Belarus heeft 25 politieke gevangenen vrijgelaten in ruil voor sanctieverlichting van de Verenigde Staten. Veel van de gevangenen waren veroordeeld tot jarenlange celstraffen wegens kritiek op president Aleksandr Loekasjenko.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij schrijft over Rusland, Oekraïne en Belarus.
Het is niet de eerste keer dat Belarus en de VS een dergelijke overenkomst sluiten. Sinds een jaar laat Belarus geregeld groepen politieke gevangenen vrij, waarna de regering-Trump telkens sancties intrekt die waren ingesteld om de regering-Loekasjenko te straffen voor de onderdrukking van de bevolking.
Onder de woensdag vrijgelaten gevangenen bevinden zich mensen die gearresteerd werden bij de massale protesten tegen Loekasjenko in 2020. Journalist Andrej Aleksandrov zat al bijna 5 jaar opgesloten in een strafkamp en zou nog 9 jaar vast blijven zitten. Vijf anderen waren veroordeeld tot celstraffen van meer dan 10 jaar.
Ook vrijgekomen is Jevgeni Joesjkevitsj, een oud-rechercheur die agenten hielp om ontslag te nemen bij Loekasjenko’s ordetroepen. Vlak voor de frauduleus verlopen presidentsverkiezingen van 2020 vertelde Joesjkevitsj in de Volkskrant er rekening mee te houden dat hij zou worden opgepakt, maar niet te zullen vluchten in de hoop dat de bevolking Loekasjenko zou dwingen tot aftreden. ‘De bevolking is haar president ontgroeid’, zei Joesjkevitsj.
In ruil voor de vrijlatingen trekt de Amerikaanse regering sancties in tegen twee Belarussische staatsbedrijven: een producent van verf en lak, en een enorm staatsconcern in de houtsector. Beide bedrijven stonden op de sanctielijst omdat ze belangrijke inkomsten genereren voor Loekasjenko’s regering en diens macht daarmee in stand houden.
John Coale, de Amerikaanse gezant voor Belarus, liet zich woensdag fotograferen met de vrijgekomen gevangenen en stelde op X dat de Amerikaanse aanpak ‘resultaten oplevert’. De Europese Unie houdt juist vast aan sancties wegens Loekasjenko’s repressie van de eigen bevolking en medewerking aan de Russische oorlog tegen Oekraïne.
De overeenkomsten tussen Belarus en de VS hebben de onderdrukking in Belarus niet verminderd. Bij de vorige ruil, in maart, kwamen weliswaar 250 politieke gevangenen vrij, maar sindsdien registreerde mensenrechtenorganisatie Viasna 362 nieuwe politieke gevangenen. De lijst met politieke gevangenen is daardoor alleen maar langer geworden. Ongeveer duizend mensen zitten op politieke gronden vast, stelt Viasna.
Deskundigen van de Verenigde Naties benadrukten dinsdag in een nieuw rapport dat de mensenrechtenschendingen in Belarus ‘doorgaan tot op de dag van vandaag’. De schendingen – arrestaties, veroordelingen en martelingen van critici van Loekasjenko – worden volgens het VN-rapport mogelijk gemaakt door een nauwe samenwerking van rechtbanken, politie, veiligheidsdiensten en gevangenisautoriteiten. De VN-deskundigen spreken van misdaden tegen de menselijkheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant