is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
In maart 2020 was het rendement op een tien jaar lopende Nederlandse staatsobligatie min 0,7 procent. Er moest 1.007 euro worden betaald voor een obligatie van 1.000 euro met een rentecoupon van 0,0 procent. Wie die kocht, ging er 7 euro op achteruit, nog vóór inflatie en belastingen. Pensioenfondsen en spaarders gruwelden ervan. De waarde van hun vermogen kachelde achteruit. De huizenprijzen schoten omhoog door de ongekend lage rente. Leiden in last.
Zesenhalf jaar later moet minister van Financiën Eelco Heinen een rente van 3,6 procent betalen. Dat maakt de inflatie ten minste goed. Maar nu is er een andere klaagzang. De hypotheekrente in Nederland holt naar 4,5 à 5 procent. Wie een huis koopt van 500 duizend euro, is bij het afsluiten van een hypotheek 25 duizend euro aan rente kwijt. Dankzij de aftrek wordt dat verzacht met een belastingvoordeel van 8732 euro. Maar twee derde moet zelf worden opgebracht.
Mensen voelen dat al aan hun water en zetten, gezien het gestegen aanbod, hun woning te koop uit angst dat ze door de stijgende rente later minder voor hun huis krijgen. Gedupeerd worden nu al 450 duizend woningbezitters wier rentevaste periode dit jaar afloopt en die hun hypotheek moeten verlengen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ook is de stijgende rente een bom onder de aandelenmarkt. Vijf jaar geleden lag het dividendrendement op aandelen hoger dan dat op staatsobligaties of spaarrekeningen. Op een Amerikaanse staatsobligatie – een treasury – werd in het voorjaar van 2020 0,31 procent rente vergoed. Nu is dat 5,1 procent. Het dividendrendement op de S&P 500, de aandelen van de vijfhonderd grootste Amerikaanse bedrijven, is 1,06 procent. Dat is 4 procentpunten minder dan het rendement op obligaties. Dat moet zijn weerslag krijgen.
De stijgende rente heeft grote gevolgen door de herfinanciering van de staatsschuld. De VS zullen in 2026 voor 10 biljoen dollar aan nieuwe obligaties tegen 5 procent rente moeten plaatsen, omdat oude met een veel lagere rente aflopen. Dat is een rekening van 500 miljard dollar. Nederland moet voor 30 miljard nieuwe obligaties plaatsen. Als daarover 3,4 procent rente moet worden betaald, is dat een rekening van 1 miljard euro.
En het is maar een tussenbalans. Als de rente in zes jaar tijd kan vervijfvoudigen, kan die in de volgende vijf jaar ook nog eens verdubbelen tot 10 procent. Dan komen de rentepercentages in de buurt van de 12 ¾ procent die Nederland begin jaren tachtig betaalde op een staatslening.
Het inflatiespook van nu is niet vriendelijker dan het deflatiespook van 2020. Zeker is dat het financiële systeem op dit moment piept en kraakt.
Maar iedereen doet of zijn neus bloedt. Minister Heinen is een lachebekje, net als zijn verre voorganger Gerrit Zalm. Of het over links of rechts gaat, maakt hem weinig uit. Het glas is voor hem altijd halfvol. Nederland heeft een nog houdbare schuld.
Maar als de dollar valt en de euro in crisis raakt, is Nederland niet immuun. Dan zijn ook de gepensioneerden en spaarders ondanks de vervijfvoudigde rente de klos.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant