Ruim vier op de tien Iraniërs steunen de militaire interventie tegen Iran door de VS en Israël. Dat blijkt uit een onlinepeiling onder 31 duizend Iraniërs. Opvallend resultaat: de oorlog zelf heeft nauwelijks afbreuk gedaan aan de steun voor interventie.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Dat de afkeer onder Iraniërs over het politieke stelsel in hun land groot is, bleek al uit eerdere peilingen. Gemiddeld sprak twee derde zich daarin uit voor het verdwijnen van de Islamitische Republiek als politiek stelsel, door structurele hervorming dan wel door onmiddellijke regimewisseling. De laatste optie genoot veruit de meeste steun.
In de onlinepeiling van Gamaan, een collectief van Iraanse onderzoekers in Nederland, is dat niet anders. Bijna 70 procent zegt af te willen van de Islamitische Republiek. Slechts 9 procent spreekt zijn steun uit voor ‘de principes van de Islamitische Revolutie en de Opperste Leider’. Zo’n 10 procent houdt zich op de vlakte.
Gamaan vroeg de respondenten of de oorlog, begonnen met de Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op 28 februari, hun opvatting over de militaire interventie heeft veranderd. 4 procent is hierdoor van een tegenstander in een voorstander veranderd en 8 procent andersom, waardoor de totale steun met 4 procentpunten is gedaald.
Voor Ammar Maleki, onderzoeker aan de Universiteit Tilburg en lid van Gamaan, is dat een van de opmerkelijke resultaten van het onderzoek. ‘Veel mensen veronderstelden dat de oorlog ertoe zou leiden dat Iraniërs zich rond de vlag zouden scharen. Dat is dus maar in zeer beperkte mate gebeurd.’ Bijna 60 procent toont zich verheugd dat de Islamitische Republiek (dus niet het land als zodanig) verzwakt uit de oorlog is gekomen.
Uit de cijfers blijkt ook hoe verdeeld de Iraanse bevolking is over de oppositionele krachten. Een derde van de respondenten is aanhanger van Reza Pahlavi, de zoon van de vroegere sjah van Iran. Een even groot deel denkt juist zeer negatief over hem.
Van de resterende groep koos een deel tijdens en na de protesten van begin januari, die zeer bloedig werden neergeslagen, de kant van Pahlavi. Na het begin van de oorlog, waarin de door Pahlavi beloofde val van het regime uitbleef, daalde de steun voor hem met 4 procentpunten.
Aan de demonstraties tegen het regime deed een kwart van de respondenten naar eigen zeggen mee. Nog een kwart sprak zich hier niet over uit. Gezien het repressieve klimaat in Iran, waar tientallen demonstranten al de doodstraf hebben gekregen, is het aannemelijk dat een deel van hen wel degelijk heeft deelgenomen aan de protesten.
Als reden(en) voor deelname noemden de respondenten onder meer onvrede over de Islamitische Republiek (71 procent), inflatie en corruptie (62 procent) en de oproep daartoe van Reza Pahlavi (55 procent).
Gevraagd naar hun mening over de leuzen die tijdens de protesten van begin januari werden geroepen, zegt 79 procent het eens te zijn met de leus ‘Dood aan de dictator’ (ayatollah Ali Khamenei). De leus ‘Vrouwen, leven, vrijheid’ wordt gesteund door 74 procent.
Opmerkelijk is de populariteit van Benjamin Netanyahu. De helft van de respondenten heeft een positieve mening over de Israëlische premier, de meesten van hen zijn zelfs ‘zeer positief’.
De twee andere buitenlandse leiders over wie een oordeel kon worden geveld, doen het aanzienlijk slechter. De Russische president Vladimir Poetin geniet in Iran nauwelijks steun. Bijna 60 procent zegt ‘zeer negatief’ over hem te denken. Bij de Amerikaanse president Donald Trump is dat ruim een kwart. Ruim een op de tien Iraniërs is zeer positief over Trump.
Gamaan heeft een methode van anoniem onderzoek ontwikkeld, omdat gebruikelijke methoden van opiniepeiling niet geschikt zijn voor autoritaire landen als Iran. Op politiek gevoelige vragen geven mensen mogelijk geen eerlijk antwoord indien ze traceerbaar zijn.
Critici van Gamaan menen dat het onderzoek zich onevenredig richt op seculiere tegenstanders van het regime. Gamaan ontkent dat en wijst erop dat inmiddels driekwart van de Iraniërs beschikt over een veilige VPN-verbinding. Aan het onderzoek eind juni namen 31.450 Iraniërs deel via zo’n verbinding. Bovendien hebben de onderzoekers hun methode verfijnd sinds ze in 2020 begonnen met grootschalige peilingen, dit mede naar aanleiding van de kritiek. Niettemin is het raadzaam om, bij het beoordelen van de onderzoeksresultaten, minder te kijken naar exacte cijfers dan naar het globale beeld en verschuivingen daarin.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant