Terwijl Rusland escaleert, trapt de regering-Trump bij Oekraïne op de rem. Dat is geen uitzondering, maar de regel. Pyongyang en Teheran gaan voluit in hun steun aan Poetins agressieoorlog, maar Kyivs westerse partners lijken een patstelling te accepteren.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
De klok tikt door, de winter nadert. Toch is er nog geen begin van een oplossing voor het Oekraïense gebrek aan luchtverdediging tegen de steeds grotere stroom Russische ballistische raketten. Althans: in theorie wel, maar in de praktijk niet.
In een interview met CNN schetste president Volodymyr Zelensky het probleem nog eens: de Russische productie van ballistische raketten is structureel verhoogd, terwijl het aantal Patriot-onderscheppingsraketten dat Oekraïne krijgt structureel is verlaagd.
‘Dit jaar hebben we tweeënhalf keer minder onderscheppingsraketten (om ballistische raketten te stoppen, red.) dan vorig jaar. Rusland heeft twee keer zoveel ballistische raketten om af te schieten.’ De gevolgen zijn wekelijks te zien in verwoestende Russische aanvallen op Oekraïense steden en een structureel hoger aantal burgerslachtoffers.
Deze situatie kan opnieuw leiden tot een horrorwinter waarin Oekraïners de maanden van vorst vaak zonder warmte of elektriciteit moeten zien te overleven. Om dat te voorkomen, voert Oekraïne al maanden een diplomatiek wanhoopsoffensief waarin het westerse partners smeekt om onderscheppingsraketten - vaak tevergeefs. ‘We vechten letterlijk om elke raket’, aldus buitenlandminister Sybiha.
Een Oekraïense betrokkene bij de gesprekken met onder meer Spanje, Griekenland en andere landen in het bezit van de benodigde onderscheppingsraketten, zegt tegen Politico dat de opstelling van de regering-Trump een grote rol speelt in het gebrek aan diplomatiek succes. ‘De Amerikaanse regering had kunnen helpen, maar doet dat niet. Als gevolg daarvan is het moeilijk met alle andere landen.’
De Amerikaanse voorraden zijn geslonken door de Iran-oorlog. ‘We hebben zelf ook raketten nodig’, zei president Donald Trump onlangs. Zijn belofte van begin juli dat Oekraïne in licentie onderscheppingsraketten zou mogen maken, is alweer half ingetrokken. Voorlopig komt er niks van.
Volgens Zelensky hebben de Amerikanen nog wél voorraden genoeg om Oekraïne door de winter te helpen: ‘Dit jaar vraag ik de Amerikanen om ons 5 procent van hun voorraad te verkopen’, zei hij tegen CNN. ‘Dan komen we de winter door en redden we mensenlevens. Als ze ons 10 procent kunnen verkopen, vernietigen we alle Russische ballistische raketten. Nu heb ik 1 procent.’
De VS trapten onlangs ook op de rem bij een campagne van Oekraïense luchtaanvallen tegen oliedoelen in Rusland, die belangrijk zijn bij de export van olie uit Kazachstan. Chevron en ExxonMobil, twee grote Amerikaanse bedrijven, hebben belangen in Kazachse olievelden. De ironie ontging weinigen in Oekraïne deze week: het probleem van de hoge brandstofprijzen dat Trump zelf heeft gecreëerd met de Iran-oorlog, leidt nu tot extra druk op Kyiv.
Die ontwikkeling staat in scherp contrast met de gang van zaken in Poetins autoritaire kamp. Iran en Noord-Korea helpen Moskou volop en zijn waar mogelijk altijd bereid te escaleren. Zeker als Zelensky’s bewering klopt dat Pyongyang nog eens 30 tot 50 duizend militairen gaat sturen om Poetin te helpen. Die kunnen posities in de achterhoede overnemen, zodat nog meer Russen naar het front kunnen.
De Oekraïense campagne om de Russische economie te verstoren door langeafstandsaanvallen heeft effect. Russische experts waarschuwen echter dat dit – evenmin als de stijgende ontevredenheid onder Russen – niet genoeg is om Poetin richting onderhandelingen te dwingen. De verhoogde Russische productie van oorlogsmaterieel is jaren geleden ingezet en levert nu een concreet voordeel op in de oorlog. Westerse landen werden pas veel later wakker en verloren kostbare jaren, zelfs ná het begin van de grote invasie.
De zwakke plek van Rusland – een stijgend gebrek aan rekruten om de tienduizenden militairen te vervangen die volgens Oekraïense tellingen maandelijks sneuvelen aan het front – wordt deels opgelost door deals als die met Noord-Korea om huurlingen te rekruteren. Maar veel Russen zijn ervan overtuigd dat er na verkiezingen in september ook een nieuwe mobilisatieronde in Rusland zelf komt. Volgens westerse analisten neemt Poetin daarmee een groot risico, maar veel Russen schamperen dat het niveau van de repressie nu zo hoog is dat Poetin kan doen wat hij wil.
Het is een langjarige trend in de oorlog die westerse politici aan het denken zou moeten zetten: de intensiteit van de betrokkenheid is groter aan de kant van de autoritaire landen die de agressieoorlog steunen dan aan de kant van de democratische landen die Oekraïnes recht op zelfverdediging steunen.
België dat vorige maand 100 procent van zijn vloeibaar gas uit Rusland importeerde; Griekenland dat de Russische schaduwvloot faciliteert en Oekraïne onderscheppingsraketten onthoudt; de drastische vermindering in Europese financiële en humanitaire hulp aan Oekraïne. Elke week levert signalen die erop wijzen dat veel Europese landen eigenlijk best kunnen leven met de patstelling in de oorlog, ook al kost die duizenden Oekraïners maandelijks het leven.
De motivatie kan verschillen – desinteresse in zuidelijk Europa, eigen sores en een pro-Poetin-tendens in het Witte Huis, tijdwinst voor Europese landen om hun eigen defensie te versterken – maar het resultaat is hetzelfde.
Geregeld staat er een Europese politicus op die zegt dat alle Europese landen meer moeten doen. Maar wie uitzoomt, ziet autocratische landen die er vol in gaan tegenover westerse landen die het om diverse redenen houden bij een halfbakken betrokkenheid. Het zal autocratische krachten overal ter wereld sterken in hun aanname dat westerse landen te zeer in crisis verkeren om nog veel verschil te kunnen maken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant