Ella Veenstra-Monteban is twintig jaar met pensioen, en leidt nog altijd een druk leven vol vrijwilligerswerk. Ze leest voor aan kinderen en dementerenden en belicht kerkzaken in lokale media. Schrijven is een van haar hobby’s: „Ik ben nu mijn memoires aan het schrijven.”
Ella Veenstra-Monteban ging vroeg met pensioen, maar heeft een druk leven. Zo leest ze voor aan licht dementerenden in een verpleeghuis.
Ella: „Ik heb altijd een druk leven gehad. Ik kom uit een gezin met acht kinderen, ik ben op mijn 24ste getrouwd met een dominee, later godsdienstdocent, met wie ik drie zoons heb gekregen. Zelf gaf ik Nederlandse les op een middelbare school en was ik actief in de kerk. Mijn ouders kwamen vaak logeren en gingen ook altijd mee op vakantie. Ik snakte af en toe naar rust. Helaas is mijn man op zijn 58ste overleden.
„Toen ik tegen de zestig liep, kon ik met pensioen. Maar ik kreeg de vraag of ik drie dagen per week les wilde komen geven in Gorinchem, en ik heb ‘ja’ gezegd. Op mijn 63ste ben ik echt gestopt. Want inmiddels had ik een nieuwe man leren kennen, ook een theoloog. Hij was veertien jaar ouder dan ik, maar we hebben samen nog twintig mooie jaren gehad. In 2022 is hij overleden, net als mijn moeder, die 104 geworden is.
„Met mijn tweede man heb ik veel gereisd, vooral naar de Verenigde Staten en Egypte waar hij oud-collega’s bezocht uit de tijd dat hij voor de Koptische Kerk werkte. Na zijn overlijden ben ik nog korte tijd bevriend geweest met een aardige man, en toen die ook overleed, was ik eigenlijk voor het eerst van mijn leven alleen. Er is nu nooit meer iemand die mij aanraakt, dat is voorbij. Maar ik ben eraan gewend geraakt. Nu vind ik het heerlijk om alleen te zijn en te kunnen doen en laten wat ik wil. Ik kan nu zelf besluiten wat ik op tv wil zien, bijvoorbeeld. Ik paste me altijd makkelijk aan aan de wensen van mijn partners. Ik ben nu eenmaal dienstbaar ingesteld.”
„Na mijn pensionering ben ik lid geworden van de kerkeraad en heb ik twaalf jaar in het college van kerkrentmeesters gezeten. Ook heb ik jaren deel uitgemaakt van een commissie die de Leidse Vrijwilliger van het Jaar kiest. Ik ging ook stukjes schrijven voor het Leids Kerkblad en het Leids Nieuwsblad. De kerk is echt mijn netwerk. Al dat vrijwilligerswerk betekent voor mij zingeving, maar het voelt ook als een plicht naar de maatschappij, omdat ik zo jong met pensioen ben gegaan.
„Ik lees al tien jaar voor aan kinderen in de bibliotheek. Daar zit een educatieve drang achter, ik vind het belangrijk dat kinderen in aanraking komen met boeken. Ik lees ook voor aan licht dementerenden in een verpleeghuis. Zij vormen een totaal ander publiek, al kun je ouderen soms dezelfde vragen stellen. Via het Ouderenberaad ben ik in contact gekomen met derdejaars studenten geneeskunde. Ik leer hun hoe ze het beste kunnen communiceren met ouderen. Dat ze rekening moeten houden met slechthorendheid, dat ze duidelijk en niet te snel praten, en dat doorvragen belangrijk is. Verder ben ik lid van een geschiedenisclub, waar ik veel dikke boeken voor moet lezen. Heel soms doe ik niets. Dan lees ik lekker op mijn e-reader. Ik verveel me nooit.”
In de vensterbank van Ella Veenstra-Monteban staat een verzameling vogelbeeldjes. In haar vrije tijd leest ze graag, ze is lid van een geschiedenisclub.
„Ik doe zoveel mogelijk op de fiets. Laatst ben ik op de fiets naar Rotterdam geweest. Leeftijdgenoten kunnen dat vaak niet meer. Ik heb wel een auto, maar die leen ik vaak uit aan mijn jongste zoon en aan de kleinkinderen. Ik heb zelfs een autorooster moeten maken, zo vaak wordt-ie geleend. Ik rij zelf ook nog wel op de snelweg, maar nooit meer in het donker.
„Mijn sociale omgeving dunt uit. Nieuwe vrienden maken lukt niet meer zo goed op deze leeftijd. Veel bestaande vrienden worden krakkemikkig, overlijden of gaan dementeren. Het is nog niet zo eenvoudig om die leemtes te dichten. Ik ben niet zo van bijeenkomsten voor ouderen, dat is te lawaaierig. Ik heb het geluk dat ik me nooit eenzaam voel, al mis ik wel eens iemand om belangrijke dingen mee te bespreken. Ik gebruik intensief de app met mijn kinderen en kleinkinderen en ook met mijn zus, broers en vriendinnen. Een uitkomst: even een berichtje of een foto sturen. Ik ben digitaal heel vaardig, dat is een uitkomst op mijn leeftijd.
„Ik trek er veel op uit. Ik ga graag in mijn eentje naar een museum of op reis met een kleinkind. Ik laat ze altijd een mooie stad in Europa kiezen. Soms gaat er een vriend of vriendin van hen mee. Afgelopen maand ben ik met twee kleindochters naar Hamburg geweest. Verder ben ik niet zo’n reiziger meer. Maar toen een van mijn zoons met zijn gezin een paar jaar in China woonde, ging ik er elk half jaar naartoe. Ik ben ook drie keer in Taiwan geweest, omdat een van mijn schoondochters daar vandaan komt. Een vriendin van mij in New York vraagt regelmatig of ik weer eens kom, maar ik ben er al twaalf keer geweest. En ik zie op tegen vliegreizen. Niet eens wegens de inspanning die dat kost, maar uit milieuoogpunt. Ik vind vliegen niet duurzaam en ik wil zo een voorbeeld zijn.
„Nee, ik blijf meestal gewoon in Leiden. Ik woon er al vijfenveertig jaar en ken er veel mensen. Er is een rijk cultureel leven en de zee en de Kagerplassen zijn vlakbij. Ja, Leiden is echt mijn favoriete stad.”
Ella Veenstra-Monteban (83) deed de mms in Den Haag en haalde daarna haar diploma MO A en B Nederlands. Rond 1980 deed ze doctoraal examen Nederlandse literatuur aan de Universiteit Leiden, met als bijvak Fries. Ze was jarenlang docent Nederlands aan middelbare scholen, in Zoetermeer, Leiden en de laatste vier jaar in Gorinchem. Ze woont in een appartement in Leiden. Haar pensioeninkomen bedraagt bijna 1,5 keer modaal.
„Dat was aan een vriendin voor een concert in Amsterdam.”
„Ik eet één keer per week bij mijn jongste zoon en één keer per week kook ik voor een paar dagen. Vaak krijg ik mensen te eten en dan haal ik wat bij een Italiaanse cateraar. Ik heb ook een goede band met de vishandel die maaltijden bereidt. Ik schat dat ik ongeveer om de dag boodschappen doe.”
„Een gehoorapparaat van 4.000 euro.”
„Ik ben dol op kringloopwinkels, vooral als die veel inboedels binnenkrijgen van ouderen. Daar vind je vaak dure kleding, die ik zelf vermaak. Een spijkerbroek die oorspronkelijk 170 euro heeft gekost bijvoorbeeld.”
„Ik ruim elke dag op en maak zelf schoon. Daar heb ik geen hulp voor nodig. Het is namelijk ook een goede manier om te bewegen.”
„Soms kleding. Dan vind ik die thuis toch niet zo leuk als in de winkel. Ik geef het dan vaak weer weg. Ik koop heel weinig nieuwe kleding.”
„Aan vliegreizen, dat doe ik liever niet meer. In Europa neem ik altijd de trein of de auto.”
„Nergens voor, waarom zou ik? Toen ik mijn huis had verkocht, heb ik de opbrengst gedeeld met mijn kinderen. Ik heb nu een kleine spaarpot over, plus geld voor de uitvaart. Ik snap niet dat niet meer mensen belastingvrij geld schenken aan hun kinderen.”
„Schenk bij leven geld aan je kinderen, indien mogelijk. Als ze pas na je overlijden erven, moeten ze meer belasting betalen en bovendien kunnen ze het nu, met studerende kinderen bijvoorbeeld, goed gebruiken.”
In Spitsuur vertellen stellen en singles hoe zij werk en privé combineren. Meedoen? Mail naar werk@nrc.nl