De nieuwe bondscoach Xavi Hernández, die vandaag om 16.30 uur op de KNVB Campus in Zeist zijn eerste persconferentie geeft, staat direct voor flinke uitdagingen. Het Nederlands elftal moet letterlijk in beweging komen, terwijl het ook tijd is om door te selecteren.
Na de pijnlijke uitschakeling van Oranje op het WK kon Virgil van Dijk niet zeggen of hij doorgaat als international. Bijna twee maanden later is dat nog steeds niet duidelijk. Bovendien is de vraag wat de plannen van Xavi zijn met de 35-jarige verdediger, die onder Ronald Koeman de onbetwister leider van Oranje was.
Als Van Dijk doorgaat, zal hij op basis van zijn status waarschijnlijk altijd worden geselecteerd. Maar met Jurriën Timber, Jan Paul van Hecke, Micky van de Ven en Jorrel Hato heeft Oranje veel jongere opties om centraal achterin te spelen.
Zo zijn er meer jonge spelers die op de deur kloppen. Dat kan gevolgen hebben voor enkele dertigers. Wat gebeurt er met Memphis Depay (32), Nathan Aké (31), Stefan de Vrij (34), Marten de Roon (35) en Wout Weghorst (33)?
"Niet de beste spelers, maar het beste team wordt wereldkampioen", zei Oranjebondscoach Louis van Gaal voor het WK van 2022. Hij besloot om met vijf verdedigers te spelen. Het was volgens Van Gaal dé manier om het gebrek aan aanvallende kwaliteit van Oranje te camoufleren.
Vier jaar later is de aanval op papier nog altijd de zwakste linie van Oranje, met alleen Cody Gakpo als aanvaller in de absolute top. Na een goed WK had Crysencio Summerville de stap naar een topclub kunnen zetten, maar de buitenspeler koos voor een lucratief contract bij het Saoedische Al Hilal.
Ondanks het gebrek aan topkwaliteit koos Koeman de afgelopen jaren vrijwel altijd voor 4-3-3, al leidde dat niet tot de gewenste resultaten. Een treffende statistiek is dat Oranje in de afgelopen 3,5 jaar onder Koeman geen enkele keer van een land uit de top 25 van de FIFA-ranglijst won.
Onder Xavi zal Oranje niet meer terugvallen op de vijf verdedigers van Van Gaal. "Nederland heeft een rijke voetbalcultuur en een duidelijke visie die ook mij enorm aanspreken: aanvallend voetbal, vanuit balbezit, met creativiteit, passie en overtuiging", zei Xavi anderhalve week geleden in een persbericht.
Het is een flinke uitdaging: winnen én aantrekkelijk voetbal spelen. Het lukte niet onder Koeman, terwijl Van Gaal het niet eens probeerde.
Het was een pijnlijke statistiek, die vlak na de uitschakeling van Oranje op het WK aan het licht kwam: de spelers van Nederland hadden, tot op dat moment in het toernooi, als enige land gemiddeld onder de 100 kilometer per wedstrijd gelopen.
Dergelijke cijfers komen in het moderne topvoetbal nauwelijks meer voor. De Oranjespelers zijn in de topcompetities waarin ze spelen gewend om veel meters te maken. Het probleem was vooral dat Nederland te veel vanuit stilstand speelde, waardoor ruimtes klein werden en de spelers minder bewegingsruimte hadden. Aan Xavi de taak om Oranje in beweging te krijgen.
Dankzij twee gemiste Marokkaanse strafschoppen kreeg Nederland tijdens het WK de uitgelezen kans om af te rekenen met het penaltysyndroom. Maar Oranje miste zelf drie van de vijf strafschoppen en kreeg er in Monterrey een nieuw trauma bij.
Geen topland is zó slecht in het nemen van strafschoppen als Nederland. Oranje trainde er wel op, maar Koeman vond het onzin om er een studie van te maken. Volgens de bondscoach was de druk van het nemen van een penalty in een vol stadion toch niet na te bootsen.
Engeland heeft bewezen dat penalty's wél trainbaar zijn. Dat land had nóg beroerdere cijfers dan Oranje, maar door de komst van bondscoach Gareth Southgate in 2016 veranderde dat. Hij koos voor een strafschoppenaanpak met psychologische hulp voor spelers, uitgebreide data-analyse en een buddysysteem. Sindsdien won Engeland vier van de laatste vijf penaltyseries en werd het bij Oranje alleen maar erger. Nederland verloor de laatste vier strafschoppenseries.
Oranje moest tegen Marokko nog enkele minuten overleven om de achtste finales van het WK te halen toen Issa Diop vogelvrij mocht binnenkoppen. De Oranjespelers keken elkaar vertwijfeld aan, maar niemand had ingegrepen. Ook tegen Japan liet Oranje het erg gemakkelijk gebeuren bij de tegengoals.
Winnaarsmentaliteit is een abstract begrip. Alle spelers van Oranje willen wedstrijden winnen. Toch miste Nederland de over-mijn-lijkmentaliteit van landen als Argentinië en Paraguay.
Het nationalisme is in bijvoorbeeld Zuid-Amerika van oudsher groter dan in het meer welvarende Europa en specifiek Nederland. Maar dat kan deels worden gecompenseerd door met een groep een missie te creëren. Het was ook wat Weghorst enkele weken na de WK-uitschakeling aan VI vertelde. Hij miste een missie, zoals hij die wel had ervaren op het WK van vier jaar eerder onder Van Gaal.
Ook had Oranje volgens hem te weinig persoonlijkheid getoond tijdens het WK. "Er moeten dingen anders om succesvol te zijn", zei Weghorst. Het is de vraag of de 34-jarige spits daarvan nog deel zal uitmaken. Op die vraag komt de komende weken een antwoord. En misschien vanmiddag al in Zeist, op de eerste persconferentie van Xavi.
Source: Nu.nl algemeen