitgebaggerd, werd de gondelvaart een competitie onder dorpelingen.
Koedijk was van oorsprong omringd door water, dus de kolen – waar de regio om bekendstond – werden met schuiten vervoerd. Op 27 juli 1963 werden die schuiten gebruikt voor de allereerste editie van de gondelvaart.
Hans Bloothoofd (62) komt de grote schuur binnengelopen waar vijf andere mannen schilderskwasten oppakken en met een cirkelzaag grote houten planken te lijf gaan. Het thema van dit jaar is een Koedijks dorpsmysterie dat in stripvorm door Suske en Wiske wordt ontrafeld. Tegen de muur staan twee schotten van zeker 4 meter hoog met daarop het verhaal uitgetekend. ‘Ik zie nu dat er ‘mistyrie’ staat, die spelfout halen we er nog wel uit, hoor.’
Ieder jaar kost het Bloothoofds groep zo’n twee à drie vergadermomenten om tot een onderwerp te komen. De gondelvaart van Koedijk heeft geen vooraf afgesproken thema, dus ze mogen alles bedenken. ‘We beginnen te vergaderen zodra de kratten bier in de aanbieding zijn’, zegt Bloothoofd.
Elke dinsdag- en vrijdagavond komen de mannen samen. Ze werken allemaal in de bouw en wonnen, sinds ze in 1985 begonnen, al menigmaal prijzen met hun boten. Eerder bouwde de groep een boot met een goudmijn, Parijs (inclusief een 18 meter hoge Eiffeltoren), de set van Swiebertje en een oerwoud.
Naast de schuur waarin de groep van Bloothoofd aan hun boot bouwt, is een andere groep van twintigers bezig met hun eigen project. ‘Het is natuurlijk wel de bedoeling dat de jeugd de traditie voortzet’, zegt Bloothoofd. Hij is optimistisch. Dit jaar doen er twee jeugdboten mee, en dat is volgens hem best gemiddeld.
In de kleedkamer van SV Koedijk staan twee stapels houten schotten die de kinderen van bso Soef hebben gemaakt. ‘We laten met onze boot zien wat we hier bij Soef doen: bewegen’, zegt Jeroen Jonker terwijl hij de schotten een voor een laat zien. Op grote houten planken van zo’n 2 bij 1 meter hebben de kinderen een voetbalveld en een tennisveld geschilderd, op een andere plank hebben ze hun handafdrukken met verf gezet. ‘Tja, die lijnen zijn natuurlijk niet allemaal recht, maar dat heb ik maar losgelaten’, zegt hij. ‘Dit is hun boot, en ze doen het op hun manier.’
Toen hij ja zei op het plan van zijn compagnon, stuurde Jonker een mail naar de ouders van de bso-kinderen. ‘Ik schreef dat we mee wilden doen aan de gondelvaart, maar dat we daar echt hulp bij nodig hadden.’ Binnen no time had zich een groep ouders aangeboden als vrijwilliger, en ook de kinderen waren enthousiast. Sommigen zelfs zo, dat ze nog kwamen helpen op dagen dat ze niet naar de bso hoefden.
‘De kinderen van het dorp moeten het virus te pakken krijgen’, zegt Jonker. ‘Alleen op die manier kan de gondelvaart doorgaan.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant