is socioloog.
Een klap in het gezicht van de vele Amsterdamse moslima’s, jong en oud, die als vrije vrouwen willen leven maar niet willen breken met geloofsgenoten en familie – zo zie ik het D66-voorstel om in het Noorderparkzwembad speciale uren in te stellen voor vrouwen. Immers, waar manloos zwemmen mogelijk is, verliezen vrouwen van welk geloof dan ook tegenover behoudende familie en vrienden een goed argument om gemengd baantjes te mogen trekken. De samenleving zou juist de vrouwen die trachten zich te bevrijden van godsdienstige restricties moeten steunen.
Je kunt natuurlijk denken: waar maak je je druk over? Maar dit voorstel is het eerste niet dat tornt aan het beginsel dat een seculiere natie geen religieuze inperkingen of uitzonderingen bevordert. Zoals de Iraanse dissident en publicist Shermin Amiri het formuleerde: neutraliteit van de overheid is geen belemmering voor inclusie maar een voorwaarde. ‘Neutraliteit opent een publieke ruimte waarin burgers weten dat hun overtuiging geen rol speelt bij de bescherming die zij ontvangen.’ Een samenleving waarin groepen strijden om specifieke privileges is geen diverse samenleving.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Pro steunt het zwemvoorstel en breekt daarmee – eveneens niet voor het eerst – met de progressieve strijd tegen archaïsche godsdienstvoorschriften. In de jaren dertig marcheerden sociaaldemocratische meisjes van de Arbeiders Jeugd Centrale op zondagochtend in korte broek, strijdliederen zingend, door Staphorst. In de jaren zestig werd gescheiden zwemmen algemeen beschouwd als een praktijk waartoe alleen roomse meisjes ver beneden de rivieren nog waren veroordeeld. Dat de seculiere raadsmeerderheid van CPN, PvdA en VVD aparte uren voor katholieke vrouwen zelfs maar zou overwegen, was ondenkbaar.
Er is een betere oplossing dan te zwichten voor de dwingelandij van de conservatiefste islam: als zwemsters worden lastiggevallen, zetten de badmeesters en -juffen de etterbakjes zonder pardon het bad uit. En vrijwilligsters zouden samen met de betreffende vrouwen kunnen beginnen naar gemengd zwemmen te gaan.
De bedenkster, lid van stadsdeelcommissie Noord, motiveerde haar segregatieplan met, jawel, het argument ‘inclusiviteit’ en ruimte voor ‘het vrouwelijk perspectief’. Maar hét vrouwelijk perspectief bestaat niet. Denken doen we met onze hersens, niet met onze geslachtsdelen. Welk ‘vrouwelijk perspectief’ staat D66 voor ogen?
Dat van de katholieke vrouw die me voorhield dat gezamenlijk werken m/v ‘de kat op het spek binden’ is? Van de moeder van Ryan al Najjar, die haar ‘slet’ van een dochter alleen nog wilde terugzien ‘in een lijkwade’ (mams kreeg haar zin)? Van de tradwives die, fraai opgedoft, huis aan kant, eten klaar, beschikbaar zijn voor al wat hun kostwinner na zijn werkdag begeert? Of misschien dat van Lidewij de Vos? D66-Tweede Kamerlid Ilana Rooderkerk, eerder fractievoorzitter in Amsterdam, noemde de seksescheiding op Forums Renaissancescholen onlangs nog in strijd met het gelijkheidsbeginsel.
In elk geval niet het perspectief van de feministen. Zij zien de ‘separate spheres’ vanouds als kern van de onderdrukking van vrouwen. Take-back-the-night. Wie vrouwen verwijst naar een vrouwenhoekje laat vrijheid, blijheid, geld en macht aan de mannen.
In mijn woonplaats heeft ooit – gelukkig maar kort – een vrouwenavond bestaan. Tussen ‘ons’ en het moslima-deel van het bad werd een dik plastic gordijn opgehangen, dat zorgvuldig op kieren werd gecheckt en waar zelfs de badmeester niet door mocht. Naargeestig.
De wens tot segregatie berust op het reactionaire beeld van vrouwen als lustobject en mannen als de diersoort die weliswaar de macht heeft, maar niet bij machte is zich te beheersen. Dat beeld is niet uitgestorven. De vrouwen die de behoefte hebben apart te zwemmen lijken deze seksistische ideologie te delen, althans zich eraan aan te passen, waarmee zij zich een groot genoegen ontzeggen.
Onnodig. In mijn lange bestaan als fanatiek zwemster ben ik zelden anders behandeld dan als mede-baantjestrekster. Eventueel commentaar betrof mijn crawltechniek. Een openbaar zwembad is geen hotelkamer met een Harvey Weinstein. De onveiligheid van gemengd zwemmen is in the eye of the beholder.
Het recht om als gelijke in de openbare ruimte te verkeren is een voorwaarde om vrij te kunnen leven. Dat recht hebben vrouwen verworven en hoort de overheid te verdedigen, ook tegen oneigenlijke beroepen op uitsluiting. Oneigenlijk, want wie om welke reden ook niet tegelijk met mannen wil zwemmen sluit zichzelf uit.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant