De Nederlandse hockeysters hebben hun openingswedstrijd op het WK in Amstelveen eenvoudig gewonnen van Chili: 2-0. Voor Xan de Waard is het toernooi om meerdere redenen bijzonder. Na dertien jaar tophockey én een overvolle prijzenkast neemt ze na het WK afscheid.
schrijft voor de Volkskrant vooral over hockey, zwemmen en golf.
Zo intens als Xan de Waard jarenlang haar hockeycarrière beleefde, zo intens hoopt ze te genieten van haar laatste toernooi als topspeelster. De 30-jarige middenvelder staat bekend om haar grote verantwoordelijkheidsgevoel en wilde altijd dat haar ploeggenoten zich senang voelden en onbekommerd op het veld konden staan.
In haar streven naar een optimaal prestatieklimaat liep De Waard zichzelf weleens voorbij. Op haar laatste WK moet dat anders gaan, zo nam ze zichzelf voor. De 246-voudig international kan randzaken inmiddels beter loslaten en staat daardoor bewuster en met meer plezier op het veld. Al blijft ze in hart en nieren een teamspeler die opbloeit als iedereen zich prettig voelt.
Voor tienduizend enthousiaste oranjefans in het Wagener Stadion van Amstelveen liet De Waard zaterdag in het eerste WK-duel met Chili (2-0) binnen een minuut al haar klasse zien. De sierlijke middenvelder stond aan de basis van een fraaie aanval die net niet werd bekroond door Freeke Moes.
Het was de eerste kans van de wedstrijd en vele kansen zouden nog volgen, maar de Chileense doelvrouw Natalia Salvador keepte de wedstrijd van haar leven. Bovendien hadden de aanvallers van het Nederlands team hun vizier niet op scherp staan en wist Yibbi Jansen slechts eenmaal te scoren uit een dozijn strafcorners.
Jansen pushte na rust via een Chileense lijnverdedigster de 2-0 binnen, nadat Marijn Veen eerder de score had geopend met een mooie tip-in na een pass van Jansen. De 29-jarige Veen is al jarenlang een vaste waarde in Oranje, maar ze speelt nu pas haar eerste WK. In 2022 ontbrak Veen in de WK-selectie doordat ze lang kampte met de naweeën van een hersenschudding.
Bij haar WK-debuut is Veen een van de drie aanvoerders in de selectie van bondscoach Raoul Ehren. Renée van Laarhoven (28) en Sanne Koolen (30) zijn de andere twee captains waarbij Veen en Van Laarhoven afwisselend de aanvoerdersband dragen.
Waar Xan de Waard jarenlang de captain van Oranje was, onder meer op de gouden Olympische Spelen van 2024 in Parijs, hoeft ze die verantwoordelijkheid nu niet meer te dragen. ‘Ik kan alles nu iets meer loslaten en dat is wel fijn’, zei De Waard in aanloop naar het WK.
De verbindingsspeler pur sang, ook wel de Frenkie de Jong van het hockey genoemd, heeft gedurende haar dertien jaar lange interlandcarrière een bizar palmares opgebouwd. Ze won onder meer tweemaal olympisch goud, eenmaal olympisch zilver en drie wereldtitels. De Waard kan deze maand de eerste hockeyer (man/vrouw) worden die zich viermaal tot wereldkampioen weet te kronen.
Het zijn onwerkelijke cijfers voor de sportvrouw die vorig jaar voor de tweede keer in haar loopbaan werd uitgeroepen tot beste hockeyster ter wereld. Bang om te vroeg afscheid te nemen van het tophockey is ze niet. ‘Ik ben er nooit mee bezig geweest om te willen stoppen op mijn hoogtepunt. Mijn gevoel zegt dat het nu tijd is en dan maakt het me niet uit hoe goed of hoe slecht ik zou zijn.’
De instelling van De Waard om alles altijd zo goed mogelijk te managen voor haar team, brak haar na de gouden Olympische Spelen van Parijs in 2024 op. ‘Ik was op een gegeven moment aan het micromanagen en dat was ook niet de juiste manier.’ Als voorbeeld noemt ze dat ze aan een vorige bondscoach liet weten dat hij wel legitieme redenen moest noemen waarom een bepaalde speelster afviel voor de selectie. ‘Maar uiteindelijk is dat helemaal niet aan mij.’
Na de Spelen van Parijs kwam alle vermoeidheid eruit en barstte ze op de massagetafel bij haar fysiotherapeut in huilen uit. Ze moest bijkomen van de zware jaren die achter haar lagen en besloot even afstand te nemen van het Nederlands team. De Waard ging fulltime werken naast het clubhockey bij SCHC en kwam na vier maanden tot het besef dat ‘alles half doen’ ook niet werkte.
Ze besloot nog eenmaal, anderhalf jaar lang, alles op het tophockey te zetten met het WK in eigen land als eindstation. De bescheiden speelster die met de bal aan de stick nog een extra versnelling in huis heeft, schiet in de lach als haar gevraagd wordt wat ze na haar carrière hoopt na te laten voor het Nederlandse hockey.
‘Ik hoef niks na te laten. Het enige wat ik hoop is dat – als mensen aan mij denken – ze inzet zien en dat ik altijd het onderste uit de kan heb willen halen.’
Source: Volkskrant