De ‘Nostradamus van de AI’, luidde de bijnaam van Leopold Aschenbrenner. De 24-jarige speculant ontpopte zich in korte tijd tot orakel van de ‘superintelligentie’. Het instorten van zijn hedgefonds zag hij evenwel niet aankomen.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de financiële sector.
De ‘Nostradamus van de AI’, luidde de bijnaam van Leopold Aschenbrenner. De 24-jarige speculant ontpopte zich in korte tijd tot orakel van de ‘superintelligentie’. Het instorten van zijn hedgefonds zag hij evenwel niet aankomen.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de financiële sector.
Sommige mensen hebben zo’n pijnlijk gebrek aan ambitie dat ze slechts de wereld willen veroveren. Niet Leopold Aschenbrenner: zijn veroveringszucht omspant de hele kosmos.
De Duits-Amerikaanse speculant wil namelijk sterrenstelsels kopen, tekende The Wall Street Journal op in een profiel over de geruchtmakende val van Aschenbrenner, de ‘Nostradamus van de AI’. Die bijnaam is het 24-jarige wonderkind kwijt sinds de door hem niet voorziene krach van zijn hedgefonds Situational Awareness, een van de grootste financiële implosies van de laatste jaren.
Voordat Aschenbrenner – letterlijk: asverbrander – deze zomer 35 miljard dollar (30 miljard euro) aan beleggerskapitaal in rook liet opgaan, baarde hij in zijn woonplaats San Francisco vooral opzien met zijn tijdens etentjes en borrels verkondigde ambitie om galaxies oftewel sterrenstelsels te bemachtigen. Het leidde soms tot verwarring bij zijn disgenoten, die weliswaar gewend zijn aan mensen die naar Californië komen om een ster te worden, maar niet aan mensen die de sterren willen kopen.
Dankzij kunstmatige intelligentie zal de mensheid weldra verre planeten kunnen koloniseren, legde Aschenbrenner uit. De jonge miljardair was vastbesloten om als eerste in dit intergalactische gat in de markt te springen, al bleven de praktische en morele kanten van zijn buitenaardse zakenplan wat vaag.
Het was mede aan deze megalomane dromen te danken dat Aschenbrenner al jong de reputatie van visionair verwierf. Als scholier sloeg de zoon van twee Berlijnse artsen meerdere klassen over. Op zijn 14de gaf hij, toen nog compleet obscuur Die Grünen-lid uit Berlin-Steglitz, een toespraak op het nationale partijcongres in Münster, al dekt ‘donderspeech’ de lading beter.
Als een oudtestamentische, zij het baardloze profeet las hij de groene partijbonzen de levieten. Terwijl robotisering de werkgelegenheid bedreigt en het rechts-populistische Alternative für Deutschland (AfD) alom zieltjes wint, bekreunen jullie je er ‘hoofdzakelijk om hoe we de rijken een klein beetje minder rijk gaan maken’, bulderde hij.
‘In Duitsland rijden bijna twee miljoen mensen voor hun dagelijks brood in vrachtwagens, auto’s en taxi’s. Over enkele jaren zullen computers deze voertuigen besturen… En jullie leunen achterover en discussiëren over vermogensbelasting en erfbelasting. Lalalalala… Meine Güte! We hebben grotere visies nodig, en daar sta ik op!’
Een jaar later, op zijn 15de, emigreerde Aschenbrenner naar New York om economie te studeren aan de Columbia-universiteit. Onder hoogleraren gold hij als een van de briljantste studenten die ze onder hun hoede hadden gehad. Op zijn 19de studeerde hij af als de valedictorian (beste leerling) van zijn klas met een prijswinnende scriptie over de maatschappelijke aversie tegen technologische vooruitgang.
Na zijn afstuderen werkte Aschenbrenner onder meer voor OpenAI, de maker van ChatGPT. In april 2024 werd hij daar ontslagen nadat hij via via gevoelige bedrijfsinformatie zou hebben gelekt aan Daniela Amodei, medeoprichter van concurrent Anthropic. Zelf beweerde Aschenbrenner dat zijn ontslag het gevolg was van een kritisch memorandum dat hij had gepend over de kwetsbaarheid van OpenAI voor Chinese bedrijfsspionage.
Aschenbrenner liet er geen gras over groeien. Twee maanden na zijn ontslag maakte hij furore in techkringen met een 165-pagina’s tellende manifest getiteld Situational Awareness. Daarin voorspelde hij dat de wereld tegen het jaar 2030 de geboorte zal meemaken van kunstmatige superintelligentie, oneindig veel slimmer dan de grootste menselijke genieën, met alle sociale en militaire gevolgen van dien.
‘Als we geluk hebben, belanden we in een alles-of-niets-wedloop met de Chinese Communistische Partij’, waarschuwde Aschenbrenner. ‘Als we pech hebben, in een alles-of-niets-oorlog.’
Zijn pleidooi voor een investeringsvehikel dat zou kunnen profiteren van de AI-revolutie kreeg zoveel respons van geïnteresseerde beleggers dat hij zijn eigen hedgefonds oprichtte, Situational Awareness. Met investeringen in onder meer chipfabrikanten en AI-cloudbedrijven wist hij een oorspronkelijke inleg van 225 miljoen dollar te verveelvoudigen tot een piekwaarde van 45 miljard dollar.
Dit fortuin steunde echter op een penibele aanname: dat Amerikaanse techbedrijven als Anthropic en OpenAI de markt zouden blijven domineren en hoge prijzen zouden kunnen bedingen bij hun klanten. Toen de Chinese rivalen Moonshot en Alibaba in juli echter kwalitatief vergelijkbare, maar veel goedkopere AI-modellen introduceerden, bracht dit een schok teweeg op de Amerikaanse beurzen.
Die schok is Aschenbrenners reputatie als wonderbelegger fataal geworden. Voor elke dollar aan kapitaal in zijn hedgefonds bleek hij 3 dollar te hebben geleend bij zakenbanken als JPMorgan en Goldman Sachs.
Door de beursschok kwamen zijn beleggingen onder water te staan, waarna de banken hem via zogeheten margin calls dwongen om extra geld te storten om zijn leningen overeind te houden. Aschenbrenner kon dit geld alleen maar ophoesten door het leeuwendeel van zijn aandelen tegen ramsjprijzen van de hand te doen aan de Amerikaanse miljardair en hedgefonds-eigenaar Ken Griffin.
De executieverkoop vond plaats terwijl Aschenbrenner op het punt stond in het huwelijksbootje te stappen. Op 1 augustus trouwde hij met Anthropic-werknemer Avital Balwit. Naar verluidt zwoer Aschenbrenner zijn vrouw niet alleen eeuwige trouw, maar beloofde hij ook een sterrenstelsel voor haar te zullen kopen.
• Als student hekelde Aschenbrenner de ‘verderfelijke’ invloed van Netflix. Hij pleitte voor ‘tv-matiging’, naar analogie van 19de-eeuwse antialcoholcampagnes. ‘Te veel briljante geesten verbeuzelen hun tijd met Netflix kijken.’
• Aschenbrenner werkte enige tijd voor de filantropische tak van FTX, de cryptobeurs van de later tot 25 jaar celstraf veroordeelde fraudeur Sam Bankman-Fried. Zelf was Aschenbrenner niet bij de fraude betrokken.
• De trouwambtenaar tijdens Aschenbrenners bruiloft was Ross Douthat, een conservatieve journalist en ex-New York Times-columnist, die onder de indruk was geraakt van Aschenbrenners manifest Situational Awareness.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant