Aan een hemel vol kleurige heteluchtballonnen in de meest fantastische uitvoeringen, gaat veel vooraf. Fotograaf Sas Schilten ging ook op zoek naar die beelden.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
Het jeugdsentiment van Heleen Koen (32) wordt bij de Friese Ballonfeesten met een frikandel en een patatje pinda in de hand overgedragen aan de volgende generatie. ‘Het is het innerlijke geluk dat ik hier voel’, zegt Koen op een bankje langs de paardenrenbaan van Joure, terwijl haar 3-jarige zoon zich luidkeels uit de greep van het buggyriempje probeert te ontworstelen. Een gigantische motorfiets, Bassie & Adriaan: Koen weet nog precies welke vorm de luchtballonnen hadden die de meeste indruk maakten op haar als klein meisje.
Voor de veertigste keer is Joure ’s lands luchtballonepicentrum als aan de rand van het Friese dorp tout ballonvarend Nederland samenkomt, aangevuld met internationale collega’s. Vijf dagen lang bevinden zij zich in festivalsferen, omringd door gillende kermisattracties en eetkramen vol vette happen – van gegrilde kip en churros tot kibbeling. Artiesten als DJ Sipke en de band Vangrail mogen tot lang na middernacht optreden op het muziekpodium.
Op een bewolkte en winderige zaterdagavond is het de vraag of de veertienduizend bezoekers daadwerkelijk krijgen waarvoor ze zijn gekomen: het van dichtbij zien opblazen en opstijgen van tientallen luchtballonnen.
Alle gekte eromheen is niet waar fotograaf Sas Schilten voor viel toen ze drie jaar geleden de wereld van de ballonvaart begon vast te leggen. Integendeel, vertelt ze op het terrein in Joure, waar ze als vrijwillig teamlid een bevriende piloot helpt bij de voorbereiding.
‘Het avontuur van niet weten waar je terechtkomt en hoe de boer zal reageren na een landing op zijn weiland, sprak me aan.’ Net als de gemoedelijke onderlinge sfeer en de doorgaans juist serene vertrekplaatsen. En dat steevast in de vroege ochtend of avond, ‘als het licht voor fotografen perfect is’.
In haar fotoserie, die verder reikt dan het festival in Joure, gaat Schilten niet voor het welbekende perfecte plaatje: een luchtballon in het ochtendgloren of voor een ondergaande zon. ‘Men heeft geen idee wat er achter de schermen allemaal bij komt kijken om zover te komen’, zegt ze. ‘Ik wil het hele proces laten zien: de mensen, het uitpakken, de soms heftige landingen, de dolle rit met volgauto’s, het weer inpakken.’ Het harde werken ook, zoals een dag eerder toen de piloot die ze al jaren helpt uit alle macht de gondel uit een sloot moest zien te krijgen en daarbij delen van zijn ballon liet verbranden.
Het doek werd in allerijl gerepareerd, en dus stappen straks twee betalende bezoekers voor 220 euro per persoon voor een uur in. Aan boord ligt de fles bubbels klaar die steevast na vaarten wordt ontkurkt. Ook ingeladen: een snoeppakket met drop, stroopwafels en Maltesers voor de boer wiens weiland vanuit de lucht straks uitgekozen zal worden om op te landen.
Albert van Dijk (36) is een van de passagiers die klaarstaan op het veld. Van zijn partner kreeg hij een ballonvaart ter ere van het afronden van de pabo. ‘Mwah’, antwoordt hij schuchter op de vraag of hij blij is met zijn cadeau. ‘Ik heb hoogtevrees.’
Het weer kan hem nog redden. Het besluit of het doorgaat is aan Johannes Kooistra (56), die de titel flight director draagt en trots vertelt dat hij al 38 edities rondloopt op de Friese Ballonfeesten. Rond zeven uur ’s avonds, tijdens de eerste briefing voor piloten in een tent waar de vrijwilligers net saté hebben gegeten, kon hij vanwege de harde wind nog geen uitsluitsel geven.
Ruim een uur later, tijdens de tweede briefing op het ballonterrein, het middenveld van de drafbaan, liggen de ballonnen klaar om vol warme lucht geblazen te worden. Of flight director Kooistra weleens verbolgen reacties krijgt als hij de boel op dit uur nog afblaast? ‘Nooit’, zegt de Fries resoluut. ‘Iedereen begrijpt dat wij dit weloverwogen doen. Niemand wil in de lucht hangen en dan denken: O god, was ik maar niet gegaan.’
Dat gevoel krijgen de piloten deze avond niet. De wind is gaan liggen, regen en onweer worden niet meer verwacht. Kooistra wijst op een laatste donker wolkje dat nog moet overtrekken en zegt dan: ‘Maak er een mooie vaart van.’
Om half negen zien de duizenden toeschouwers het opbollen van zestien ballonnen, die even later als gigantische boeien lijken te dobberen op onrustige zee. Niet veel later komen de eerste manden los van de grond en vult de lucht zich met de bontgekleurde gevaartes.
Heleen Koen ziet het voor de zoveelste keer gebeuren. Over dertig jaar, wie zal het zeggen, vertelt haar nu 3-jarige zoon zijn eigen kinderen hoe in 2026 een reusachtig babyhoofd met speen en een luchtballon in de vorm van de luie stripkat Garfield voor zijn neus opstegen en al snel aan de einder verdwenen.
Dit is een artikel uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant