• Het is vandaag Prinsjesdag, de derde dinsdag van september. Op deze dag leest koning Willem-Alexander de Troonrede voor en presenteert het kabinet de nieuwe rijksbegroting.
• Het kabinet-Jetten legt de rekening voor alle extra uitgaven vooral bij de huishoudens, bleek vorige week uit de gelekte Miljoenennota. Het gaat de komende jaren om een lastenverhoging van pakweg 12 miljard euro.
• Woensdag en donderdag staan in het teken van de Algemene Politieke Beschouwingen. De fractieleiders van alle partijen in de Tweede Kamer kunnen het kabinet dan bevragen over de kabinetsplannen.
Het kabinet-Jetten hoopt op samenwerking met de oppositie in de Tweede Kamer, maar waarschuwt zowel de rechter- als de linkerflank: de stikstofplannen dulden geen uitstel meer en ook ingrepen in de sociale zekerheid zijn nodig.
Dat zei koning Willem-Alexander vandaag in de Troonrede. ‘We willen een basis leggen voor brede samenwerking’, aldus het staatshoofd. Maar het kabinet blijft wel overtuigd van de noodzaak van de maatregelen uit het regeerakkoord.
Dat geldt in de eerste plaats voor het stikstofbeleid, dat voor rechtse partijen als de BBB en JA21 onacceptabel is. Het kabinet wil de ‘gijzeling’ van het stikstofslot doorbreken en belooft daarbij ‘te blijven luisteren en alle belangen goed af te wegen’. Maar de demonstrerende boeren, die al het beleid van tafel willen, gaan hun zin niet krijgen, als het aan het kabinet ligt. ‘Opnieuw uitstel of afstel zou onverantwoord zijn.’
Een soortgelijke boodschap was er voor de linkse oppositie en voor de vakbonden, die eisen dat alle voorgenomen ingrepen in de sociale zekerheid van tafel gaan. Dat is geen begaanbare weg, denkt het kabinet. Dat houdt vast aan veranderingen in de werkloosheidsuitkering en de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.
‘Het stelsel van werknemersverzekeringen vraagt onderhoud. Wie ziek wordt of werkloos moet niet worden opgesloten in een uitkering’, aldus de koning. ‘Nederland heeft iedereen nodig.’ Wel blijft het kabinet hopen op een ‘breed gedragen sociaal akkoord met vakbonden en werkgevers’.
Raoul du Pré
Koning Willem-Alexander is aangekomen in de Koninklijke Schouwburg. Om 13.20 uur is hij begonnen met het voorlezen van de Troonrede. In de schouwburg zitten onder anderen de leden van de Eerste en Tweede Kamer en de bewindslieden van het kabinet-Jetten.
Koning Willem-Alexander, konining Máxima en prinses Amalia zijn zojuist in de Glazen Koets vertrokken van Paleis Noordeinde richting de Koninklijke Schouwburg. Daar spreekt de koning rond 13.20 uur de Troonrede uit.
De leden van de Eerste en Tweede Kamer komen aan bij de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, waar koning Willem-Alexander vanaf 13.00 uur de Troonrede uitspreekt.
Lees ook deze interviews met vier nieuwe Kamerleden, onder wie D66’er Heera Dijk.
De bewindslieden van het kabinet-Jetten zijn aangekomen op het ministerie van Algemene Zaken. Van daaruit vertrekt het kabinet naar de Koninklijke Schouwburg, waar koning Willem-Alexander vanaf 13.15 uur de Troonrede voorleest.
Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) heeft vanochtend de Miljoenennota en het Belastingplan voor 2027 ondertekend. Nadat koning Willem-Alexander de Troonrede heeft uitgesproken, biedt Heinen de begroting om 15.30 uur aan in de Tweede Kamer.
De gemeente Den Haag is ‘op alles voorbereid’ wat betreft protesten en demonstraties rond Prinsjesdag. Dat zegt burgemeester Jan van Zanen tegen het ANP. ‘We zijn de demonstratiehoofdstad van het land. Ik faciliteer me de pleuris, om het even oneerbiedig te zeggen.’ Ook hoort protesteren volgens hem bij Prinsjesdag, als dag van de democratie, waarbij mensen met elkaar van mening mogen verschillen.
Activisten hebben vanochtend rode verf gegooid op het Lange Voorhout in Den Haag, ter hoogte van de Kloosterkerk, ziet een ANP-verslaggever. Kort na 13.00 uur rijdt koning Willem-Alexander met de Glazen Koets over die straat richting de Koninklijke Schouwburg, waar hij de Troonrede uitspreekt. De activisten, die van klimaatactiegroep Extinction Rebellion zijn, zijn inmiddels afgevoerd door de politie, ziet een verslaggever van de Volkskrant.
Voor Prinsjesdag zijn in Den Haag veel kleine demonstraties aangemeld, zegt Van Zanen. Over berichten dat ook boeren naar Den Haag zouden komen, zegt hij: ‘Demonstreren is iets anders dan blokkeren.’ Hij benadrukt verder dat boeren welkom zijn, zolang ze hun grote materieel thuislaten. Of boeren of andere actiegroepen blokkades hebben gepland, weet hij niet zeker. ‘Op dit moment hebben we de informatie dat dit niet het geval is, maar je weet maar nooit.’
Hoeveel demonstraties er precies bij de gemeente zijn aangemeld, weet de burgemeester niet. Volgens hem zijn er veel kleine demonstraties langs de route, wat gebruikelijk is voor Prinsjesdag. Eerder werd bekend dat de organisaties Dieren in Nederland, het Burgerinitiatief Groningen, de antimonarchistische groep Republiek en The Hague Peace Projects op het demonstratievak op het Lange Voorhout gaan staan.
De Algemene Onderwijsbond (AOb) heeft ook een protest aangemeld voor vandaag. De bond wil demonstreren op het Prinses Irenepad in Den Haag, bij het tijdelijke gebouw van de Tweede Kamer.
Daan de Vries
• Om 13.00 uur vertrekt koning Willem-Alexander met de Glazen Koets van Paleis Noordeinde naar de Koninklijke Schouwburg. Daar leest hij vanaf 13.15 uur de Troonrede voor. Na de Troonrede keert de koning terug naar Paleis Noordeinde, waar om 14.00 uur de balkonscène plaatsvindt.
• Minister van Financiën Eelco Heinen komt om 15.30 uur met het koffertje aan in de Tweede Kamer en biedt de Miljoenennota aan. In de Miljoenennota staan de belangrijkste plannen van het kabinet voor volgend jaar. Uit de gelekte nota bleek vorige week dat het kabinet-Jetten de rekening voor extra uitgaven vooral neerlegt bij huishoudens, met een lastenverhoging van zo’n 12 miljard euro.
• De twee dagen na Prinsjesdag staan in het teken van de Algemene Politieke Beschouwingen. De fractieleiders van alle partijen in de Tweede Kamer kunnen het kabinet dan bevragen over de kabinetsplannen. Met het huidige minderheidskabinet zijn deze debatten mogelijk nog belangrijker dan voorheen: Jetten en zijn kabinet hebben in beide Kamers steun nodig van oppositiepartijen.
Daan de Vries
Eelco Heinen is de twintigste minister van Financiën die op Prinsjesdag met het bekende lichtbeige koffertje naar de Tweede Kamer gaat om de Miljoenennota aan te bieden. Hoe is deze Nederlandse traditie eigenlijk ontstaan?
Lees hier het hele artikel van politiek verslaggever Yvonne Hofs.
Het minderheidskabinet van Rob Jetten moet een duidelijke keuze maken: zoekt het steun bij links of bij rechts? De huidige koers is ‘een onverantwoorde gok met het landsbelang’, aldus Pro-leider Jesse Klaver.
Lees hier het volledige stuk van politiek verslaggever Remco Meijer.
Na nóg twee lange praatdagen op het ministerie van Financiën zijn de coalitiepartijen het maandagmiddag eindelijk eens geworden over de begroting van volgend jaar. Maar met de oppositie is het kabinet even ver als vóór de zomer, namelijk nog nergens.
Lees hier het volledige artikel van politiek verslaggever Yvonne Hofs.
Sinds 1947 kent Nederland op Prinsjesdag de traditie van het koffertje met daarop de tekst ‘derde dinsdag in september’. Fotoredacteur Frank Schallmaier ziet dat koffertjes wereldwijd vaak de hoofdrol spelen bij de presentatie van de jaarlijkse overheidsbegroting. Maar nergens ter wereld wordt er een koets uit de stalling getrokken en worden er hoedjes opgezet.
Bekijk hier de beeldproductie van Frank Schallmaier.
Hier houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom Prinsjesdag.
Source: Volkskrant