Casino’s zijn een reddingslijn voor de arme inheemse bevolking van de VS. Maar een wildgroei van onlinewedplatforms als Polymarket, met de zegen van Donald Trump, brengt die in gevaar. ‘Als Trump en zijn zoon hun zin krijgen, dan pakken ze ons dit alles weer af.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit het Pechanga Resort Casino in Californië.
Victor Rocha paradeert over de casinovloer alsof hij zijn jongenskamer laat zien. Met zijn armen gespreid, haar in een knot, schrijdt hij tussen de gokkasten, opgesteld in eindeloze rijen. Om hem heen rammen duizenden vingers ongedurig op de plastic knoppen. Lichten flikkeren. Er galmt een kakofonie aan bliepjes, klikjes en verrukte of gefrustreerde kreten. Ze klinken Rocha als muziek in de oren. Een symfonie.
‘Wat jij ziet is een casino’, zegt de 64-jarige Rocha. ‘Gokkers en hun spelletjes. Maar wat ik zie is verheffing. Ik zie een pad naar zelfbeschikking.’
Het Pechanga Resort Casino, een kolos verscholen in de Zuid-Californische woestijn, is een zogeheten tribal casino: een van de ongeveer 530 inheemse gokpaleizen binnen de Verenigde Staten.
Het land kent historisch puriteinse gokwetten. Casino’s zijn op veel plekken verboden. Maar voor de oorspronkelijke bevolking, uitgebuit en onteigend, geldt een uitzondering. Inheemse reservaten mogen bij wet casino’s bouwen en uitbaten.
Met die inkomsten, luidde de gedachte ooit, kunnen zij zich onttrekken aan de achtergesteldheid die hun gemeenschappen plaagt. Staten als Florida, Texas of Californië staan zelfs alléén inheemse casino’s toe. Dat trekt gokkers van heinde en verre. Veel stammen zijn daarvan afhankelijk voor de financiering van basale voorzieningen als zorg en onderwijs.
Maar dat dreigt te veranderen.‘Als Donald Trump en zijn zoons hun zin krijgen, dan pakken ze ons dit alles weer af’, zegt Rocha, lid van de zogeheten Pechanga Band of Luiseño Indians. ‘Opnieuw breekt Amerika een historische belofte aan de stammen.’
De VS worden in het Trump-tijdperk opgeschud door de stormachtige opkomst van zogeheten ‘online prediction markets’. Op sites als Kalshi, Polymarket en Robinhood, en een keur aan kleinere concurrenten, kunnen Amerikanen tegenwoordig hun dollars inzetten op – vrij letterlijk – alles: sportuitslagen, verkiezingen, spelshows, het weer, of de VS opnieuw bommen gaan gooien op Iran en zo ja, hoeveel en hoe laat.
Deze markt groeit exponentieel. Maandelijks wordt op marktleiders Kalshi en Polymarket nu zo’n 50 miljard dollar verwed, een veelvoud van vóór Trumps aantreden. Maar de president weigert dit soort gokplatforms te reguleren.
In plaats van Kalshi en Polymarket te classificeren als goksites, behandelt de Trump-regering dit soort start-ups als onlinebeurzen. Geld inzetten op, zeg, de uitkomst van een sportwedstrijd of verkiezing, wordt gezien als een financieel derivaat en niet als gokken. Zo blijft de voorspellingsmarkt – in tegenstelling tot (online)casino’s – buiten bereik van de strenge Amerikaanse kansspelwetten.
Arbitrair, zeggen critici. Volgens hen speelt hier een schaduwmotief: de Trump-familie verdient grof geld aan deze wildgroei. Zoon Donald Trump jr. is betaald adviseur en aandeelhouder van Kalshi, terwijl zijn investeringsmaatschappij 1789 Capital miljoenen pompte in concurrent Polymarket. En Truth Social, het mediabedrijf van de president, heeft eigen ambities op de voorspellingsmarkt.
‘Een existentiële bedreiging voor de soevereiniteit en economie van de stammen’, concludeert onderzoeker Patrice Kunesh van het Brookings Institution. ‘En een bedreiging voor hun overheden.’
Victor Rocha was 11 jaar oud toen hij erachter kwam dat hij inheems-Amerikaans was. ‘Ik kom uit een gebroken nest’, vertelt hij in een van de restaurants binnen het Pechanga Casino. ‘Net als velen van ons werd ik grootgebracht in pleeggezinnen. Van mijn identiteit had ik geen enkele weet.’
Zijn ouders kende hij nauwelijks. De jonge Victor groeide op tussen de witte en latino kinderen van Zuid-Californië. Slechts met zijn oma hield hij sporadisch contact. Die riep hem als tiener tot zich. ‘Mijn grootmoeder liet me oude foto’s zien en vertelde de verhalen van onze stam.’
Rocha bleek te behoren tot de Pechanga Band of Luiseño Indians. Deze stam, in de eigen taal Payómkawichum (Volk van het Westen), behoort tot de oorspronkelijke bewoners van de Temecula-vallei, even boven het huidige San Diego. ‘Op school had ik daar niets over geleerd’, zegt Rocha.
Zoals talloze inheemse volken kennen de Pechanga een uiterst duistere geschiedenis. Zij werden verbannen, vermoord of tot slaaf gemaakt door achtereenvolgens de Spaanse kolonisten, Mexico en vanaf 1848 de Verenigde Staten.
In 1882 werden de Pechanga verdreven naar een eigen reservaat: een lap woestijn van 27 vierkante kilometer nabij Temecula, minder dan een honderdste van hun oorspronkelijke leefgebied. Burgerschap volgde pas in 1924.
‘Dat bleek dus ook míjn geschiedenis’, zegt Rocha. Toen hij jaren later, na omzwervingen door heel de VS als rockgitarist, zijn eerste stappen zette op het reservaat van zijn voorouders, trof hij weinig meer dan een dorre vlakte. ‘Mensen waren ziek en armlastig. Maar het casino heeft voor ons alles veranderd.’
Reservaten hebben in de VS wettelijk gezien een unieke status. Het zijn semi-autonome gebieden, buiten het gezag van de staten, die onder direct toezicht van de landelijke overheid staan. Dat is een tweesnijdend zwaard. Het geeft deze volken enige mate van zelfbeschikking, maar generatiearmoede en verstikkende federale wetgeving maken het voor deze plekken moeilijk om inkomsten te genereren.
Nog altijd vormen inheemse Amerikanen ’s lands armste bevolkingsgroep. Hun levensverwachting ligt zes jaar lager dan gemiddeld. Op reservaten ontbreken soms zelfs de basaalste voorzieningen, waaronder betrouwbare elektriciteit of stromend water.
In de jaren zeventig en tachtig begonnen enkele reservaten te experimenteren met bingohallen om extra inkomsten te genereren. De omringende staten, die strenge gokwetten hanteerden, probeerden dat te verhinderen. Maar de reservaten bleken in hun recht te staan. Hier bood soevereiniteit juist een buitenkansje.
Het Amerikaanse Hooggerechtshof besloot in 1987 dat staten geen macht hebben om hun gokwetten op te leggen aan de reservaten. Door heel het land schoten inheemse casino’s als paddenstoelen uit de grond, aanvankelijk in schuren of gammele partytenten. Voor het eerst stroomde er geld naar de voorheen radeloze reservaten.
In 1988 nam het Congres de Indian Gaming Regulatory Act aan, een speciale wet die het inheemse recht op gokken garandeert. Het zelfverklaarde doel: ‘Het bevorderen van tribale economische ontwikkeling, zelfvoorziening en sterke tribale overheden.’ Dat bleek een succes.
‘Het leven is hier oneindig veel verbeterd’, zegt Rebecca Macarro (31), die een rondleiding geeft door het reservaat waar zij opgroeide. De Pechanga openden hun casino in 1995: toen nog een trailer met een aangrenzende partytent. Dertig jaar later bezit de stam een casinoresort van 95 hectare, 1.100 hotelkamers, twintig bars en restaurants, een golfbaan, zwembaden en een allure die zich kan meten met de fonkelende gokpaleizen van Las Vegas.
Die ontwikkeling is ook in het achtergelegen reservaat niet te missen. Neem het gloednieuwe bakstenen schoolgebouw waar Macarro werkt als docent: ‘Ik kreeg als kind nog les in een woonwagen.’ Of de brandweerkazerne, de medische post, de vuilnisophaaldienst, de strak geasfalteerde wegen: ‘Zonder het casino was niets hiervan er geweest.’
De meeste reservaten laten hun stamleden direct delen in de casinowinst. Sommige inwoners ontvangen uitkeringen van duizenden dollars per maand, feitelijk een soort basisinkomen.
Volgens de denktank Brookings Institution is het gemiddelde inkomen van inheemse Amerikanen dankzij de Indian Gaming Regulatory Act met zo’n 63 procent gestegen. Het aantal afstudeerders nam toe, de gezondheid verbeterde en de misdaadcijfers op reservaten met casino’s daalden.
Op het reservaat van de Pechanga is onlangs een modern recreatiecentrum geopend, inclusief bowlingbaan. ‘Het zijn dit soort kleine dingen die het leven hier enorm verbeteren’, zegt Patrick ‘PJ’ Murphy (28) tussen het gooien door. ‘Vroeger wilden al mijn vrienden zo snel mogelijk wegverhuizen. Nu komen steeds meer mensen terug.’
Voor de deur van het casino prijkt een bronzen standbeeld dat die kloof tussen heden en verleden moet dichten: een groep stamleden in de ban van een traditioneel kansspel. Gokken hoort bij het inheemse leven, is de boodschap. ‘Maar wij maken ons geen enkele illusie’, zegt Rocha. ‘Dit casino is een middel tot een doel. En dat doel wordt nu bedreigd.’
Deze dagen leidt de explosie van ongereguleerde goksites op de reservaten tot onrust. Verschillende stammen rapporteren al inkomstendalingen en verminderde bezoekersaantallen. Maar inheemse Amerikanen zijn niet de enigen met zorgen.
Verschillende staten hebben geprobeerd om Kalshi en Polymarket te beknotten met lokale gokwetgeving. Dat leidde tot ogenblikkelijk verzet vanuit Trump. Zijn regering spande rechtszaken aan tegen staten als Arizona, Connecticut en Illinois om hun pogingen te blokkeren. Onder meer Arizona en New York sleepten op hun beurt de Trump-regering voor de rechter.
Een beslissing hierover is uiteindelijk aan het Hooggerechtshof. Tot die tijd lijkt de president erop gebrand om deze platforms buiten de gokwetgeving te houden.
Trumps persoonlijke belang lijkt daarvan niet los te zien. Onlangs kondigde zijn socialemediabedrijf Truth Social, voor de president een lucratieve bron van extracurriculaire inkomsten, de lancering van een eigen gokplatform aan: Truth Predict. Intussen blijft zoon Donald jr. binnenlopen met zijn belangen in Kalshi en Polymarket. De waarde van die bedrijven groeide afgelopen maanden met miljarden.
Intussen leiden hun diensten geregeld tot schandalen. Dit voorjaar arresteerde justitie de Amerikaanse militair Gannon Ken Van Dyke: hij wordt ervan verdacht 400 duizend dollar te hebben gewonnen op Polymarket, nadat hij correct had voorspeld dat de Venezolaanse president Nicolás Maduro door Trump zou worden afgezet – een operatie waarbij Van Dyke zelf betrokken was.
Handel met voorkennis lijkt schering en inslag. Minuten voor de VS in februari hun eerste bommen wierpen op Iran, piekte de inleg op de platformen. Met correcte voorspellingen wist een handjevol accounts zo’n 1,2 miljoen dollar te verdienen. ‘De wereld is gek geworden’, luidt een van Kalshi’s reclameslogans. ‘Handelen dus!’
Vorige week bleek een medewerker van het Witte Huis ruim 100 duizend dollar te hebben verdiend met correcte voorspellingen van mededelingen die Trump zou doen in zijn speeches. De man, inmiddels op non-actief, was verantwoordelijk voor Trumps autocue.
‘Dit is het nieuwe Wilde Westen’, aldus Victor Rocha, die conferenties organiseert namens de Indian Gaming Association om stammen van elkaars ervaringen te laten leren.
De boom oogt als een kathedraal. Victor Rocha staat met zijn hand op de bast van de Pechanga Great Oak, de grootste en oudste eik van het Amerikaanse westen, die vlak buiten het casino groeit. Deze anderhalf millennium oude reus, Wi’áaşal in de oorspronkelijke taal, is voor de Pechanga nog altijd heilig. ‘Om onze strijd te begrijpen, moet je hier zijn geweest’, zegt Rocha.
Takken groeien als prehistorische tentakels uit de metersdikke stam. Ze werden zo zwaar dat hun uiteinden naar beneden zakten en in de bodem opnieuw wortel schoten. De groei weerspiegelt de levensloop van de Pechanga, hoor je hier: trots de lucht in, dan scherp naar beneden en nu, langzaamaan, vanuit de aarde weer omhoog.
Ook binnen heeft de Great Oak een centrale plek. Een metershoge pilaar met een glas in loden afbeelding van de eik torent uit boven de rijen gokkasten en blackjacktafels, waaraan elke dag tienduizenden gokkers, 24 uur per dag, hun dollars erdoorheen staan te jagen. Een curieuze fusie van heden en verleden.
‘Maar nu dreigen ze onze vooruitgang opnieuw te verhinderen’, zegt Rocha. ‘Niet voor het eerst hebben de mensen met macht het gemunt op onze rechten. Maar wij laten ons dit niet zomaar afnemen!’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant