Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Oekraïne heeft vandaag Flamingo-kruisraketten afgevuurd op een Russische raketfabriek in de provincie Samara, zo’n 900 kilometer buiten Oekraïne.
In de fabriek zou Rusland de raketten produceren die de satellieten van het Rassvet-ruimte-internet-netwerk in een baan om de aarde moeten brengen. Rassvet moet het Russische antwoord worden op het Starlink van Elon Musk. Dat breedband-netwerk werkt wel in Oekraïne en is van grote waarde voor de strijdkrachten aldaar.
Maar in Rusland is Starlink uitgeschakeld en daarom wil Rusland een equivalent van eigen makelij ontwikkelen. Daarvoor gebruikt het de fabrieken die ook de beroemde Sojoez-raketten bouwden, de meest gebruikte raketten om mensen en spullen in de ruimte te brengen.
Ook viel Oekraïne een vliegveld aan van waar Russische gevechtsvliegtuigen opstijgen om bombardementen uit te voeren. Op beide locaties is volgens de Oekraïners brand uitgebroken.
‘Het is belangrijk dat Ruslands oorlogspotentieel wordt verminderd. Vrede is noodzakelijk, en dit moet ook voor Rusland duidelijk worden - door middel van hevige schade aan specifieke doelwitten’, schrijft de Oekraïense president Zelensky op X.
Het aantal Russische militairen dat is verwond of gedood sinds het land Oekraïne binnenviel, op 22 februari 2022, is gestegen tot 1,465,810. Het aantal is inclusief ongeveer 1.370 Russische slachtoffers in de afgelopen 24 uur. Dat meldde vrijdagavond de generale staf van Oekraïne, schrijft de Kyiv Independent.
Onduidelijk is hoeveel daarvan zijn gedood. In januari sprak het gezaghebbende Center for Strategic and International Studies (CSIS) over 1,2 miljoen Russische slachtoffers, waarvan 325 duizend gesneuveld.
In de al 4,5 jaar durende oorlog lijdt Rusland aanzienlijk grotere verliezen dan Oekraïne. Voor elke Oekraïense gedode militair sterven twee à drie Russen, aldus het CSIS. Al vroeg in het conflict begon Rusland gevangenen te rekruteren en leunde zwaar op huurlingenleger Wagner. Inmiddels zijn daar Noord-Koreaanse manschappen en raketten bijgekomen.
Rusland beschikt echter over veel meer middelen en mensen dan Oekraïne, en voor zover bekend leidt het exorbitant hoge aantal doden tot nu toe niet tot een heroverweging bij de Russische regering en de leider daarvan, Vladimir Poetin.
De afgelopen maanden heeft Oekraïne op technologisch en strategisch vlak een enorme omschakeling gemaakt. Het land heeft drone-aanvallen tot speerpunt van de verdediging gemaakt, en treft inmiddels wekelijks Russische doelen op duizenden kilometers van de Oekraïense grens. Daaronder veel olieraffinaderijen, waarvan Rusland er al meerdere heeft moeten uitschakelen. Oekraïne hoopt de Russische economie te treffen en maatschappelijk onrust te veroorzaken met stijgende brandstofprijzen.
Oekraïne heeft geen cijfers over de eigen slachtoffers bekendgemaakt. In januari schatte het CSIS dat 500 tot 600 duizend Oekraïense militairen gewond zijn geraakt, waarvan 100 tot 140 duizend dodelijk.
Andere cijfers over Russische verliezen, uit de Oekraïense melding op vrijdag: 12.269 tanks, 25.144 andere pantservoertuigen, 47.932 artilleriesystemen, 439 vliegtuigen, 354 helikopters, 34 schepen en boten waaronder twee onderzeeërs.
Remco Andersen
De Poolse autoriteiten hebben een poging van Rusland om een Amerikaanse Oekraïner in Polen te doden, verijdeld. Dat heeft de Poolse premier Donald Tusk donderdag gemeld. Volgens de premier is het de eerste keer dat Rusland probeert om een Amerikaanse staatsburger te doden op Navo-grondgebied.
De autoriteiten in Polen hebben op 7 augustus een verdachte gearresteerd die door de Russische geheime dienst zou zijn gerekruteerd. De politie van de Poolse hoofdstad Warschau houdt de verdachte in ieder geval gedurende drie maanden vast. Meer details over de verdachte zijn niet gegeven. Premier Tusk zegt alleen dat Rusland de Amerikaanse Oekraïner uit de weg wilde ruimen omdat hij ‘oncomfortabel was voor het Poetin-regime’.
Ook over het slachtoffer zijn geen verdere details gegeven. Tomasz Siemoniak, de Poolse minister die de inlichtingendiensten overziet, stelt dat de arrestatie in samenwerking met de Amerikanen is verricht. De Verenigde Staten hebben dat niet bevestigd. Ook Rusland heeft nog niet gereageerd op het nieuws.
Rusland heeft de afgelopen jaren meermaals gepoogd aanslagen te plegen op politieke tegenstanders. Zo werd vorig jaar nog in Frankrijk een aanslag verijdeld op een Russische tegenstander van Poetin. Volgens Tusk moeten ‘we ervan uitgaan dat het Poetin-regime zal proberen om mensen te elimineren die om uiteenlopende redenen onwelgevallig zijn’.
Yassin Boutayeb
Bij een Oekraïense aanval in de Russische regio Brjansk is een bewoner van een appartementencomplex gedood, meldt gouverneur Jegor Kovaltsjoek. Volgens de gouverneur trof Oekraïne het gebouw met een raket. Oekraïne heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging.
Volgens Oekraïne is bij een Russische aanval op de Oekraïense stad Kramatorsk eveneens een inwoner gedood. Bij die aanval, eveneens op een appartementencomplex, raakten ook nog zeventien anderen gewond, stellen de lokale autoriteiten. Vannochtend werd in de regio Soemi ook nog een vrouw en een kind gedood als gevolg van een Russische aanval.
Rusland heeft nog niet gereageerd op de aanvallen. Het Russische ministerie van Defensie zei vandaag alleen aanvallen te hebben uitgevoerd op een treinstation in de Oekraïense stad Izmajil . Volgens Rusland werd het station door Oekraïne gebruikt om militair materieel te transporteren. Ook zegt Rusland twee sleepboten te hebben getroffen in Mykolajiv .
Yassin Boutayeb
Navo-gevechtsvliegtuigen hebben een drone neergehaald die het Letse luchtruim was binnengedrongen. Dat heeft het leger van de Baltische staat in de nacht van donderdag op vrijdag meegedeeld in een kort bericht op X. Het is al de tweede keer deze week dat een drone boven het Navo-land wordt neergehaald.
Het leger zei aanvankelijk niet waar de drone vandaan kwam, maar verklaarde dat een buitenlandse drone het Letse luchtruim was binnengedrongen door Russische elektronische oorlogsvoering. Vermoedelijk gaat het om een Oekraïense drone die door Russische storingen van zijn koers was afgeweken.
Maandag schoten Franse gevechtsvliegtuigen die deelnemen aan de Navo-missie voor bewaking van het luchtruim boven de Baltische staten ook al een drone neer boven Letland. Het was de eerste keer dat de snelle reactiemacht van het bondgenootschap daar een verdwaalde drone neerhaalde.
In Europa bestaat verhoogde bezorgdheid over ongeoorloofde dronevluchten. Vorige week werd op de luchthaven van het Duitse Leipzig een drone met explosieven gevonden. Ook werd het vliegverkeer in Hannover verstoord door een drone in verboden luchtruim. (ANP/Belga)
Bij Russische luchtaanvallen op de Oekraïense stad Kramatorsk, vlak bij het front, zijn donderdagavond één dode en vijftien gewonden gevallen. Dat melden de regionale autoriteiten.
De gouverneur van de deels bezette regio Donetsk, Vadym Filasjkin, zei dat Kramatorsk acht aanvallen te verwerken kreeg, onder meer met glijbommen. Volgens hem brak er brand uit in een appartementengebouw. Filasjkin riep inwoners op om naar veiligere plaatsen in Oekraïne te trekken.
Kramatorsk is de laatste grote stad in de regio Donetsk die nog onder Oekraïense controle staat. De Russische troepen bevinden zich op twintig kilometer van de stad, die vaak onder vuur wordt genomen sinds de Russische inval meer dan vier jaar geleden.
In de stad Zaporizja, in het zuiden van Oekraïne, raakten twee mensen gewond bij een andere Russische aanval, meldde gouverneur Ivan Fedorov. Bij de aanval zouden een 25-jarige vrouw en een vijfjarig kind in een voertuig gewond zijn geraakt.
Belga
De Oekraïense regering heeft Moskou een staakt-het-vuren aangeboden in de Zwarte Zee, nu de intensiverende strijd tussen beide partijen daar de wereldvoedselveiligheid bedreigt. Dat meldt persbureau Reuters donderdagavond. Het voorstel zou zijn gedaan via een derde partij.
Rusland en Oekraïne zijn twee van de grootste graanproducenten en -exporteurs ter wereld, met beide vele tientallen miljoenen tonnen productie per jaar. Een aanzienlijk deel daarvan gaat via de Zwarte Zee de wereldmarkt op. Beide landen bombarderen de afgelopen weken steeds intensiever elkaars havens en schepen.
Het gevolg is dat graanexporten via de Zwarte Zee nu bijna stil liggen. Graan en mais liggen in overvolle opslagplaatsen omdat rederijen het vervoer niet meer aandurven. In de eerste twee weken van augustus bedroegen Oekraïense graanexporten nog maar een kwart van het jaar ervoor.
Dat bedreigt ook de voedselvoorziening voor komend jaar: zonder inkomsten kunnen graanproducenten niet zaaien voor nieuwe oogsten.
Remco Andersen
Lees ook: Voedselprijs neemt wereldwijd toe: hoogste prijzen in drie jaar tijd
Oekraïne is gestopt met het publiceren van de aantallen binnengekomen en neergehaalde Russische ballistische raketten in haar dagelijkse updates voor de media. Dat meldt de Oekraïense luchtmacht donderdag, na vragen van journalisten. De laatste update met deze cijfers was op 8 augustus. Van media en transparantie-activisten komt kritiek.
Opmerkelijk is dat de luchtmachtwoordvoerder, op Facebook, toegeeft dat de beslissing een gevolg is van dalende aantallen neergehaalde raketten en van mediaberichtgeving daarover. ‘Als bijvoorbeeld 28 ballistische raketten zijn aangekomen, dan doen wij een officiële mededeling: 28-0. Vervolgens schrijven al onze media ‘de luchtmacht heeft geen enkele raket neergeschoten’. Onze vijand repliceert dit, en applaudisseert.’
De beslissing komt Kyiv op kritiek te staan van media. ‘De staat mag in oorlogstijd informatie verbergen om veiligheidsredenen, maar niet omdat het voor slechte krantenkoppen zorgt’, zegt Oksana Romanjoek, directeur van de Oekraïense mediawaakhond Institute of Mass Information, in de Kyiv Independent. ‘Als communicatie deels verdwijnt, kan het ontstane vacuüm worden gevuld met wantrouwen en geruchten.’
Luchtmachtwoordvoerder Joeri Ihnat bezweert dat er niets wordt achtergehouden. Het dagelijks bulletin blijft gehandhaafd, informatie over andersoortige aanvallen wordt constant vrijgegeven ‘via Telegram, Viber en Whatsapp’. Updates over ballistische raketten blijven eveneens komen, maar vanaf nu maandelijks en niet meer dagelijks.
De afgelopen weken heeft Rusland haar aanvallen met drones, ballistische- en kruisraketten op met name de Oekraïense hoofdstad Kyiv drastisch opgevoerd. Doel is de Oekraïense afweersystemen te overweldigen en internationale steun uit te putten. Dat is effectief: steeds vaker vallen burgerdoden. Oekraïne smeekt de internationale gemeenschap om meer munitie, met name de peperdure Patriot-raketten die als enige ballistische raketten kunnen stoppen.
Als gevolg van de Iran-oorlog kampt producent Amerika echter met grote tekorten. Noord-Korea verscheept ondertussen grote aantallen ballistische raketten van eigen makelij naar Rusland. De eerste daarvan zijn begonnen Oekraïne te treffen.
Remco Andersen
Een olieraffinaderij gelegen in de Russische stad Orsjk is volledig gesloten, nadat Oekraïne begin deze week een luchtaanval had uitgevoerd op de raffinaderij. Volgens de regionale autoriteiten kan het tot wel zes maanden duren voordat de raffinaderij is gerepareerd. Dat heeft dan weer te maken met westerse sancties, waardoor de nodige onderdelen minder makkelijk geïmporteerd kunnen worden.
‘We bereiden ons voor op het allerslechtste scenario en zijn afhankelijk van het importeren van brandstof uit andere regio’s’, zei gouverneur Jevgeni Solntsev . Volgens de gouverneur hebben brokstukken van uit de lucht geschoten Oekraïense drones de grote beschadigingen aan de raffinaderij veroorzaakt.
Oekraïne heeft bevestigd dat het de raffinaderij, die nabij de grens met Kazachstan ligt, heeft aangevallen. Het Oekraïense leger voert dagelijks aanvallen uit op Russische energie-infrastructuur, wat heeft geleid tot grootschalige brandstoftekorten. Het is dan ook de vraag of Orsjk voldoende brandstof kan krijgen van andere Russische regio’s.
De raffinaderij heeft normaliter een capaciteit om jaarlijks zo’n zes miljoen ton ruwe olie te verwerken en produceert onder meer gas, diesel en brandstof voor vliegtuigen.
Yassin Boutayeb
De Russische autoriteiten rusten olietankers en havens uit met speciale netten om zich te verweren tegen aanhoudende Oekraïense droneaanvallen op de Russische energie-infrastructuur. Dat meldt The Financial Times. Oekraïne en Rusland gebruiken al langer netten en metalen kooien om onder meer wegen in het oosten te beschermen tegen Russische aanvallen, maar tot nu toe zouden de systemen nog niet op zee zijn ingezet.
Volgens de Britse krant, die zich baseert op analyses van marine-experts, voer dinsdag nog de door de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk gesanctioneerde Russische tanker The Caruzo met netten vanuit de Zwarte Zee door de Bosporus. Er zou ook een metalen kooi op het dak van het schip zijn bevestigd ter bescherming, evenals watertanks langs de romp.
De route door de Zwarte Zee is cruciaal voor Rusland om zijn olie te exporteren. De Oekraïense aanvallen hebben de Russische oliesector dan ook al flink ontregeld. Vorige maand drong zelfs de Amerikaanse vicepresident JD Vance er bij de Oekraïners op aan om te stoppen met het aanvallen van Russische tankers nabij de Russische haven van Novorossiejsk. Vance vreesde voor de gevolgen voor de Amerikaanse olie-industrie en een verdere destabilisatie van de markt.
Yassin Boutayeb
De haven in de Oekraïense plaats Izmail is in de nacht van woensdag op donderdag door Rusland gebombardeerd. Daardoor ontstond brand en werd er schade aangericht. Dat melden de lokale autoriteiten van de plaats in de zuidelijke regio Odessa op Telegram.
Izmail ligt vlak bij de Roemeense grens en heeft de grootste Oekraïense haven aan de rivier de Donau. Er wordt onder meer graan getransporteerd.
De Oekraïense luchtmacht had al eerder gewaarschuwd voor Russische drones die op de regio afkwamen. (ANP)
Rusland is begonnen met het importeren van benzine uit India. Dat meldt persbureau Bloomberg op basis van gegevens van analysebedrijf Kpler. De eerste lading Indiase benzine zou vorige week zijn geleverd. Rusland kampt met grote brandstoftekorten, veroorzaakt door Oekraïense droneaanvallen op olieraffinaderijen.
De afgelopen maanden heeft Oekraïne tientallen aanvallen uitgevoerd op Russische olieraffinaderijen. De Russische productiecapaciteit van brandstof lag daardoor in juni en juli ongeveer een kwart lager dan een jaar eerder. Door de aanvallen moest Rusland, normaal gesproken een groot exporteur van olie en gas, eerder deze zomer al benzine importeren uit buurlanden Belarus en Kazachstan.
Vorige maand meldde persbureau Reuters dat Rusland ook van plan was om Indiase benzine te gaan importeren. Dit terwijl India na China de belangrijkste importeur is van Russische olie. Door de tekorten is benzine in verschillende Russische provincies op rantsoen. Ook de door Rusland bezette Krim kampt met ernstige benzinetekorten.
Daan de Vries
Bij twee van Rusland grootste graanoverslagbedrijven in de zuidelijke havenstad Novorossiysk zijn de werkzaamheden stilgelegd na een nachtelijke Oekraïense droneaanval. Dat is gebeurd om de schade op te meten die door de drones is aangericht, melden anonieme bronnen aan persbureau Reuters.
Vrijwel tegelijkertijd meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op de berichtendienst Telegram dat zijn strijdkrachten de basis van de Russische marine in Novorossiysk onder vuur heeft genomen met drones, raketten en onbemande boten.
In Novorossiysk vielen volgens de lokale autoriteiten bij de nachtelijke aanvallen een dode en raakten acht mensen gewond.
Of de graanterminals in de havenstad met opzet zijn geraakt of getroffen door afzwaaiers of neergehaalde drones en raketten is niet bekend. Het Russische leger meldde vannacht dat zijn luchtverdediging in een aantal delen van het land meer dan 500 Oekraïense drones had neergehaald.
Hoe groot de schade aan de beide graanoverslagen is, willen woordvoerders niet zeggen. De terminals hebben een capaciteit van 15,6 miljoen ton graan per stuk. Dat is circa een vierde van de totale graanexport.
Marktkenners vrezen dat de Russische graanexport deze maand daalt naar 3,4 miljoen ton en mogelijk zelfs tot 2,5 miljoen ton, vooral door de aanhoudende Oekraïense aanvallen op vrachtschepen in de Zwarte Zee en de Zee van Azov. De afgelopen vijf jaar wist Rusland in augustus nog gemiddeld 5,7 miljoen ton het land uit te krijgen, meldt The Moscow Times.
Novorossiysk is ook om andere reden van groot belang voor Rusland. Naast een van de belangrijkste uitvoerhavens voor graan, staan er ook olieterminals van waaruit ruwe olie in tankers wordt geladen, die daarna via de Zwarte Zee op weg gaan naar hun bestemming. Novorossiysk is doorgaans goed voor de export van 1,7 miljoen vaten per dag, van de 3,6 tot 3,7 miljoen vaten die dagelijks Rusland over zee verlaten.
De Britse zakenkrant Financial Times schrijft dat Oekraïne een deel van zijn aanvallen staakt op olietankers die Novorossiysk aandoen, op aandringen van de Amerikaanse regering. Amerikaanse oliebedrijven die in Kazachstan olie winnen, ondervinden last van afnemende olietransporten.
Peter van Ammelrooy
In Rotterdam zijn dinsdag de stoffelijke resten opgegraven van een Oekraïense nationalist die in 1938 in de stad werd geliquideerd. De resten worden naar Oekraïne gebracht om daar herbegraven te worden, meldt het kantoor van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Zelensky kondigde eerder dit jaar aan dat hij een pantheon wil bouwen waarmee Oekraïne zijn militaire en politieke leiders kan eren die een rol hebben gespeeld in de onafhankelijkheidsstrijd van het land. Daarvoor wil de president tal van helden die elders begraven liggen naar Kyiv halen.
In Rotterdam gaat het om Jevhen Konovalets. Hij was vanaf 1929 de eerste leider van de Organisatie van Oekraïense Nationalisten, een politieke beweging die streefde naar onafhankelijkheid van Rusland (toen nog de Sovjet-Unie).
Konovalets leefde jarenlang in ballingschap. In 1938 werd hij gedood door een bomaanslag op de Coolsingel in Rotterdam. De bom bleek te zijn verstopt in een doos met bonbons. Konovalets werd begraven op de Algemene Begraafplaats Crooswijk.
De aanslag werd gepleegd door een lid van de Russische geheime dienst. Hij werd nooit gepakt. De oud-spion schreef later in zijn memoires dat hij persoonlijk bevel had gekregen voor de moord van Jozef Stalin, die van 1922 tot zijn dood in 1953 met harde hand over de Sovjet-Unie regeerde en tal van vijanden in het buitenland liet liquideren.
Toen het Sovjet-rijk ruim dertig jaar geleden uiteen begon te vallen verklaarde Oekraïne zich in 1991 onafhankelijk.
Peter van Ammelrooy
Beelden van de plechtigheid rond de opgraving van Yehven Konovalets in Rotterdam, vrijgegeven door de Oekraïense regering.
Oekraïne heeft een deel van de drone-aanvallen opgeschort op olietankers die gebruikmaken van Novorossiysk, de Russische havenstad aan de Zwarte Zee. Kyiv heeft het besluit genomen op aandringen van de Amerikaanse vicepresident JD Vance, meldt Financial Times.
Het Oekraïense leger zal tankers met rust laten die ruwe olie uit Kazachstan laden bij een terminal van het Caspian Pipeline Consortium (CPC). In Kazachstan zijn tal van westerse oliebedrijven actief, waaronder de Amerikaanse concerns Chevron en ExxonMobil.
Door de herhaaldelijke aanvallen op tankers viel vorige maand een vijfde van de CPC-olietransporten weg, schrijft de Britse zakenkrant op gezag van vier anonieme bronnen. Kazachstan, dat voor de export van ruwe olie afhankelijk is van de CPC-route, zag zijn olieproductie in juli met 14 procent dalen ten opzichte van juni, aldus de bronnen.
Oekraïense strijdkrachten hebben recent de aanvallen op Russische energie-infrastructuur opgevoerd. Volgens Kyiv is dit erop gericht Rusland te beroven van middelen om de oorlog te financieren.
Oekraïne heeft ermee ingestemd om geen CPC-infrastructuur of niet-Russische schepen aan te vallen, zolang deze laatste niet onder Oekraïense sancties vallen en geen Russische olie of lading vervoeren, aldus Financial Times.
Afgelopen nacht is bij een aanval met drones op Novorossiysk volgens onbevestigde Russische berichten een dode gevallen en raakten acht mensen gewond. De drones beschadigden vier bedrijven en een twintigtal appartementengebouwen. Rusland meldt dat zijn luchtverdediging vannacht meer dan 500 Oekraïense drones heeft neergehaald in verschillende delen van het land.
Peter van Ammelrooy
Oekraïne heeft zijn plan voor een einde aan de oorlog met Rusland ingediend bij de Verenigde Staten. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Volgens hem liggen de voorstellen nu bij de Amerikaanse onderhandelaars.
De Amerikaanse president Donald Trump maakte van een snelle vrede tussen Oekraïne en Rusland direct na het begin van zijn tweede termijn een van zijn prioriteiten. Daar kwam, vooral door de Russische eisen, niet veel van terecht. Daarna verschoof de Amerikaanse aandacht naar zaken als de oorlog tegen Iran.
Oekraïne is echter nog steeds afhankelijk van Amerikaanse verdedigingswapens. Zelensky lijkt ook daarom zich welwillend op te willen stellen richting Trump. De Oekraïense president wil dat de onderhandelingen nieuw leven ingeblazen worden.
In zijn dagelijkse toespraak zei de Oekraïense president dat de VS zelf kunnen helpen om een einde aan de oorlog dichterbij te brengen. De Amerikanen zouden meer druk op Rusland moeten zetten, ‘zodat ze zich gaan voorbereiden op het beëindigen van de oorlog, in plaats van een verlenging daarvan’. Zelensky riep wederom op meer Amerikaanse hulp bij de luchtafweer.
Dylan van Bekkum
De Roemeense marine heeft in de Zwarte Zee twee Russische drones vernietigd. Dat meldt de minister van Defensie Radu Miruță. Ze dreven in de buurt van een Roemeens booreiland, binnen de exclusieve economische zone van Roemenië.
De toestellen werden gespot door medewerkers van het productieplatform Neptun Deep. Dat is nog niet geopend, maar daar moet binnen enkele jaren gas opgepompt worden. Het is het grootste gasproject van de Europese Unie.
Het ging om Gerbera-drones, aldus defensieminister Radu Mirută. Dat zijn relatief nieuwe drones, die gebaseerd zijn op de Iraanse Shahed-drones. Ze zijn tijdens de oorlog in Oekraïne ontwikkeld en worden daar ook gebruikt door het Russische leger.
Rusland heeft nog niet gereageerd. Wel heeft Oekraïne aan buurland Roemenië laten weten dat de drones niet van zijn leger zijn.
Roemenië ondervindt vaker de gevolgen van de Russische invasie van Oekraïne. Drones van beide landen dringen regelmatig het Roemeense luchtruim binnen of spoelen aan bij de kust.
Dylan van Bekkum
De Oekraïense president Zelensky zegt dat Rusland vannacht Noord-Koreaanse ballistische raketten heeft ingezet bij een luchtaanval op de Oekraïense stad Zaporizja. Zelensky zegt niet op welk bewijs deze beschuldiging is gebaseerd. Bij de aanval, waarbij Rusland ook raketten van Russische makelij gebruikte, vielen zes doden en negentien gewonden.
Zelensky stelde gisteren al dat Noord-Korea een nieuwe lading raketten had geleverd aan Rusland. Noord-Korea zou zelf ook profiteren van de inzet van de raketten, door op basis van de Russische ervaringen verbeteringen door te voeren aan het ontwerp. Rusland en Noord-Korea werken op militair gebied de afgelopen jaren nauw samen. Zo hebben de Noord-Koreanen grote hoeveelheden artilleriegranaten aan Rusland geleverd. Ook vochten vanaf 2024 ruim tienduizend Noord-Koreaanse militairen aan Russische zijde mee in de Russische provincie Koersk.
Volgens Oekraïne heeft het Kremlin de Noord-Koreanen deze zomer gevraagd om nog eens ‘30 tot 50 duizend’ militairen naar Rusland te sturen. Eerder deze maand meldde persbureau Reuters dat Noord-Korea al een raketeenheid naar het westen van Rusland heeft gestuurd, voorzien van 120 ballistische raketten. Dergelijke raketten zijn voor Oekraïne zeer moeilijk te onderscheppen, mede door het tekort aan geavanceerde luchtverdediging.
Daan de Vries
Oekraïne heeft vannacht opnieuw een distributiecentrum van de Russische webwinkel Wildberries aangevallen. Het gaat om een pand in de provincie Voronezj, op zo’n 200 kilometer van de grens met Oekraïne. Bij het magazijn is brand uitgebroken, melden onafhankelijke Russische Telegramkanalen op basis van videobeelden. Volgens het provinciebestuur van Voronezj is bij de aanval een 49-jarige man gedood. Twee anderen raakten gewond.
Het Oekraïense leger heeft daarnaast een droneaanval uitgevoerd op een olieraffinaderij in de stad Orsk, niet ver van de grens met Kazachstan. Ook hier is brand uitgebroken. De omvang van de schade is nog onduidelijk. Eerder meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky al een aanval op een olieraffinaderij in de Russische regio Tjoemen, op meer dan 2.000 kilometer van de Oekraïense grens.
Vannacht is eveneens brand uitgebroken bij een raffinaderij in de provincie Chabarovsk, in het Russische Verre Oosten. Volgens staatspersbureau Tass is de brand bij het complex in de stad Komsomolsk-aan-de-Amoer inmiddels geblust. De oorzaak is niet bekendgemaakt. Oekraïne heeft ook geen verantwoordelijkheid opgeëist voor de brand, die plaatsvond op meer dan 6.000 kilometer van de Russisch-Oekraïense grens.
Daan de Vries
In de Oekraïense stad Zaporizja zijn vannacht zes mensen gedood door een Russische luchtaanval. Ook zijn er zeker negentien gewonden gevallen, meldt gouverneur Ivan Fedorov van de provincie Zaporizja. Door de aanval zit een deel van de stad zonder elektriciteit.
In de provincie Dnipropetrovsk, ten noorden van Zaporizja, zijn volgens de lokale autoriteiten drie doden gevallen bij een Russische aanval. Ook de Oekraïense hoofdstad Kyiv was vannacht doelwit van een Russische aanval. Daar viel volgens burgemeester Vitali Klytsjko één gewonde.
Volgens gouverneur Fedorov zette Rusland bij de aanval op Zaporizja zowel ballistische raketten als zware vliegtuigbommen in. De afgelopen weken vuurt het Russische leger steeds meer raketten af op Oekraïense steden, waaronder grote steden als Kyiv en Zaporizja. Die zijn voor Oekraïne moeilijker te onderscheppen dan de aanvalsdrones die doorgaans de hoofdmoot vormen van Russische luchtaanvallen. In de maand juli zette Rusland 376 raketten in, het hoogste aantal sinds het begin van de invasie van Oekraïne.
Daan de Vries
Het Oekraïense leger heeft een luchtaanval uitgevoerd op de Russische plaats Tobolsk in het westen van Siberië. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandag gezegd in een videoboodschap op X. Ook de Russische autoriteiten bevestigen de aanval.
Bij de droneaanval werd een olieraffinaderij in de regio Tjoemen geraakt, zo bevestigt gouverneur Aleksandr Moör op Telegram. Er brak brand uit in het complex. Volgens de eerste berichten van de Russische autoriteiten en het Oekraïense leger, dat de aanval eveneens bevestigd heeft, zijn er geen slachtoffers gevallen, schrijven Oekraïense media.
Zelensky noemt de operatie, die op meer dan 2.200 kilometer van de grens tussen Oekraïne en Rusland en hemelsbreed op zo'n 2.500 kilometer van de Oekraïense hoofdstad Kyiv werd uitgevoerd, een 'zeer belangrijke verwezenlijking'. Hij zegt ook dat er nog meer zogenaamde 'deep strikes' (luchtaanvallen diep in Russisch grondgebied) zullen plaatsvinden. Op die manier wil hij de Russen naar eigen zeggen tot een vredesakkoord dwingen.
Oekraïne heeft de afgelopen weken herhaaldelijk Russische energie-infrastructuur geraakt. De bedoeling van die aanvallen is om de bevoorrading en logistieke werking van het Russische leger te dwarsbomen.
Ook in de nacht van zondag op maandag vond in de regio Tatarstan nog een grote Oekraïense droneaanval plaats. Er werd een olieraffinaderij geraakt, maar er vielen ook dertien doden.
Belga
Rusland maakt vaart met de implementatie van zijn equivalent van satellietdienst Starlink, dat het kan gebruiken voor militaire doeleinden. Afgelopen maart, krap een maand nadat SpaceX de Russen van het netwerk had geweerd, lanceerde Rusland de eerste zestien satellieten voor het eigen netwerk, Rassvet genaamd. Dat zegt Vadym Skibitskyi, plaatsvervangend hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst, tegen de Oekraïense nieuwssite RBC.
De satellieten van Elon Musks SpaceX spelen een grote rol in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Troepen uit beide landen maakten lange tijd gebruik van het netwerk voor de onderlinge communicatie en de besturing van drones, totdat SpaceX afgelopen februari korte metten maakte met de Russische toegang tot Starlink. De ingreep stelde Oekraïne snel in staat om honderden kilometers terreinwinst te boeken.
Oekraïense functionarissen waarschuwen al langere tijd dat Rusland werkt aan zijn eigen Starlink-equivalent. Die ontwikkeling gaat ‘aanzienlijk sneller dan in hun plannen was voorzien’, aldus inlichtingenchef Skibitskyi. ‘Op dit moment kunnen ze slechts met tussenpozen functioneren, wanneer er een satelliet over ons grondgebied vliegt. Zodra de Russen een volledige satellietconstellatie in gebruik nemen, zal dit systeem net als Starlink werken.’
Het Rassvet-netwerk wordt geproduceerd door het Russische ruimtevaartbedrijf Bureau 1440. Rusland zegt dat het in 2027 in commercieel gebruik moet worden genomen, maar heeft niets gezegd over eventuele militaire activiteiten.
Hoewel SpaceX volgens de Amerikaanse sancties geen zaken mocht doen met Rusland, slaagde het Russische leger er via een omweg alsnog in te verbinden met het netwerk van Starlink. Via smokkelaars legde het de hand op duizenden terminals, die nodig zijn om verbinding te maken met de duizenden satellieten die rondom de aarde zweven. Door de terminals aan drones te bevestigen, konden Russische dronevliegers de vliegtuigjes via realtime videoverbindingen op Oekraïense doelen afsturen. Het lukte SpaceX om Rusland van het netwerk te weren door alle terminals van Oekraïne op een ‘witte lijst’ te plaatsen, en voor de rest alle andere terminals te weren.
Jasper Daams
De Zweedse veiligheidsdienst Säpo zegt een operatie van de Russische inlichtingendienst SVR te hebben verijdeld. De operatie had als doel ‘de Zweedse besluitvorming te beïnvloeden’ en ‘Zweden, de Navo en de EU in diskrediet te brengen’, schrijft de Zweedse dienst in een persbericht. Daarin spreekt plaatsvervangend operationeel directeur Christoffer Wedelin van een ‘zeer ernstige’ bedreiging van de Zweedse veiligheid.
De Säpo heeft inhoudelijk weinig bekendgemaakt over de infiltratiepoging. Het zou gaan om een operatie waarbij een ‘agent’ van een niet nader genoemde diplomatieke missie in Zweden was betrokken. Volgens de Säpo wilden Russische inlichtingendiensten via deze persoon meer te weten komen over de Zweedse besluitvorming, met als doel invloed te kunnen uitoefenen op ‘polariserende kwesties’.
De Zweedse veiligheidsdienst hield de spion al enige tijd in de gaten via ‘heimelijke methodes’, en heeft zo diens ‘bijeenkomsten en de besproken onderwerpen grondig kunnen volgen’, aldus Wedelin. Via het eigen inlichtingenwerk heeft de Säpo naar eigen zeggen ontdekt hoe de Russen te werk zijn gegaan bij de inlichtingenoperatie. De agent zou Zweden inmiddels hebben verlaten.
Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne hebben de Russen hun sabotageacties in het Westen flink opgeschroefd. Zo proberen de Russische inlichtingendiensten Europese burgers te rekruteren als spion. De Zweedse veiligheidsdienst waarschuwt Zweedse inwoners in het persbericht voor dergelijke rekruteringspogingen.
Jasper Daams
De Oekraïense droneaanval in de Russische provincie Tatarstan van afgelopen nacht had niet alleen Russische industrie, maar ook een hostel als doelwit. Dat meldt het Russische staatspersbureau RIA. Bij de aanval werden volgens lokale autoriteiten zeker dertien mensen gedood. Negen van hen bevonden zich op dat moment in een hostel, meldt RIA. Daarnaast raakten tientallen mensen gewond, van wie 21 in het ziekenhuis zijn opgenomen.
De claim van het Russische persbureau valt niet onafhankelijk te verifiëren. Het Oekraïense leger meldde vanochtend slechts dat het een aanval had uitgevoerd op een olieraffinaderij in de stad Nizjnekamsk, waar ook een tweede raffinaderij en een petrochemische fabriek staan. Sinds enkele maanden neemt Oekraïne de Russische olie-industrie vrijwel dagelijks onder vuur.
Als de berichtgeving over het aantal slachtoffers klopt, dan gaat het om een van de dodelijkste Oekraïense aanvallen op Russisch grondgebied sinds het begin van de oorlog. Het aantal Russische burgerdoden neemt de afgelopen maanden toe, maar staat nog altijd in schril contrast met het aantal dodelijke slachtoffers onder Oekraïense burgers.
Het aantal burgerslachtoffers aan beide zijden kwam zowel Rusland als Oekraïne vorige week op een berisping te staan van VN-secretaris-generaal Antonio Guterres. ‘Aanvallen op burgers en civiele infrastructuur vormen een duidelijke schending van het internationaal humanitair recht en moeten onmiddellijk worden gestaakt’, aldus de Portugees.
Zeven van de slachtoffers kwamen uit Oezbekistan, aldus het Oezbeekse consulaat in Kazan. Over hun identiteit is niets bekendgemaakt. In Rusland werken tussen de 2 en 3 miljoen Oezbeken; veel van hun landgenoten zijn afhankelijk van het geld dat zij terugsturen. Oezbekistan heeft tot dusver nooit stelling genomen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
Jasper Daams
De met explosieven beladen drone die vorige week woensdag werd gevonden op het vliegveld van Leipzig, is eerder tegen het Oekraïense vrachtvliegtuig aangevlogen dat daar op de grond stond. Dat meldt de Duitse krant Die Zeit op basis van videomateriaal. De drone was beladen met het explosieve materiaal semtex, maar kwam niet tot ontploffing. Daarmee zou een ramp op het vliegveld zijn voorkomen.
De Duitse krant stelt dat de drone dinsdagavond rond 19.30 uur een van de vleugels van het vliegtuig heeft geraakt. Dat zou duiden op een bewuste poging om het vliegtuig tot ontploffing te brengen, omdat de brandstoftanks van een vliegtuig in de vleugels zitten.
Onduidelijk blijft waarom het explosief niet is afgegaan. De beelden zouden tonen dat de drone van de vleugel van het vliegtuig afketste en dat daarbij de semtex is losgeraakt van de drone. Het explosief werd namelijk op ‘enige afstand’ van de drone gevonden. Een chauffeur van een bus voor passagiers had de drone woensdag zelf gevonden en de autoriteiten gewaarschuwd.
Het is vooralsnog ook niet duidelijk wie achter de aanval zit. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken, Alexander Dobrindt, heeft tot nu toe alleen gesproken over een ‘hybride aanvalsscenario’ en over ‘buitenlandse mogendheden’. Volgens critici zit Rusland achter de aanval, maar bewijs om die claim te ondersteunen blijft tot nu toe uit.
Yassin Boutayeb
In de Russische deelrepubliek Tatarstan zijn twaalf doden gevallen bij een Oekraïense droneaanval. Dat meldt gouverneur Roestam Minnichanov. Ook vielen er volgens Minnichanov zeker 39 gewonden. De aanval was gericht op de stad Nizjnekamsk, waar twee olieraffinaderijen en een petrochemische fabriek staan. Bij één van de raffinaderijen is door de aanval brand uitgebroken, melden onafhankelijke Russische Telegramkanalen.
Oekraïne voert de afgelopen maanden vrijwel dagelijks aanvallen uit op de Russische oliesector. De olieraffinaderijen in Nizjnekamsk waren deze zomer al twee keer eerder doelwit van Oekraïense droneaanvallen. Door de aanvallen kampt Rusland met toenemende brandstoftekorten en stijgende prijzen.
In totaal heeft Oekraïne vannacht ruim 450 drones afgevuurd op Rusland en de door Rusland bezette Krim, volgens cijfers van het Russische ministerie van Defensie. In zes steden op de Krim, waaronder de hoofdstad Simferopol, is door de aanval de elektriciteit uitgevallen. Dat zeggen ooggetuigen tegen het pro-Oekraïense Telegramkanaal Crimean Wind. Door Oekraïense aanvallen op elektriciteitscentrales kampen steden op de Krim al enkele weken met periodieke stroomuitval.
Daan de Vries
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Lees hier het liveblog van vorige week terug.
Source: Volkskrant