De Kosovaarse oud-president Hashim Thaçi moet 25 jaar de cel in. Het Kosovotribunaal in Den Haag acht bewezen dat de voormalig leider van het Bevrijdingsleger zich tijdens de oorlog met Servië schuldig maakte aan oorlogsmisdaden. De hele regio keek gespannen uit naar het vonnis.
is correspondent Italië, Griekenland en de westelijke Balkan voor de Volkskrant. Ze woont in Rome
De uitspraak was in heel Kosovo te volgen. Op grote schermen telde een klok al weken af naar het moment waarop Thaçi zijn straf te horen kreeg. Afgelopen weekend trokken tienduizenden sympathisanten door de hoofdstad Pristina. Ze eisten vrijspraak voor de oud-president, die in hun ogen Kosovo bevrijdde en niets verkeerd heeft gedaan.
Daar denkt het Kosovotribunaal anders over. Volgens de rechters in Den Haag maakte Thaçi zich schuldig aan oorlogsmisdaden tijdens de onafhankelijkheidsoorlog met Servië, eind jaren negentig. De aanklagers hadden 45 jaar cel geëist.
Thaçi stond aan het hoofd van het Bevrijdingsleger van Kosovo (UÇK). De etnisch Albanese militie streed voor een onafhankelijk Kosovo, dat toen nog een autonome provincie van Servië was. Door het uiteenvallen van Joegoslavië was Servië de jaren daarvoor al verwikkeld geraakt in bloedige oorlogen met Kroatië en Bosnië. Door de strijd met het Servische leger sloegen honderdduizenden Albanese Kosovaren op de vlucht, zeker 13 duizend mensen kwamen om het leven.
Hashim Thaçi maakte zich volgens het tribunaal schuldig aan moord, marteling en onmenselijke behandelingen. Bij vergeldingsacties van het Kosovaarse bevrijdingsleger moesten ook Kosovaars-Albanese politieke tegenstanders, Roma en Servische burgers het ontgelden. Drie andere kopstukken van het UÇK kregen woensdag eveneens jarenlange gevangenisstraffen opgelegd.
Thaçi werd een publiek gezicht toen hij het leger na de oorlog verruilde voor de politiek. Hij was de premier die Kosovo in 2008 onafhankelijk verklaarde. De voormalige provincie was onder VN-bestuur komen te vallen, nadat aanhoudende Navo-bombardementen Servië hadden gedwongen zich terug te trekken.
Als minister van Buitenlandse Zaken werkte hij in 2015 mee aan de oprichting van het Kosovotribunaal. Dat kwam er toen steeds meer bekend werd over de wandaden die het Kosovaarse Bevrijdingsleger tijdens de oorlog had begaan. Om getuigen te beschermen tegen intimidatie, werd het gevestigd in Den Haag.
Het internationale beeld van de charmante oud-legerleider, die door Joe Biden ooit ‘de George Washington van Kosovo’ werd genoemd, begon de jaren ervoor al te kantelen, onder meer door beschuldigingen van orgaanhandel in een rapport van de Raad van Europa.
In 2020 werd Thaçi, op dat moment president, zelf aangeklaagd door het tribunaal. Berouw leek hij niet te hebben. Toen hij zijn aftreden bekendmaakte, om zich bij het tribunaal in Den Haag te melden, noemde Thaçi het ‘een kleine prijs om te betalen voor de vrijheid van ons land en ons volk’. Hij heeft de beschuldigingen altijd ontkend.
De veroordeling van Thaçi zet de gespannen verhoudingen in de regio verder onder druk. Servië, Rusland en China hebben de onafhankelijkheid van Kosovo nooit erkend. Ook een grote Servische minderheid in het noorden van Kosovo weigert het gezag van Pristina te erkennen. Dat leidt regelmatig tot confrontaties en geweld.
Onlangs werd het lichaam van de overleden oorlogsmisdadiger Ratko Mladić in Servië begraven. Het eerbetoon leidde tot geschokte reacties en maakte opnieuw duidelijk dat de oorlogsgeschiedenis in veel delen van voormalig Joegoslavië totaal anders wordt beleefd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant