Uber-chauffeurs uit Nederland en het Verenigd Koninkrijk zijn samen een rechtszaak begonnen tegen het taxibedrijf. Ze zijn boos over het door AI gestuurde systeem dat bepaalt hoeveel chauffeurs per rit verdienen.
Stichting WIE International, een organisatie die opkomt voor platformwerkers zoals Uber-chauffeurs, maaltijdbezorgers en klusjesmannen, eist dat Uber stopt met de AI-gestuurde manier van betalen. Die is in strijd met de AVG, de privacywet, zegt haar advocaat. De claim is ingediend bij de rechtbank in Amsterdam, waar het technologiebedrijf zijn Europese hoofdkantoor heeft.
Het prijsmodel van Uber was simpel: een rit begint met een starttarief, daarbovenop komen een bedrag per kilometer en een bedrag per minuut. De chauffeur droeg een kwart af aan het platform en wist zo precies wat hij verdiende per rit.
Sinds 2020 werkt Uber met 'dynamische prijzen', een systeem dat steeds verder werd uitgerold en geavanceerder werd ingezet. AI beoordeelt per rit wat de chauffeur krijgt en wat de klant betaalt. Een algoritme kijkt naar verschillende data en berekent dan per rit een persoonlijk bedrag.
Het systeem weet waar je bent, hoe druk het is, wat voor ritten je eerder hebt geaccepteerd of afgewezen, je beoordelingsscore en je gedrag als chauffeur. Maar het is niet transparant over waar de prijs nu op is gebaseerd.
Twee chauffeurs die op hetzelfde moment dezelfde rit aangeboden krijgen, kunnen dus een verschillend bedrag zien, liet een steekproef van de Britse krant The Guardian zien. In Londen kregen twee chauffeurs dezelfde rit aangeboden voor een verschillend bedrag.
Chauffeur Kola Oba kreeg 23 pond (26,79 euro) voor een rit, zijn collega 27 pond (31,35 euro) voor precies dezelfde. Oba denkt dat dat verschil van 4,66 euro komt doordat hij eerder goedkope ritten had geaccepteerd. Het systeem kan daaruit dus afleiden dat hij een lager bedrag zou accepteren.
Hoe een bedrag dus exact tot stand komt blijft onduidelijk. En Uber houdt inmiddels zo'n 40 procent in plaats van 25 procent in. Chauffeurs in Nederland zeggen dat ze hierdoor sinds 2022 zo'n 7.500 euro per jaar mislopen. Hun uurloon daalde met gemiddeld ruim 7 euro.
Uit een recente studie van Oxford en Stichting WIE bleek dat het gemiddelde bruto-uurloon van chauffeurs sinds de introductie van 'Dynamic Pay' daalde van 22,20 tot 19,06 pond, oftewel van 25,80 tot 22,15 euro. Dat is gebaseerd op gegevens van 258 chauffeurs in het Verenigd Koninkrijk die tussen 2016 en 2024 zo'n anderhalf miljoen ritten reden.
De claim stelt dat Uber onrechtmatig gebruikmaakt van geautomatiseerde besluitvorming om tarieven vast te stellen. Ook zou Uber chauffeursdata onrechtmatig hebben gebruikt om zijn AI-modellen te trainen. De eisers willen een schadevergoeding en een verbod op de huidige werkwijze. Een computeralgoritme zou niet zelfstandig mogen beslissen over iemands levensonderhoud, en platforms moeten volgens advocaat Anton Ekker verantwoording afleggen voor deze uitbuiting van kwetsbare Europeanen.
Donderdag volgde de dagvaarding. Uber zei dat het de prijzen van een rit helemaal niet aanpast op basis van hoe een individuele chauffeur zich gedraagt. Ook wordt volgens het bedrijf niet gekeken naar welke ritten iemand eerder heeft geaccepteerd of geweigerd. Volgens het bedrijf zorgt dynamische prijsstelling er juist voor dat minder aantrekkelijke ritten beter betalen, wat chauffeurs meer kans geeft om te verdienen.
De claim heeft betrekking op zo'n 241.000 chauffeurs in de EU en het VK en kan oplopen tot miljarden euro's aan schadevergoeding. Volgens de Europese vakbondenfederatie is dit de eerste collectieve rechtszaak in haar soort.
Source: Nu.nl economisch