is tv-recensent voor de Volkskrant.
Het was een Prinsjesdag vol nieuwe tradities. Tenminste, zo klinkt het als Simone Weimans het Achtuurjournaal aftrapt met de woorden: ‘Voor het eerst: grootschalige sabotage aan het spoor.’ Omdat er materiaal aan het spoor was vastgelast, durft ProRail er wel van uit te gaan dat de actie door mensen is uitgevoerd. Ik zeg: laten we een draak pas uitsluiten als het onderzoek is afgerond.
En dan de tweede nieuwe traditie. De Koninklijke Schouwburg in Den Haag werd voor Prinsjesdag 2026: de keuzes voor het eerst omgebouwd tot een studio waarin de minister-president en de twee vicepremiers direct met Nederlanders in gesprek gingen over de Rijksbegroting.
In een timelapse vanuit vogelvlucht jakkeren we door de troonrede, waarna er een grote kring wordt neergezet om met burgers en politici te praten over wat presentatoren Marleen de Rooy en Winfried Baijens ‘keuzes, keuzes, keuzes’ noemen, over uitkeringen, klimaat, zorg, wonen en asiel. En dat in een uur.
De opstelling heeft wat van een kringverjaardag; ik mis alleen een beslagkom ribbelchips waar iedereen net niet bij kan.
De burgers hebben hun verhaal goed voorbereid. Maar dat geldt ook voor de politici: door hun eenvormige antwoorden zijn de contouren van hun mediatraining pijnlijk zichtbaar. Rob Jetten krijgt van duurzaamheidsondernemer Rolf Sijtsma uit Zutphen de vraag waarom hij zijn geuzennaam, klimaatdoener, geen eer aandoet.
Hierop doopt Jetten zichzelf tot ‘klimaatdoener’ om Sijtsma, die zijn brood verdient met het verduurzamen van bedrijven, uit te leggen dat klimaatverandering grote impact heeft. Daarna stipt hij geheel volgens het boekje een concrete oplossing aan: het uitbreiden van het stroomnet.
Baijens grijpt in, hij vraagt Sijtsma of hij Jetten door dit antwoord nu wél ziet als een klimaatdrammer, of pardon doener, waarna Jetten zich lijkt te realiseren dat die bijnaam ineens niet meer zo cool klinkt als toen zijn spindoctor het zei. ‘Nou ja, klimaatdoener, gewoon actie’, gooit Jetten er zenuwachtig lachend tussen.
Hoewel het format van Prinsjesdag: de keuzes er in al zijn soberheid in slaagt de fysieke afstand tussen burgers en politiek te verkleinen, verhindert de druk om vooral de eigen belangen te verdedigen dat de deelnemers inhoudelijk dichter bij elkaar komen.
Hiervoor heb ik nog wel een formatsuggestie uit de losse pols. B&B: Burgers en begroting, waarin burgers te gast zijn in het vakantiehuis van een politicus, om daar hun persoonlijke belangen in een sluitende Rijksbegroting te vatten die op politieke steun kan rekenen. Een paar maanden later zien we in de reünie of die heeft standgehouden, en zo niet, wiens schuld dat was.
Source: Volkskrant