Het kabinet ‘neemt een onverantwoorde gok met het landsbelang’ en moet kiezen, zegt Pro-leider Jesse Klaver zondag op een partijbijeenkomst in Utrecht. ‘Voor eerlijk delen met steun van Pro en de vakbonden, of voor bezuinigen met rechts.’ De Pro-leider heeft twee harde eisen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
‘Geen spoor zonder dwarsliggers’, is een slogan die het Spoorwegmuseum in Utrecht op zijn website heeft staan. Zondagmiddag is hier de vraag: gaat Pro-leider Jesse Klaver het kabinet helpen met steun aan de begroting die het op Prinsjesdag presenteert? Of blijft hij, zij aan zij met de vakbonden, de kritische dwarsligger die de plannen wil veranderen?
Al snel nadat hij aan zijn toespraak voor een kleine driehonderd leden van de nieuwe fusiepartij is begonnen, wordt het antwoord duidelijk. ‘Wij zijn vandaag niet zonder reden in het Spoorwegmuseum’, zegt Klaver, onder verwijzing naar de staking van afgelopen woensdag die nagenoeg het gehele openbaar vervoer platlegde. ‘Wij staan pal naast de stakers.’
De middag is ingeleid door FNV-vakbondsbestuurder Lieke Smits. Zij zegt dat zich afgelopen week twaalfduizend stakers hebben gemeld. ‘Het kabinet wil 6 miljard uit onze potten halen, omdat de sociale zekerheid niet houdbaar zou zijn’, zegt Smits. ‘Maar dat is gewoon niet waar. Er gaat zelfs jaarlijks meer in dan eruit gaat, dus er wordt ook nog eens gespaard. Dat geld is van ons.’
Klaver staat op een vierkant podium. Een klein aantal mensen zit om hem heen, de rest moet het doen met statafels. Pro noemt het evenement een ‘get-together’. Het doet denken aan de vroegere ‘meet-ups’, al is Klaver nu in donkerblauw pak met das, en zijn de hemdsmouwen niet opgestroopt.
De tekst van Klaver is klip en klaar. Pro zal deze week tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, als de grotendeels uitgelekte kabinetsvoornemens onderwerp zijn van debat, twee eisen overeind houden: rijken moeten meer belasting betalen en de plannen voor bezuinigingen op de sociale zekerheid moeten worden ingetrokken. Pas dan valt er te praten over bijvoorbeeld een hervorming van arbeidsongeschiktheidsverzekering WIA.
Aan de hoop van het kabinet om met zowel rechts als met links zaken te kunnen doen, maakt Klaver definitief een einde. ‘Een mens kan niet warm en koud tegelijkertijd blazen.’ Hij vindt dat de coalitiepartijen er de afgelopen weken ‘een bende’ van hebben gemaakt. ‘We zagen geruzie. We zagen een coalitie zonder richting. We zagen eindeloze onderhandelingen. Niet met de oppositie, maar tussen de coalitiepartijen zelf.’
Klaver omschrijft de huidige politieke situatie als ‘een permanente formatie’. Hij zegt onomwonden dat het niet mogelijk is om enerzijds zaken te doen met partijleider Joost Eerdmans van JA21, die bezuinigingen op de sociale zekerheid volgens hem niet uit de weg gaat, en anderzijds te denken: ‘Dat is prima te combineren met de plannen van Pro. Ik zou zeggen: leg het eens voor aan AI. Ik denk dat daaruit komt: dat gaat niet werken.’
Volgens de Pro-leider neemt het kabinet van D66, VVD en CDA ‘een onverantwoorde gok met het landsbelang’ door ‘geen richting te kiezen’. Als dat zo blijft, zo voorspelt hij, wacht ‘politieke chaos van jewelste’. Hij vat zijn boodschap samen met: ‘Stop met zwabberen. Stop met doormodderen. Kies voor eerlijk delen met steun van de vakbonden en Pro. Of kies voor bezuinigen met steun van rechts. Doorbreek de stilstand.’
Die laatste woorden lijken een directe verwijzing naar die van premier Rob Jetten, die afgelopen vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie bijna letterlijk hetzelfde zei. ‘We willen de stilstand op een aantal onderwerpen doorbreken’, betoogde Jetten, die meende dat zijn eerste begroting ‘de boel vlot trekt’.
Op de vraag wat hij zou doen als Pro onverzettelijk blijft, antwoordde Jetten: ‘Wij zoeken zo breed mogelijke steun in het parlement voor het Belastingplan en de Miljoenennota.’
Klaver is daartoe bereid, zegt hij, maar wel onder zijn voorwaarden. ‘Wij willen een fundamentele koerswijziging. Wij kiezen juist voor het versterken van onze verzorgingsstaat. We kiezen ervoor de belastingen voor gewone mensen niet te verhogen, maar te verlagen. Wij willen dat de allerrijksten een eerlijke bijdrage gaan betalen. En ja, we zijn ook bereid tot compromissen. Maar er zijn ook dingen die je niet van ons kan vragen.’
Met zijn uitspraken zet Klaver met name de VVD onder druk, die zich steeds heeft uitgesproken tegen een hogere vermogensbelasting. Klaver waarschuwde: ‘Als ze in het kabinet denken dat dit holle retoriek is en dat de soep niet zo heet wordt gegeten, dan maken ze een pijnlijke vergissing. Wij houden de rug recht!’
Behalve het hernieuwde verbond met de vakbond, dat PvdA en GroenLinks lang kwijt leken te zijn, roemt hij ook de zegeningen van zijn fusiepartij. ‘Voorheen konden ze ons bij onderhandelingen nog weleens tegen elkaar uitspelen. Ik weet nog goed hoe dat ging: wie het laagste bod deed, mocht meedoen. Maar die tijd is voorbij. En ik kan jullie zeggen: dat vinden ze op rechts verschrikkelijk moeilijk.’
Na afloop beantwoorden Klaver en Smits vragen uit de zaal. Of de Eerste Kamer er ook zo over denkt, wil een bezoeker weten. Klaver antwoordt dat hij niet voor de senaat mag spreken, maar ontwaart in het publiek fractievoorzitter Paul Rosenmöller. Die krijgt de microfoon en zegt: ‘Ik kan volstaan met: ja, wij zitten er ook zo in.’
Komende weken moet blijken of die andere slogan, de Pro-leuze ‘het kan anders’, wordt bewaarheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant