Het openbaar vervoer in de regio Utrecht Buiten staat onder druk. Busvervoerder Keolis, die sinds eind vorig jaar het streekvervoer verzorgt, lijdt veel grotere verliezen dan was voorzien. Volgens het bedrijf is de situatie op de langere termijn niet houdbaar.
is economieverslaggever bij de Volkskrant. Ze schrijft vooral over vervoer en cryptovaluta.
Dat blijkt uit een vertrouwelijke brief aan de Provinciale Staten, die in handen is van de Volkskrant. Daarin schrijft het provinciebestuur dat Keolis onlangs een ‘noodsignaal’ heeft afgegeven over de financiële resultaten en vooruitzichten van het busvervoer in Utrecht Buiten. Daaronder vallen onder meer Amersfoort, Veenendaal, Woerden, Zeist en een groot aantal omliggende gemeenten. De provincie werkt meerdere scenario’s uit voor het geval ingrijpen nodig blijkt.
Bij de inschrijving hield Keolis al rekening met verlies in 2026, wat in de opstartfase niet ongebruikelijk is. Maar nog geen jaar na de start blijkt dat verlies volgens de provincie ‘fors hoger’ uit te vallen. Ook de komende jaren verwacht de vervoerder rode cijfers te schrijven.
Keolis wijt de financiële tegenvallers aan de oplopende kosten en problemen in de uitvoering. Het bedrijf noemt onder meer de krappe arbeidsmarkt, inflatie, geopolitieke ontwikkelingen en ‘onvoorziene operationele omstandigheden’. Diezelfde factoren hebben ook invloed op de dienstregeling. ‘Reizigers ervaren dagelijks dat het ov niet presteert zoals het zou moeten’, erkent Keolis.
Het van oorsprong Franse bedrijf is sinds 14 december verantwoordelijk voor het busvervoer in de regio. De provincie gunde Keolis daarvoor na een aanbesteding een tienjarige concessie. De bussen rijden onder de merknaam U-OV. Ook in andere regio’s verzorgt Keolis regionaal bus- en treinvervoer.
De provincie noemt het ‘teleurstellend en merkwaardig’ dat zij zo kort na de gunning van de concessie met deze problemen wordt geconfronteerd. De situatie heeft volgens het provinciebestuur zowel ambtelijk als bestuurlijk ‘de hoogste prioriteit’.
De vervoerder is met de provincie in gesprek over mogelijke oplossingen. ‘Continuïteit van het ov, het belang van de reizigers en de zorg voor het personeel staan centraal’, meldt de brief.
Een woordvoerder laat weten vanwege de geheimhouding die op de Statenbrief rust geen inhoudelijke mededelingen te kunnen doen over de scenario’s die de provincie momenteel uitwerkt. De geheimhouding is opgelegd omdat openbaarmaking volgens de provincie haar financiële belangen en onderhandelingspositie kan schaden.
Keolis wil niets kwijt over de omvang van het verlies en de mogelijke oplossingen, omdat het overleg met de provincie nog loopt.
In principe is een vervoerder zelf verantwoordelijk voor financiële tegenvallers. De provincie heeft er echter belang bij dat bussen blijven rijden en kan in het uiterste geval afspraken aanpassen of extra geld bijleggen. De speelruimte daartoe is beperkt, omdat aanbestedingsregels niet toestaan dat de voorwaarden van een concessie achteraf ingrijpend worden gewijzigd. Concurrenten zouden dan kunnen aanvoeren dat zij onder de nieuwe voorwaarden andere keuzes hadden gemaakt bij hun inschrijving op de aanbesteding.
Keolis is niet de enige vervoerder die het financieel moeilijk heeft. De provincie voert momenteel ook gesprekken met Transdev, dat sinds december onder dezelfde merknaam als Keolis (U-OV) het bus- en treinvervoer in Utrecht Binnen (de binnenstad en direct aangrenzende gemeenten) verzorgt. Ook die concessie is volgens de Statenbrief ‘sterk verlieslatend’. Transdev zegt in een reactie vertrouwen te hebben dat de concessie ‘stap voor stap’ financieel gezond kan worden.
De provincie deelde eerder dit jaar een boete van 1,5 miljoen euro uit aan de vervoerder, omdat het tekort aan chauffeurs en bussen tot veel rituitval had geleid.
Volgens brancheorganisatie OV-NL sluiten langlopende concessies niet altijd meer aan bij de sterk gestegen kosten en de veranderde reizigersaantallen sinds de coronapandemie. ‘De wereld is sterk veranderd, maar vervoerders krijgen geen ruimte om nieuwe afspraken te maken met provincies’, zegt een woordvoerder. OV-NL pleit daarom voor ‘een fundamentele herijking van de risicoverdeling tussen opdrachtgevers en vervoerders’.
Die oproep sluit aan bij een recent rapport van ABDTopconsult, opgesteld in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De onderzoekers waarschuwen dat de bekostiting van het openbaar vervoer structureel onder druk staat. Met name regionale vervoerders zijn kwetsbaar, omdat zij relatief weinig inkomsten uit kaartverkoop hebben. Een langdurige oplossing is volgens de onderzoekers nog niet in zicht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant