is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Er zijn hittedoden, scheepswrakken liggen droog, de Rijn dreigt in tweeën te breken, de sla hangt slap in de bedjes in het Westland. En alweer luiden ambtenaren voorzichtig een klimaatnoodklokje. Ze doen het wel vaker, de toestand is ernaar.
Deze week waren het vier rijks-, provincie- en gemeenteambtenaren die in Het Financieele Dagblad stonden te betogen dat volksgezondheid, watervoorziening en veiligheid ernstig in gevaar komen door klimaatverandering. Dat ze erbij staan en ernaar kijken. Dat de Spaanse en Britse regeringen onlangs klimaatverandering uitriepen tot een ‘bedreiging voor de nationale veiligheid’ en ‘onze manier van leven’. Dat het zou passen als ook de Nederlandse regering van een noodtoestand zou spreken.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
‘Activistische ambtenaren’ zette de krant voor ondernemend en beleggend Nederland er in grote letters boven, om geen misverstanden te scheppen over de verhoudingen.
Die zijn als volgt:
a) Ondernemers die jengelen om ‘compensatie’ (= belastinggeld) voor droogteschade worden met ernst en empathie benaderd, ook als ze zich decennialang hebben laten vertegenwoordigen door klimaatontkenners, ook als ze zich altijd met succes hebben verzet tegen het afdragen van CO2-heffingen of klimaatbelastingen, ook als ze vanuit de toren van VNO-NCW langs de A12 naar XR-demo’s zaten te spugen.
b) Ambtenaren die er met kracht voor pleiten de oorzaak van het droogteleed aan de bron aan te pakken, krijgen het etiket ‘activistisch’. Opdat er vervolgens vrijuit naar ze gesist kan worden dat ze ‘gewoon moeten doen wat de politiek ze opdraagt’ en ‘loyaal moeten adviseren’ en dat ze anders maar ontslag moeten nemen om zich permanent aan de snelweg vast te plakken of de hele dag met een fluitje en een hesje over het Malieveld te drentelen.
Terwijl je ook zou kunnen zeggen: ze nemen hun ambtseed serieus. Godzijdank en eindelijk. Zoals een ambtenaar met 28 dienstjaren op het ministerie van Volksgezondheid het zegt in het FD: ‘Ik werk niet primair voor onze bewindspersonen, ik werk voor jullie.’
Vóór het schandaal rond de kinderopvangtoeslag was een ambtenaar iemand die ’s morgens nooit het raam uitkeek omdat-ie anders ’s middags niets te doen had, en moest hij bij te laat binnenkomen rechts houden in de gang om niet te botsen op de colonne collega’s die lekker vroeg naar huis gingen, en vul hier uw eigen boomerhumor in.
Tijdens het ontrollen van de affaire konden ambtenaren over zichzelf in de krant lezen en op televisie horen dat ze mini-Eichmannetjes waren, regelfetisjisten die zonder protest de ontspoorde wensen van getikte Kamerleden en ministers uitvoerden, ook als ambtenarenloyaliteit ontaardde in burgers overrijden en mensen willens en wetens de verdoemenis injagen.
Daarna moesten ambtenaren op cursus om hun morele kompas te hervinden. Ze moesten Hannah Arendt lezen, lange colleges over ethiek volgen, leren om ‘njet’ en ‘U kunt dit wel willen, maar ik presenteer u de feiten en die wijzen uit dat dit krankzinnig is’ te zeggen tegen ministers met geldingsdrang. Ze moesten honderd keer strafregels schrijven ‘Ik ben er voor de Grondwet en voor de rechtsstaat en voor de burgers en voor het algemene belang’. Ze moesten niet langer schromen om luid kond te doen van ethische dilemma’s.
En dat doen ze. Met verve. Ambtenaren staan elke donderdag bij het ministerie van Buitenlandse Zaken te demonstreren vóór de internationale rechtsorde. Ambtenaren proberen verwoed grondrechtschendingen in het asielbeleid recht te breien. Ambtenaren doen grootse pogingen een klimaatramp af te wenden. Loyaler kun je niet zijn, als ambtenaar.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant