Er gaan tientallen miljoenen om in de verdachte geldstromen van zorgbedrijven in Oost-Nederland, blijkt uit een onderzoek van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) in Gelderland en Overijssel. Het is volgens de betrokkenen nog maar het topje van de ijsberg van de criminele geldstromen in de zorg.
Een eenmans-jeugdzorgbedrijf neemt in korte tijd bijna twee ton euro aan contanten op in Nederland, Duitsland en Dubai. Vanuit de zakelijke rekening van een ander zorgbedrijf wordt bijna 20 duizend euro overgeboekt naar een privérekening, direct daarna wordt het geld contant opgenomen. Een zorgbedrijf, dat 500 duizend euro aan Persoonsgebonden Budget had ontvangen, leent dit geld vervolgens uit aan een ander zorgbedrijf, terwijl dat geld bedoeld was om zorg te verlenen.
Het zijn drie voorbeelden van verdachte geldstromen in de zorg in Oost-Nederland (Gelderland en Overijssel), die het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) onderzocht.
De Financial Intelligence Unit Nederland analyseert landelijk ongebruikelijke transacties die een mogelijke link hebben met witwassen. Van deze organisatie heeft het RIEC voor dit onderzoek alle transacties uit de periode 2020-2024 in kaart gebracht die een link hebben met de zorgsector in Oost-Nederland.
Het gaat om 769 verdachte transacties met een totale waarde van ruim 71 miljoen euro. ‘Het onderzoek laat zien hoe criminelen zorgbedrijven en zorgbudgetten misbruiken, geld witwassen via zorgbedrijven en criminele geldstromen versluieren’, zegt burgemeester René Verhulst van de gemeente Ede bij de publicatie van het onderzoek donderdagavond. ‘Het gaat om geld dat bedoeld is om kwetsbare mensen te helpen.’
Al langer is duidelijk dat de fraude met zorggeld flink is toegenomen. Volgens een eerdere schatting van het Openbaar Ministerie zou er daarmee jaarlijks 10 miljard euro aan zorggeld aan de zorg worden onttrokken. Daarbij steekt de nu onderzochte 71 miljoen euro wat mager af. Maar het ging de onderzoekers vooral om het blootleggen van de mechanismen achter de zorgfraude.
Want zeker is dat de meeste fraudeurs ermee wegkomen. Het toezicht is versnipperd en weinig intensief, en de oprichting van een zorgbedrijf vraagt meestal niet meer dan de inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Onder meer in de jeugdzorg melden zich steeds meer nieuwe bedrijven.
Uit de analyse komt een aantal werkwijzen bovendrijven. Het valt op als zorgbedrijven grote bedragen aan zorggeld overmaken naar privérekeningen. Daarom wordt er vaak een verhullend netwerk opgezet, met meerdere bankrekeningen en zorgbedrijven die geld met elkaar uitwisselen.
Ook is zichtbaar dat er crimineel geld kan worden witgewassen door contant geld via zorgbedrijven om te zetten in giraal geld. Bij verdachte zorgbedrijven wordt er vaak geld overgemaakt naar familieleden. ‘Het laat zien hoe kwetsbaar de zorg is voor ondermijnende criminaliteit’, aldus de onderzoekers.
Omdat slechts een klein deel van de zorgfraudeurs wordt aangepakt, pleiten de onderzoekers voor betere controle voorafgaand aan de toekenning van zorggeld. Nieuwe zorgaanbieders moeten volgens hen beter worden gescreend en zorgcontracten moeten scherper worden opgesteld.
Het RIEC brengt regionale informatie samen van veel instanties zoals gemeenten, FIOD en inspecties met het doel criminaliteit te bestrijden. In Oost-Nederland is de bestrijding van zorgfraude een van de speerpunten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant