De problemen in de psychiatrische zorg zijn niet eenvoudig op te lossen, maar aan die verstikkende bureaucratie kan de politiek wel degelijk wat doen.
De auteurs zullen het niet zo hebben bedoeld, maar het deze week verschenen rapport van de ggz over hoe de zorg voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen kan worden verbeterd, maakt in veel moeilijk doordringbare alinea’s duidelijk wat er mis is.
Uit de aanbevelingen: ‘Investeer parallel in de negen versterkende bouwstenen om het systeem optimaal te laten functioneren (...) Zonder gezamenlijke Wmo + Zvw-financiering blijven OGGZ-bemoeizorg en FACT gescheiden door een overdrachtskloof waarin cliënten uit beeld raken, en blijven de achttien Movisiebouwstenen in paragraaf 7 een ambitie zonder uitvoeringsbasis.’
Een mogelijke oplossing van de rapporteurs: ‘Pilot de lumpsumberekening in minimaal vijf representatieve, gespreide regio’s via MKBA-methodiek. Sluit aan op bestaande Companenfactsheets per woondealregio.’
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Misschien begrijpt iedereen binnen de ggz wat daar staat, maar het wekt toch de indruk van een instelling die zelf ook door de bomen het bos niet meer ziet. Op deze manier gebracht is dit geen heldere uitnodiging aan de politiek om in actie te komen.
En dat zal toch moeten, want het probleem is ernstig genoeg: ruim zestigduizend volwassenen met een ernstige psychiatrische aandoening krijgen niet de zorg die ze nodig hebben. En niet eens omdat ze niet in beeld zijn. Het probleem is complexer, stelt de ggz zelf vast: ‘Het systeem kent hen zonder hen vast te houden.’ De politie, de ggz, huisartsen en gemeenten weten van hun bestaan, maar al die kennis eindigt te vaak in een machteloos vacuüm. ‘Het systeem beweegt hen voort: van crisis naar korte stabilisatie naar nieuwe crisis.’
Het personeelstekort speelt een rol: de wachtlijsten zijn lang. Het huizentekort wreekt zich: te weinig passende woonruimte voor wie uit de kliniek of de cel komt. Maar er zijn ook simpelweg te veel wetten en bovendien te veel instanties die op te veel niveaus verantwoordelijkheid dragen, allemaal met hun eigen financiering. Daardoor is op cruciale momenten niemand verantwoordelijk.
Het personeels- en woningtekort is niet eenvoudig op te lossen, maar aan die verstikkende bureaucratie kan de politiek wel degelijk wat doen. Het hele stelsel schreeuwt om een drastische vereenvoudiging.
En om centrale, landelijke regie. De mensen om wie het gaat mijden vaak de zorg uit wantrouwen, drempelvrees, schaamte of onwetendheid. Daardoor zijn ze soms zeer moeilijk bereikbaar. In de wet is wel voorzien in ‘bemoeizorg’, het actief opzoeken van mensen die niet zelf om hulp vragen, maar in de praktijk wordt daar in gemeenten heel verschillend mee omgegaan. Omdat de geldstroom via het Gemeentefonds loopt, concurreert de bemoeizorg in de praktijk met lantaarnpalen en sporthallen. In veel regio’s is uiteindelijk te weinig bemoeizorg beschikbaar.
Iemand moet dat doorbreken. Zonder Haagse bemoeipolitiek zal het niet gaan. Welk ambitieus Tweede Kamerlid maakt hier een groot project van en zorgt ervoor dat in het volgende ggz-rapport niet weer komt te staan dat, ondanks alle goede bedoelingen, te veel mensen verdwijnen in de Bermudadriehoek tussen Wams, Wgs, Wmo, Wzd, Pwb, Zvw, Wlz, Wgbo, FACT, ForFACT, ADDO, MBZ, FACT+, Vip-teams en BIZ?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant