is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Vakbond FNV heeft de schoonmakers opgeroepen tot een staking. En dat betekent vieze toiletten op Schiphol, overvolle prullenbakken op de universiteiten en ander ongerief waar het publiek zich flink aan zal ergeren.
Na de hete zomer met recordtemperaturen volgt een hete herfst. Vooralsnog alleen in de figuurlijke betekenis (de term kan worden gemunt door deze krant die in 1975 een ‘heet najaar’ aankondigde nadat het Centraal Akkoord aan een zijden draadje hing), want de vakbonden hebben de messen geslepen.
Nadat vakbond CNV vorige week met een looneis kwam van 3,5 tot 5,5 procent, deed de grootste vakbond FNV er maandag nog een schepje bovenop. Die wil een loonsverhoging van 5,5 procent en nog eens 80 euro cash per maand voor iedere werknemer. Centen in plaats van procenten, zo luidt het nivelleringsideaal.
Want de FNV, die een jaar geleden nog verscheurd was door interne verdeeldheid – er werd zelfs gesproken van een existentiële bestuurscrisis – is onder Hans Spekman weer een krijgshaftige club geworden die met rode vlaggen zwaait, de Internationale zingt, 1 mei viert en de barricades beklimt. Onder zijn voorgangers Tuur Elzinga, Han Busker en Ton Heerts probeerde de bond met een nieuw imago de blauwe overalls van de arbeidersklasse in te wisselen voor de witte overhemden van de middenklasse. Maar net als de PvdA en de VARA, die door het samengaan met respectievelijk GroenLinks en BNN de rode veren afschudden, bleef een fletse club met een onzichtbare leider over.
Nu heeft de FNV weer rood op de wangen. De werkgevers zullen zich met hand en tand tegen deze looneis verzetten. De rek is eruit, zo wordt gezegd, nadat de lonen in de afgelopen jaren al fors zijn gestegen om de inflatie uit de coronatijd te compenseren. De lage groei en de noodzaak tot innovatie vereisen dat het geld aan andere doelen wordt besteed. Zij leggen de rekening voor achterblijvende koopkracht bij het kabinet.
Maar de FNV kan de looneis onderbouwen. De winstquote van het Nederlands bedrijfsleven ligt met 40 procent ruim boven het gemiddelde van de Europese Unie. In 2025 stegen de winsten van de bedrijven nogmaals met 5,8 procent tot 381 miljard euro. De arbeidsproductiviteit ging 2,5 procent omhoog, zo rekende het CPB voor. De inflatie zal door de duurdere energie boven de 3 procent uitkomen. Vorig jaar kwam de FNV met een looneis van 6 procent – die niet werd gerealiseerd – maar toen verkeerde de bond in crisis. Er is nog iets in te halen.
De FNV wil daarnaast dat werkgevers meer investeren in de AI-geletterdheid van werknemers. Maar daarbij mag de mens niet voor de machine wijken, waarbij de FNV bijna hetzelfde geluid laat horen als de bazen van de Amerikaanse techgiganten. Spekman komt op voor de schoonmakers, maar spreekt ook dezelfde taal als Anthropic-topman Dario Amodei, OpenAI-CEO Sam Altman, SpaceX-baas Elon Musk en Demis Hassabis van Google DeepMind.
Dan moet de goede weg zijn ingeslagen, want toiletten borstelen kan AI vooralsnog niet.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant