Lezersbrieven U schreef ons over hoogbegaafdheid, literatuurliefhebberij onder mannen en Abraham Lincoln.
Een man leest het boek Pride and Prejudice van de Engelse schrijver Jane Austen.
Stel je geeft een man een boekenbon met de opdracht om een roman uit te zoeken, welk boek kiest hij? De Aanslag of Aan het einde van de oorlog? Ilja Leonard Pfeijffer of Anja Meulenbelt? Tommy Wieringa of Alba de Céspedes? Afgaande op leesplatform Goodreads valt een antwoord te voorspellen, want overwegend vrouwen schrijven recensies bij invloedrijke boeken van vrouwelijke auteurs als Rachel Cusk, Natalia Ginzburg en Deborah Levy.
In oktober ging ik met een vriend naar een optreden van schrijver Deborah Levy. In de zaal zaten vrijwel alleen (jonge) vrouwen. Na afloop stond ik in de rij voor de signeersessie. „Whoah”, grapte Levy, toen ze mij zag. „A gúy!”Met dat grapje verwoordde ze een vooroordeel waar ik als mannelijke lezer regelmatig mee te maken krijg: een mán die een boek van een vrouw leest – verdacht, of op zijn minst: merkwaardig. In onze samenleving lijkt dit nog steeds niet de norm. Op school vinden meiden lezen leuker. Ze zijn er gemiddeld ook beter in, maar kiezen een ander soort boeken, eerder thrillers en Young Adult. Jongens neigen naar strips en non-fictie. Literatuuronderzoeker Jeroen Dera suggereert een andere leesidentiteit bij jongens. Jongens lezen liever over een mannelijk hoofdpersonage en een ‘jongensonderwerp’. Meer heldhaftig, zoals oorlog.
In zijn sympathieke oproep aan mannen om vaker een roman te lezen laat boekhandelaar Joshua Vissers in NRC (17/7) een belangrijk punt liggen: het verschil tussen leesgedrag is niet alleen te vinden in vrouwen die romans lezen en mannen non-fictie. Het verschil in leesgedrag bestaat ook uit mannelijke lezers die overdreven vaak kiezen voor mannelijke auteurs. In een goede opvoeding en binnen goed onderwijs krijgen ook verhalen van vrouwen een plek, bij meiden én bij jongens. Geef als volwassene het goede voorbeeld en pak als vader eens een roman op van een moeder. Een vrouwelijk boek is net zo goed stoer, heldhaftig. „Ik wist inmiddels dat een man tijdens een artilleriebeschieting kan zitten bibberen”, schreef Alba de Céspedes in Zoals zij het ziet, „terwijl een vrouw onverstoorbaar kan blijven.”
Daan Krahmer Eindhoven
Hidde Boersma (8/8) doet een prikkelend voorstel: produceer ons voedsel zo efficiënt mogelijk op de beste landbouwgrond en geef andere gronden terug aan de natuur. Dit debat verdient alle ruimte. Maar zijn conclusie, dat we daarom de leegloop van het platteland moeten omarmen, berust op een te eenvoudige voorstelling van het platteland en onze dorpen. Minder boeren is niet hetzelfde als minder platteland.
Veelzeggend is Boersma’s kritiek op Europese steun voor dorpshuizen en lokale activiteiten als een poging om de onvermijdelijke leegloop van het platteland tegen te houden. Maar daarmee miskent hij waarom in zulke voorzieningen wordt geïnvesteerd: niet om mensen kunstmatig ergens te laten wonen, maar om ontmoeting, initiatief en sociale samenhang mogelijk te maken in gemeenschappen die er al zijn. Juist waar voorzieningen onder druk staan, versterkt die infrastructuur de gemeenschap. Menig dorpshuis is een ontmoetingsplek waar inwoners samen wooninitiatieven ontwikkelen, energiecoöperaties oprichten of zorg in hun dorp organiseren.
Een toekomstbestendig platteland vraagt om beleid dat dorpen, en hun inwoners, ruimte geeft zichzelf te blijven ontwikkelen.
Hanneke Willemstein Chaam
In Amerikaanse denkers en doeners tegen de ‘leugen’ van de menselijke gelijkheid (5/8) noemt Sjoerd de Jong Abraham Lincoln een ‘abolitionist’ ten tijde van diens debatten met Stephen Douglas, die de slavernij verdedigde. Een niet onbelangrijke nuance: Lincoln was in 1858 zeker gekant tegen de slavernij, die hij een morele gruwel vond, maar nog niet voor afschaffing door de federale overheid (zoals de abolitionisten dat wilden). Later, als president, nam hij stappen die tot beëindiging van de slavernij leidden. In 1863 vaardigde hij de Emancipatieproclamatie uit, die tot slaafgemaakten in de nog opstandige staten vrij maakte, en gaf hij de aanzet voor het Dertiende Amendement, als toevoeging op de Amerikaanse Grondwet, dat in 1865 slavernij in de hele Verenigde Staten verbood.
Erwin van Iersel Rotterdam
In het interview met Lisa Loeb en Joris Luyendijk (8/8) komt hoogbegaafdheid ter sprake. Heel vaak lees ik dat hoogbegaafden lijden onder hun hoogbegaafdheid. Ik stel daarom voor om voortaan van overbegaafdheid te spreken.
Adriaan van Apeldoorn Amsterdam