Voor het eerst in een halve eeuw heeft Oranje een buitenlandse bondscoach, maar dat is wel ‘een zoon van het Nederlandse voetbal’. De spelopvatting van Xavi is duidelijk: ‘Cruijff zei al dat er maar één bal is. Die moet je hebben.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Als voetbal een wetenschap was, dan was Xavi de uitvinder van de doorslaggevende formule’, zei oud-Real Madridspeler Jorge Valdano. De nieuwe bondscoach was klein, beslist niet snel, niet sterk en scoorde weinig doelpunten. Toch geldt hij als een van de beste middenvelders ooit. ‘Er is geen voetballer die met de bal aan zijn voet zo slim kon communiceren met iedereen op het veld.’
Voetbal speel je volgens Xavi met het hoofd. Haast letterlijk: uit onderzoek bleek dat Xavi in de 10 seconden voordat hij de bal kreeg, 8,3 seconden om zich heen heeft gekeken, meer dan welke speler dan ook. Eenmaal aan de bal hoefde Xavi nauwelijks meer na te denken en kon hij razendsnel het spel verleggen, het fundament van het fameuze tikitakaspel van Barcelona volgens zijn toenmalige trainer Pep Guardiola.
Vanwege zijn spelinzicht en tactisch vernuft werd Xavi een grote toekomst als trainer voorspeld. De KNVB biedt hem nu de kans die belofte in te lossen.
Met Xavi kiest de voetbalbond weliswaar voor een buitenlandse trainer, maar Nederland ligt hem nauw aan het hart. ‘Met de sterke invloeden van onder anderen Johan Cruijff en Rinus Michels bij Barcelona, voel ik een bijzondere verbondenheid met het Nederlandse voetbal’, zegt Xavi in een persbericht waarin hij zich ‘een zoon van het Nederlandse voetbal’ noemt.
Louis van Gaal liet Xavi als 18-jarige jeugdspeler debuteren bij FC Barcelona, dat destijds bol stond van de Nederlandse spelers. Onder Frank Rijkaard won Xavi bij dezelfde club in 2006 zijn eerste van vier Champions Leagues.
Zijn debuut voor de Spaanse nationale ploeg maakte Xavi in 2000 in een oefeninterland tegen Nederland. Tien jaar later boekte hij met Spanje de grootste prestatie in zijn spelerscarrière met het winnen van het WK in Zuid-Afrika. Tegenstander in de finale: Nederland.
Xavier Hernández Creus (46) werd geboren in Terrassa, ten noorden van Barcelona, als zoon van de oud-Barcelonaspeler en international Joaquim Hernández. Vanaf zijn 11de doorliep hij de geroemde jeugdopleiding van Barcelona. Onder Guardiola groeide hij uit tot een sterkhouder.
Met Andrés Iniesta en Sergio Busquets vormde hij bij Barcelona jarenlang een middenveld dat liep als een geoliede machine. Xavi’s steekpasses stelden Lionel Messi in staat uit te groeien tot de beste voetballer aller tijden.
‘Dat is wat ik doe: ik zoek ruimtes. De hele dag. Ik ben altijd aan het kijken’, zei Xavi, die in een restaurant altijd het plekje aan het tafeltje kiest waarin hij alle deuren, ramen en andere tafels kan overzien.
Het trainerschap leverde Xavi nog niet het succes op van zijn spelersloopbaan. Hij begon als trainer bij Al-Sadd in Qatar, waar hij als speler zijn carrière had afgesloten. In 2021 stelde Barcelona hem aan als opvolger van de ontslagen Ronald Koeman. Zijn geliefde club verkeerde in financiële problemen en had Lionel Messi al moeten laten gaan, naar PSG. Toch liet Xavi Barcelona een jaar later voor het eerst in vier jaar tijd kampioen worden.
Door de geldzorgen had hij niet meer de beschikking over de gebruikelijke vedettes. maar Xavi zag de oplossing in talent: hij liet onder meer jeugdspelers Lamine Yamal, Cubarsi en Gavi debuteren. Nu zijn het spelers die aan de basis staan van Spanjes succes, met onder meer een wereldtitel, maar destijds konden ze Barcelona niet altijd op sleeptouw nemen. De immer kalme Xavi oogde in die periode stiknerveus en besloot te stoppen. ‘Het put je vreselijk uit, wat betreft gezondheid, je humeur, je emotionele toestand’, zei hij over zijn beslissing te stoppen. ‘De energie gaat naar alsmaar naar beneden, tot het punt waarop het heeft geen zin meer heeft.’
Na twee jaar rust liet hij al doorschemeren het bondscoachschap te ambiëren. Met slechts eens in de zoveel maanden een interlandperiode kon hij de dagelijkse druk van het clubvoetbal ontvluchten.
Xavi’s spelopvatting als trainer ligt niet ver van die als speler. ‘Cruijff zei al dat er maar één bal is’, legde Xavi eens uit. ‘Als je die hebt, hoef je niet te verdedigen, en als je ’m niet hebt, moet je ’m met druk terugwinnen.’ De ploeg met het balbezit bepaalt de wedstrijd en dus moet iedere speler in zijn opstelling graag de bal willen hebben.
Het zal als muziek in de oren klinken van internationals als Frenkie de Jong, Ryan Gravenberch, Tijjani Reijnders en Xavi Simons (wiens moeder Peggy vijf dagen na zijn geboorte nog geen naam had en toen op televisie Barcelona zag voetballen, met Xavi). Een oude middenvelder selecteren in plaats van een jong talent of een wedstrijd met twee middenvelders beginnen, zoals Koeman deze zomer, zal Xavi niet snel doen.
Over iets meer dan een maand wacht een interland tegen het Duitsland van Jürgen Klopp. Xavi zal nu al druk om zich heen kijken, op zoek naar de spelers die zijn spel kunnen spelen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant