Om te voorkomen dat er meer doden vallen bij demonstraties op de snelweg, moeten politie en Openbaar Ministerie hard optreden. Daarbij kunnen ze alle hulp gebruiken.
Dat demonstraties op de snelweg de veiligheid in gevaar brengen, is al langer bekend, maar nu zijn ook de eerste doden gevallen. Vrijdag verloren twee zeventigplussers het leven toen ze in een kopstaartbotsing terechtkwamen die het gevolg was van een door protesterende boeren veroorzaakte file.
De boeren waren even van slag. Zelfs de radicaalste actievoerder, Mark van den Oever van Farmers Defence Force, riep zijn achterban op de snelwegen op de terugweg te mijden. Die oproep vond lang niet bij iedereen gehoor. Tientallen boeren reden naar huis via de A2.
Het laat opnieuw zien hoe ver Nederlandse boeren bereid zijn te gaan in hun woede over het stikstofbeleid. Niet alleen in daad maar ook in woord zijn sommige boeren alweer ernstig aan het ontsporen. Van den Oever vond het vrijdag opnieuw nodig om het lot van de boeren te vergelijken met het lot van de Joden in de Tweede Wereldoorlog. Om dit te onderstrepen had hij een ‘boerenster’ opgeplakt.
Met boeren die zo diep in hun slachtofferschap zijn gaan geloven, is het lastig onderhandelen. Wie zo naar zichzelf kijkt, vindt in het verzet vanzelfsprekend bovendien alles geoorloofd. Dat is een gevaar.
Premier Rob Jetten oordeelde in zijn vrijdagse persconferentie terecht hard. Hij vond het onacceptabel dat het Openbaar Ministerie de boeren vrij baan had gegeven, door van tevoren de indruk te wekken dat de wet niet gehandhaafd zou worden.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Het demonstratierecht is in Nederland heilig. Alle burgers moeten de kans krijgen op hun eigen manier hun ongenoegen te uiten. De enige beperking moet zijn dat ze de veiligheid van hun medeburgers niet in gevaar brengen.
Als dat wel gebeurt, zoals bij demonstraties op de snelweg, moet de politie kordaat ingrijpen. Vaak gebeurt dat ook, zoals bij de demonstraties van Extinction Rebellion, maar bij de tractoren blijkt dat lastiger. Een mens van vlees en bloed laat zich makkelijker tegenhouden en verwijderen dan een duizenden kilo’s wegend gevaarte dat op elke ondergrond uit de voeten kan en snelheden kan bereiken tot 50 kilometer per uur.
Tractoren zijn een ongekend machtsmiddel voor de boeren, veel intimiderender dan een spandoek. Het is een van de redenen dat boerenprotesten de afgelopen decennia uiterst effectief bleken. Politici zijn te vaak bang voor hen.
Boeren moeten kunnen demonstreren, zeker nu het kabinet eindelijk een serieus stikstofbeleid gaat voeren dat velen van hen hard zal raken. Maar ook voor boeren mag nooit het recht van de sterkste gelden.
De driehoek van burgemeester, Openbaar Ministerie en de politie is verplicht de woede van de boeren te beteugelen, te voorkomen dat ze nog een keer de snelweg oprijden. Elke boer die de wet overtreedt, moet worden opgespoord en beboet, net als elke andere burger. Dat gaat een serieuze krachtsinspanning vergen, waar ze alle hulp bij kunnen gebruiken.
Actievoerders moeten bij zichzelf te rade gaan. Ja het is verleidelijk snelwegen te blokkeren omdat je met een kleine groep mensen veel aandacht kunt genereren en veel schade kunt berokkenen, maar geen enkele demonstrant zou het leven van medeburgers in gevaar moeten willen brengen.
Ook hun vertegenwoordigers moeten opstaan. Het zou Ger Koopmans, voorzitter van LTO Nederland, sieren als hij zich harder uitspreekt tegen boeren die de wet overtreden. Politici moeten continu uitstralen dat dergelijke vormen van intimidatie op geen enkele manier worden beloond.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant