In een rapport met vier verstrekkende toekomstcenario’s probeert de leiding van KLM het personeel te doordringen van de nijpende situatie van het bedrijf.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
In opdracht van de KLM-top schreef een groep van 37 uitverkoren KLM-medewerkers met een adviesbureau vier ‘toekomsten’ voor het noodlijdende bedrijf tot 2030. Zoals afslanken en veel macht overdragen aan moederbedrijf Air France-KLM óf juist zelfstandig blijven door één nieuwe cao voor het hele personeel te sluiten met lagere salarissen. Ook ‘beter samenwerken’ en niet ingrijpen worden verkend.
Donderdag werden de scenario’s – met speelse luchtvaartnamen als ‘cleared for take off’ en ‘brace for impact’ – gepresenteerd aan de rest van het personeel. De opstellers benadrukken dat het geen voorspellingen of uitgewerkte plannen zijn. Maar ze ‘helpen om boven de waan van de dag uit te stijgen’.
Volgens topvrouw Marjan Rintel is dat effect bereikt. ‘Toen ik hun werk las, deed dat mij stilstaan’, schrijft ze in het voorwoord. De studie, waarmee zij hoopt draagvlak te kweken voor stevige maatregelen, maakt voor haar duidelijk dat wachten ‘geen optie’ is bij KLM. ‘Uitstel heeft gevolgen.’ De directie van KLM gaat de inzichten uit de scenario’s gebruiken ‘om de bestaande analyses en plannen voor KLM verder uit te werken en aan te scherpen’.
KLM zit al een aantal jaar in zwaar weer. Lang was het bedrijf het meest winstgevende onderdeel binnen Air France-KLM. Maar dat is verleden tijd. Een recente bezuiginging van 450 miljoen euro heeft KLM niet op koers gebracht richting een winstmarge van 8 procent. Dat percentage streeft de leiding van Air France-KLM na, zodat er voldoende geïnvesteerd kan worden in vernieuwing van de vloot.
Het belangrijkste structurele probleem is al langer bekend: de operationele kosten van KLM, vooral de lonen, zijn hoger dan bij andere luchtvaartmaatschappijen. Daarnaast wijt het bedrijf de malaise ook aan het ‘veranderende maatschappelijke klimaat’ rondom de luchtvaart in Nederland (zoals vermindering van het aantal vluchten op Schiphol) en de toegenomen concurrentie uit met name het Midden-Oosten.
In de studie wordt tamelijk expliciet uitgelegd waarom het maar niet lukt om binnen het bedrijf iets aan de hoge operationele kosten te doen: de interne verhoudingen zijn te slecht. Zo begint het scenario ‘Welcome on board’ met de stap dat ‘de directie openlijk benoemt dat KLM niet vastloopt door een gebrek aan oplossingen, maar doordat het steeds moeilijker is geworden om oplossingen gezamenlijk uit te voeren’.
In het scenario wordt veel aandacht besteed aan het ‘herstellen van vertrouwen tussen medewerkers, bonden, management en beroepsgroepen’. Ook worden er vragen aan elkaar gesteld zoals ‘waar zit de pijn?’ en ‘waar liepen we vast?’.
Dat de scenario’s zelf niet in perfecte harmonie op papier zijn gekomen, wordt niet onder stoelen of banken gestoken. ‘De deelnemers zijn het niet allemaal eens met elke regel in dit rapport, en dat hoeft ook niet’, schrijft topvrouw Rintel in haar voorwoord. Het is volgens haar een voorbode van wat er de komende tijd zal volgen: ‘niet iedereen zal elke keuze van KLM onderschrijven, en toch is het onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om dit bedrijf naar de toekomst te leiden’.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant