Oekraïne heeft het afgelopen halfjaar een succesvolle serie aanvallen uitgevoerd om het gevaar van Russische kruisraketten te verminderen. Bij deze campagne werden twee fregatten in de haven van Novorossiejsk in de Zwarte Zee zwaar beschadigd.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Dit blijkt uit een studie van het Oekraïense onderzoekscollectief Plitka dat onder andere satellietfoto’s onderzocht. Volgens de onderzoekers en de Oekraïense marine werden de fregatten Admiraal Makarov en Admiraal Essen zo zwaar beschadigd bij vijf drone-en raketaanvallen, dat ze geen Kalibr-kruisraketten meer kunnen afvuren. Nog zeven andere oorlogsschepen liepen ook schade op.
De Kalibr, die een bereik heeft van zo’n 1.400 kilometer, is een van Ruslands belangrijkste kruisraketten. Het Russische opperbevel gebruikt de hightech-kruisraket al vanaf het begin van de invasie om Oekraïense steden, energiecentrales en militaire bases te bestoken.
De Kalibr beschikt over een explosieve lading van zo’n 500 kilo en wordt door Rusland alleen vanaf marineschepen afgevuurd. Met de winter in aantocht, waarin de Russen de energie-infrastructuur opnieuw volop zullen bestoken, is er Kyiv veel aan gelegen om de Kalibr-inzet vanaf zee een klap toe te brengen. Op woensdag werden er opnieuw vier afgevuurd op Oekraïne bij een grote Russische raket- en droneaanval.
De Oekraïense campagne, waarbij onder andere de spionagediensten waren betrokken, toont opnieuw aan dat de Russische Zwarte Zeevloot kwetsbaar blijft in Novorossiejsk. Moskou verplaatste de marineschepen, waaronder de Makarov en de Essen, eind 2023 van Sebastopol op de bezette Krim naar een marinebasis in de grote havenstad.
De Russen namen deze vernederende stap na een serie Oekraïense aanvallen op het hoofdkwartier van de vloot in Sebastopol en op diverse oorlogsschepen. De vlucht naar het 300 kilometer verderop gelegen Novorossiejsk, dat ten oosten van de Krim ligt, had de vloot veiliger moeten maken. Voordeel was ook dat de havenstad beschikte over een flinke kustverdediging om de aangemeerde oorlogsschepen te beschermen.
De Oekraïense aanvallen, waarbij zeedrones, kruisraketten en langeafstandsdrones werden ingezet, begonnen in maart. Het fregat Essen werd bij deze massale aanval, toen 200 drones werden ingezet, midscheeps geraakt. Aan boord woedde 18 uur een brand. Begin april sloegen de Oekraïners opnieuw toe. Hoewel de bemanning van de Makarov de aanval ‘s nachts probeerde af te slaan, werd het raketlanceersysteem van het fregat geraakt.
De schade aan de Makarov was extra pijnlijk voor de Russen omdat het fregat sinds het verlies van de Moskva in de eerste maanden van de invasie functioneert als de facto vlaggenschip van de Zwarte Zeevloot. Volgens de onderzoekers van Plitka blijkt uit de satellietbeelden dat de Makarov zo zwaar is beschadigd, dat het fregat de leidende rol in operaties van de vloot niet meer kan vervullen.
Zo is het satellietcommunicatiestation vernietigd. ‘Het vuurt geen Kalibrs meer af en coördineert de vloot niet meer’, aldus de Plitka-deskundigen. ‘Alleen een reparatie op de werf kan de schade herstellen.’ In mei en augustus werden beide schepen opnieuw het doelwit van grote Oekraïense aanvallen, evenals twee andere marineschepen.
Begin september volgde een vijfde operatie, waarbij een langeafstandsversie van de Oekraïense Neptune-kruisraket werd ingezet. Volgens de Oekraïense marine liep de Essen wederom grote schade op. ‘Door de opgelopen schade kan het schip geen gevechtsmissies meer uitvoeren’, aldus de marine. ‘Het schip zal langdurige en kostbare reparaties moeten ondergaan.’
Opvallend is dat de Russische militaire top in de afgelopen maanden niet besloot de schepen te verplaatsen. Ook op zee, moet Moskou hebben gedacht, vormen de Oekraïners een groot gevaar. ‘Naar zee gaan betekent voor de Zwarte Zeevloot geconfronteerd worden met zeedrones en antischipraketten’, concludeert Plitka. ‘Op deze wijze verloor de vloot tussen 2022 en 2024 de kruiser Moskva en een reeks andere schepen.’
Rusland heeft de schade aan de twee fregatten niet bevestigd. In de komende maanden zal moeten blijken hoe groot het probleem is van het uitvallen van de twee schepen. De Kilo-klasse onderzeeërs van de Zwarte Zeevloot, die ook naar Novorossiejsk zijn uitgeweken, kunnen hun rol overnemen bij het bestoken van Oekraïense doelwitten met de Kalibr-kruisraketten. Deze onderzeeboten worden ook al jarenlang ingezet om Oekraïne te bestoken.
De Oekraïense aanvallen op de Zwarte Zee-vloot laten zien hoe kostbare oorlogsschepen kwetsbaar kunnen zijn voor simpele drones, met name voor de kleine zeedrones. Ook in het Westen wordt deze ontwikkeling met grote belangstelling en tegelijk met grote zorgen gevolgd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant