De Russische president Vladimir Poetin toont zich deze zomer opvallend reislustig en heeft voor het eerst een bezoek gebracht aan de Koerilen, een door Rusland bestuurde eilandengroep waarop ook Japan aanspraak maakt. Japan heeft het bezoek fel veroordeeld.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Poetin bezocht donderdag het eiland Itoeroep, op ruim 7.000 kilometer van Moskou. Daar kreeg de president rondleidingen in een ziekenhuis, een school en een visverwerkingsbedrijf, waar hij diverse soorten kaviaar mocht proeven. Ook sprak hij gouverneur Valeri Limarenko van de Russische provincie Sachalin, waarvan de Koerilen onderdeel zijn.
Dat is althans het standpunt van de Russische autoriteiten: Japan beschouwt de vier zuidelijkste eilanden, waaronder Itoeroep, als Japans grondgebied. De archipel werd in de laatste weken van de Tweede Wereldoorlog ingenomen door de Sovjet-Unie en daarna geannexeerd. Meer dan vijftienduizend Japanse inwoners van de eilanden werden verdreven.
Japan heeft zich nooit bij de Russische annexatie neergelegd en ziet het Russische bestuur van de Zuidelijke Koerilen als een bezetting. Onder meer de Verenigde Staten en de Europese Unie steunen de Japanse claim.
Door het conflict over de Koerilen hebben Japan en de Sovjet-Unie, en later Rusland, na de oorlog nooit een formeel vredesakkoord getekend. Pogingen om via diplomatiek overleg tot een overeenkomst te komen, zijn de afgelopen decennia telkens op niets uitgelopen.
Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 is een oplossing alleen maar verder uit zicht geraakt. Japan schaarde zich stevig achter Oekraïne en twee weken na de invasie benadrukte de Japanse regering dat de vier betwiste eilanden een ‘integraal onderdeel’ zijn van Japan. Kort daarna trok Rusland zich formeel terug uit de vastgelopen vredesonderhandelingen met Japan. Ook voerde het Russische leger grootschalige militaire oefeningen uit op de Koerilen, soms samen met Chinese marineschepen.
Met zijn bezoek aan Itoeroep, dat in Japan ‘Etorofu’ wordt genoemd, onderstreept Poetin nogmaals dat Rusland niet van plan is om afstand te doen van de Zuidelijke Koerilen. Zijn bezoek valt samen met een nieuwe reeks militaire oefeningen in en rond de eilanden.
De Japanse premier Sanae Takaichi noemt Poetins reis ‘absoluut onacceptabel’. De Japanse minister van Buitenlandse Zaken Toshimitsu Motegi heeft de Russische ambassadeur op het matje geroepen. ‘De Noordelijke Gebieden (de Japanse naam voor de Zuid-Koerilen, red.) zijn een onlosmakelijk onderdeel van Japan, zowel historisch als juridisch’, schrijft Motegi in een verklaring.
Poetin is niet de eerste Russische president die de Koerilen bezoekt. Dmitri Medvedev, president van 2008 tot 2012, ging hem in 2010 voor. In de jaren daarna bezocht Medvedev, inmiddels als minister-president, de eilanden nog drie keer. Ook de huidige premier Michail Misjoestin liet zich in 2021 op de Koerilen zien.
Poetin toont zich deze zomer opvallend reislustig. In aanloop naar zijn bezoek aan de Koerilen was de Russische president begin deze week in de Siberische provincie Novosibirsk en in Boerjatië, een deelrepubliek tegen de grens met Mongolië. Woensdag bezocht hij een oefening van de Russische marine in de provincie Sachalin, waar ook de Koerilen onder vallen.
In de weken daarvoor maakte Poetin, die zich de afgelopen jaren slechts sporadisch buiten Moskou en Sint-Petersburg vertoont, ook al een reeks reizen naar afgelegen Russische provincies en deelrepublieken. Poetins rondreis vindt plaats in een context van toenemende brandstoftekorten in grote delen van Rusland, veroorzaakt door Oekraïense droneaanvallen op Russische olieraffinaderijen.
Dat Poetin juist nu een serie binnenlandse bezoeken aflegt, dient vermoedelijk om zijn zichtbaarheid te vergroten in aanloop naar de parlementsverkiezingen van volgende maand – al heeft de president weinig te vrezen van die stembusgang, zeker nu de enige Kremlin-kritische partij deze week is uitgesloten van deelname.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant