In de serie Koplopers bezoekt NU.nl deze zomer projecten die ons een kijkje in de duurzame toekomst geven. Soms dichtbij, soms een vergezicht. Deze week: een woonwijk in Silvolde waar douche- en rioolwater worden hergebruikt.
Van de buitenkant lijkt er niets bijzonders te zijn aan de huizen aan de Heuvelstraat in Silvolde, in de Achterhoek. Het is een klein stukje nieuwbouw in een verder al wat oudere wijk. Er is veel groen aanwezig, hoewel dat door de langdurige droogte eerder geel dan groen is te noemen.
Maar achter de voordeur wordt duidelijk wat deze wijk speciaal maakt. Dertien huizen hebben een zogeheten Hydraloop in huis staan. Daarmee wordt douchewater gefilterd om vervolgens het toilet door te spoelen.
Twee woningen springen het meest in het oog. Nummer 19 en 21 zijn overduidelijk niet nieuw gebouwd. Het zijn nog de originele huizen en op de eerste verdieping staan grote opvangbakken en tanks. Het rioolwater van 28 huizen wordt in deze twee oude huizen gezuiverd en vervolgens gebruikt om de bomen en planten in de straat water te geven. Zo kan het water weer de grond in zakken.
De pilot om zoveel mogelijk water opnieuw te gebruiken, startte twee jaar geleden in Silvolde. Daarmee zou je de Heuvelstraat wat betreft watergebruik kunnen zien als een straat van de toekomst.
Kijken naar de toekomst is hard nodig, zegt Mark de Vries. Hij is programmamanager waterbesparing bij drinkwaterbedrijf Vitens. De manier waarop drinkwater al ruim honderd jaar wordt gewonnen, is niet overal nog honderd jaar vol te houden. "In 2035 lopen we tegen onze grenzen aan. Op sommige plekken merk je dat nu al. Als je een bedrijf hebt in de regio Twente of Utrecht en je wil een grotere wateraansluiting, dan is de kans best groot dat je nu al een 'nee' krijgt."
Dat heeft te maken met meerdere factoren waardoor de vraag naar drinkwater toeneemt: bevolkingsgroei, klimaatverandering, een grotere kans op droogte en vervuiling. "Het begint te piepen en te kraken. We moeten in Nederland iets veranderen in hoe we met drinkwater omgaan", legt De Vries uit.
De bronnen waar Vitens water uit haalt groeien niet mee met de vraag. Het drinkwaterbedrijf pleit daarom voor het meer en beter vasthouden van water. Ook zoekt het naar nieuwe locaties om water te winnen. Maar dat kan door een lang vergunningstraject tot wel vijftien jaar duren.
Daarom wordt in Silvolde gekeken hoe op drinkwater kan worden bespaard en of regenwater en rioolwater opnieuw kunnen worden gebruikt.
Drinkwater zal ook in de toekomst gewoon centraal worden geproduceerd en geleverd, denkt De Vries. Peter Scheer van Nijhuis Saur Industries, die ook nauw betrokken is bij de pilot in Silvolde, is dat met hem eens. Technisch is het mogelijk om van regenwater drinkwater te maken. Op de eerste verdieping van nummer 19 en 21 aan de Heuvelstraat staan twee filterinstallaties die dat kunnen.
Er ligt een leiding naar twee huizen, maar die is doorgezaagd om er zeker van te zijn dat het water de woningen niet bereikt. Dat heeft te maken met de strikte veiligheidsnormen voor drinkwater. De drinkwatersector wil er zeker van zijn dat een incident zoals begin deze eeuw in de Utrechtse wijk Leidsche Rijn niet opnieuw voorkomt.
Ook daar liep toen een onderzoek naar het opnieuw gebruiken van water: water uit de Lek werd gefilterd en gebruikt voor wasmachines en om het toilet door te spoelen. Maar door het verwisselen van leidingen werden mensen ziek. Sindsdien is de wet- en regelgeving veel strenger geworden.
Volgens De Vries en Scheer is het tijd dat dit verbod wordt herzien. "Veiligheid moet je goed afdekken", benadrukt De Vries. Hij vindt dat het Rijk duidelijkheid moet geven. "Ultiem zou zijn dat gemeenten straks kunnen verplichten om nieuwe wijken waterzuinig te bouwen. Dat is een politieke keuze. Maar met dezelfde bronnen kunnen we straks de vraag niet aan."
Door douchewater te zuiveren en daarmee vervolgens het toilet door te spoelen, zou in een gemiddeld huishouden bijna een kwart op het drinkwaterverbruik kunnen worden bespaard. In Silvolde lukt dat niet, omdat de huishoudens in de Heuvelstraat relatief klein zijn en ook nog eens zuinig omgaan met water. Daardoor wordt er slechts 5 procent bespaard.
De Vries pleit voor grotere pilots. Daar wordt in Nieuwegein en Wierden naar gekeken, "maar die staan nog niet in de startblokken", zegt hij. Uiteindelijk verwacht hij dat "over een aantal decennia" in meerdere nieuwbouwwijken de toiletten met gezuiverd douche- of regenwater worden doorgespoeld.
"We trekken hier heel waardevolle lessen uit. Dit soort technische oplossingen kan helpen bij het dreigende watertekort", vertelt De Vries. "Daarnaast is gedragsverandering nodig. Korter douchen en water bewust gebruiken."
Source: Nu.nl algemeen