De Zweedse premier Ulf Kristersson stapt op. Uit de verkiezingsuitslag blijkt dat zijn rechtse blok de meerderheid verliest. De liberaal lijkt te zijn afgestraft voor zijn samenwerking met de radicaal-rechtse Zweden Democraten.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het vertrek van de premier is de eerste stap op weg naar een nieuwe regering. De Zweedse nationale omroep SVT meldde woensdag al dat het centrum-linkse blok niet meer in te halen valt. Uit de definitieve uitslag, donderdag bekendgemaakt, blijkt inderdaad dat de coalitie geleid door de sociaaldemocratische Magdalena Andersson de grootste is geworden.
De partijen die momenteel nog de oppositie voeren, verkrijgen in totaal 176 van de 349 zetels in het Zweedse parlement, een nipte meerderheid van drie zetels. Zweedse kiezers weten al voor de verkiezingen welke partijen samen een coalitieblok willen vormen.
Kristerssons partij, de Gematigde Uniepartij, verloor zondag niet eens. De conservatieve liberalen krijgen er zelfs twee zetels bij. Gedoogpartner Zweden Democraten verloor echter flink. De harde taal en koers op migratie en veiligheid van de radicaal-rechtse partij slaan niet meer aan bij de kiezer: de partij verliest elf zetels en rechts daarmee de meerderheid. Het was de eerste keer dat de nationalistische partij verloor sinds haar oprichting in 2010.
Een nieuwe premier wordt op zijn vroegst 29 september aangewezen, aldus SVT. Andersson heeft nu de beste papieren om premier te worden, een rol die ze tussen 2021 en 2022 ook al vervulde. De uitslag maakt haar positie in de onderhandelingen echter niet heel sterk: de Arbeiderspartij verloor acht zetels en scoorde met 28 procent van de stemmen de slechtste uitslag in een eeuw tijd.
Bovendien kunnen de onderhandelingen lastig worden. Niet alle partijen in het linkse blok lijken met elkaar in een regering te willen. Zo eist de liberaal-groene Centrumpartij dat de socialistische Linkse Partij een gedoogrol krijgt. De Linkse Partij, die een aantal zetels won, wil juist regeringsmacht en ministers leveren. De Europa- en Navo-sceptische partij heeft in haar geschiedenis alleen nog gedoogsteun gegeven.
Andersson heeft zich nog niet uitgelaten over haar koers in de coalitieonderhandelingen. ‘Het Zweedse volk heeft gestemd om Zweden vooruit te helpen’, zei ze in reactie op de uitslag. ‘En ik ben vastbesloten om deze nieuwe koers werkelijkheid te laten worden. Dit is een nieuw tijdperk.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant