Een openbaring tussen de stippen en verrukkelijke schilderijen. Dit zijn de interessantste exposities die nu in musea te zien zijn.
Haar werk doet het zo goed op sociale media dat je op een gegeven ogenblik denkt dat je Yayoi Kusama nu wel uitgespeeld hebt. Maar de overzichtstentoonstelling in het Stedelijk Museum is een openbaring.
Dat geldt vooral voor de eerste drie zalen, gewijd aan Kusama’s veel minder bekende jonge jaren. Stuk voor stuk zijn deze tekeningen en schilderijen op papier van een ongekende schoonheid. Geïnspireerd op haar jeugd als dochter van plantenkwekers zijn er veel organische motieven te zien, verfijnd, in intense kleuren. Soms weet je niet of je naar een hemellichaam kijkt, of juist naar iets onder de microscoop. Lees de recensie.
★★★★☆
Stedelijk Museum, Amsterdam, 11/9 t/m 17/1.
Het moet wel een van de mooiste schilderijtitels aller tijden zijn: Tragiek Van Tenen. Allitereert lekker, ja. Maar vooral: de combinatie van woorden roept een hele wereld op. Eentje die tenen, die lullige lichaamsdelen, niet wegmoffelt, maar juist helden van ze maakt. Tragische helden, dat wel.
Ina van Zyl bedacht deze titel en maakte ook het al even verrukkelijke schilderij: een close-up van een vijftal damestenen, keurig gelakt, ongemakkelijk gepropt in een sandaal met dun wit bandje. Samen met zo’n tachtig andere doeken is het te zien in Ina van Zyl: Where Are You From in museum Schunck in Heerlen. Wie deze tentoonstelling binnenstapt, betreedt een geheimzinnig, zinnelijk universum waarin niets is wat het in eerste instantie lijkt. Lees de recensie.
★★★★★
Museum Schunck, Heerlen, t/m 25/10.
Ochún is de godin van de liefde, van schepping, schoonheid, voorspoed en van water. Onder de naam Oshun ontstond ze in Nigeria, uit de rivier Osun, als onderdeel van de Yorubacultuur, en reisde mee met mensen die als slaven werden verscheept naar Brazilië en de Cariben. Daar kwam ze als Oxum en Ochún centraal te staan in Afro-Caribische religies. Ze is de enige vrouwelijke tussen een trits mannelijke godheden, ze biedt bescherming en schenkt leven.
Ochún is ook de naam van een video in de eerste zaal van de tentoonstelling Ana Mendieta in Tate Modern in Londen. Daarin liggen twee dikke rollen modderig zand, die wat weg hebben van twee lange drollen, gekronkeld in ondiep zeewater. Mendieta filmde deze in het water tussen de VS en Cuba. Het was haar laatste film in een kort leven. Lees de recensie.
★★★★☆
Tate Modern, Londen, t/m 17/1.
De Oostenrijkse, in Nederland wonende fotograaf Peter Pflügler (1987) kreeg meer dan duizend zelfportretten uit de nalatenschap van zijn oudoom Hans (1911-1997), een man die op 86-jarige leeftijd uit het leven stapte. Een fractie van die foto’s hangt nu aan de muur van het Nederlands Fotomuseum.
De foto’s zijn onderdeel van de overzichtstentoonstelling Quickscan 3: Fotografie nu, een boeiend overzicht van de stand van zaken in de Nederlandse fotografie aan de hand van het werk van twintig in Nederland werkzame fotografen en kunstenaars. Geen overzicht van de grootste talenten of het beste werk per se, maar een poging om een overzicht te geven van een medium dat zich, zeker sinds de laatste ‘quickscan’ in het Nederlands Fotomuseum van tien jaar terug, steeds moeilijker laat afbakenen. Lees de recensie.
★★★★☆
Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, t/m 22/11.
M.C Eschers werk staat zo op zichzelf in de kunstgeschiedenis vanwege de wonderlijke mix van patronen, illusie en spel, dat niet iedereen zal weten waar hij zijn inspiratie vandaan haalde. Maar bij wie bekend is met de islamitische esthetiek uit Noord-Afrika, Zuid-Spanje en het Midden-Oosten – de tegelpatronen, het houtsnijwerk en de architectuur – zal het kwartje gauw vallen.
Eschers levenslange interesse voor vlakvulling en transformatie van vormen begon na een bezoek aan het Alhambra, de Arabische fortificatie die in de 13de eeuw werd gebouwd in opdracht van de sultan die toen heerste. Op de tentoonstelling ‘Escher & islamitische kunst’ in Museum Escher in het Paleis spreken verschillende tijden en culturen met elkaar, verbonden door vorm en schoonheid. Lees de recensie.
★★★★☆
Museum Escher in Het Paleis, Den Haag, t/m 1/11.
Industrieel ontwerper en interieurarchitect Kho Liang Ie (1927-1975) genoot nooit brede bekendheid in Nederland. Toch schreef De eerste vorm, een vakblad over industriële vormgeving, bij zijn overlijden: ‘Realiseren we ons wel dat hij de beste was?’
Een halve eeuw later heeft ‘de beste’ een museaal overzicht dat recht doet aan zijn visionaire blik op ruimtelijke vormgeving. De expositie Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist in het Stedelijk Museum in Amsterdam is een eerbetoon aan de man die met een selecte groep designers na de oorlog Nederland een nieuwe tijd binnen tilde. Lees de recensie.
★★★★☆
Stedelijk Museum Amsterdam, t/m 18/10.
Wie naar een overzichtstentoonstelling van een kunstenaar gaat, zal vanzelf consistentie zoeken. Succes daarmee, in het Drents Museum. Want de kunst van Amrita Sher-Gil (1913-1941) is stilistisch zo wijdvertakt dat het alleen al daarin een brutale uitdaging van de kunstgeschiedenis is.
Wat moet de kunstwereld met een in Hongarije geboren, half Indiaas supertalent dat zich in Parijs liet scholen vanaf haar 16de, prijzen won, toen toch koos voor een leven in India, daar met haar moderne werk opnieuw geprezen werd en vervolgens piepjong stierf, een verbluffend maar onaf oeuvre achterlatend? Lees de recensie.
★★★★☆
Drents Museum, Assen, t/m 20/9.
Het klinkt stom: is er voor het eerst een performance in het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië, hoop ik zo gauw die begint dat die snel weer ophoudt. Maar precies zo is het bedoeld. Wat kunstenaar Dries Verhoeven en curator Rieke Vos de bezoeker aandoen is radicaal onaardig.
Ze traden niet in detail in de interviews voorafgaand aan de tentoonstelling, maar een paar ingrediënten waren bekend. Het vertrouwde Rietveldpaviljoen in de Giardini is uitgerust met steunberen en rolluiken. Er mogen maximaal honderd mensen naar binnen, dan sluit het paviljoen zich langzaam en staat er iets te gebeuren. Telefoons uit, aandacht erbij. Lees de recensie.
★★★★☆
Nederlands Paviljoen, Giardini, Biënnale van Venetië, t/m 22/11.
Het is een sterk uitgangspunt, de zinsnede aan het begin van de tentoonstelling over Yves Klein (1928-1962) en zijn verwanten in het Stedelijk Museum Schiedam. Namelijk dat de expositie laat zien ‘hoe het talent van een wereldberoemd kunstenaar mede het resultaat is van de artistieke verrichtingen van een familie waarvan hij deel uitmaakte’.
Kortom, je zou je, wandelend door de zalen, moeten afvragen of het kunstenaarschap van de Franse beroemdheid een kwestie is van nature, nurture, beide, of toch gewoon van Yves’ eigen, hoogstpersoonlijke, onversneden individualiteit? Lees de recensie.
★★★★☆
Stedelijk Museum Schiedam, t/m 25/10.
In de afleveringen van de rubriek ‘Kunstwerk van de week’ bespreken we wekelijks een kunstwerk dat juist nu om aandacht vraagt.
Deze week waren we in Otterlo, waar een neppe Van Gogh was tentoongesteld, geschilderd door Leonhard Wacker.
Wat maakt een Van Gogh tot een Van Gogh? Tijdens een uitstapje deze zomer stuitte ik in een hoekje van het Kröller-Müller Museum op een schilderij met de titel Zeegezicht bij Les Saintes-Maries-de-la-Mer. Alles geschilderd in dat typische Van Gogh-idioom: korte toetsen in parallel verlopende tinten, stevig in de verf. Tot zover niets bijzonders. Alleen dateerde dit schilderij van 35 jaar na het overlijden van Van Gogh. Lees Kunstwerk van de week.
Vorige week waren we in Eindhoven, waar in kunstruimte MU een grappige animatiefilm van Wendi Yan wordt vertoond.
‘Oh my gosh!’ Verrukt vertelt een Amerikaans klinkende stem over haar perfecte nieuwe onderkomen. ‘Het is zo groot, je zou het niet geloven!’ En inderdaad, haar huis is gigantisch. De hoofdpersoon van Wendi Yans animatiefilm is ingetrokken in een voormalige kolenmijn. Nu is ze zelf ook aardig imposant: tot de kijker spreekt namelijk een mammoet. In de wereld die de grappige film Tale of the Mammoth Goddess (2023) ons voorschotelt zijn mammoeten weer tot leven gewekt en uitgezet op de toendra’s van Siberië. Lees Kunstwerk van de week.
Over dit overzicht: de kunstredactie maakt een selectie uit de meest positief besproken tentoonstellingen en de rubriek Kunstwerk van de week.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant