Nederland en Duitsland zijn in toenemende mate geïrriteerd over de voorkeur van EU-president António Costa voor een hogere EU-meerjarenbegroting (2028-2034), mede betaald uit nieuwe Europese belastingen. In een scherpe gezamenlijke brief zeggen de ‘zuinige’ EU-landen dat daarvan geen sprake kan zijn.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
‘We moeten keuzes maken’, schrijven premier Rob Jetten, bondskanselier Friedrich Merz en de premiers van Denemarken, Oostenrijk en Finland in een opinieartikel dat vrijdag op de nieuwssite Politico werd gepubliceerd. Dat betekent volgens hen ‘politieke moed’ tonen bij het bepalen waaraan de EU-subsidies worden besteed. ‘We kunnen niet simpelweg nieuwe prioriteiten op de oude stapelen en dan de rekening naar de belastingbetaler sturen.’
De vijf leiders willen dat een groter deel van de EU-miljarden naar veiligheid en defensie gaat, naar het versterken van de economie en het tegengaan van illegale migratie. Dat betekent dat landbouw en armere regio’s – nu goed voor twee derde van het EU-budget – minder ontvangen, want de vijf willen niet dat het totale budget fors stijgt.
Het begrotingsvoorstel van de Europese Commissie - 2.000 miljard euro voor de komende zeven jaar – vegen ze van tafel. ‘Dat is gewoon niet realistisch. Economisch niet, politiek niet en zeker niet in een tijd waarin de overheidsfinanciën in meerdere lidstaten reden tot ernstige zorg vormen.’ Jetten en Merz willen het Commissievoorstel met ‘honderden miljarden euro’s’ verlagen.
Dat de brief van de vijf landen vrijdag kwam, is volgens EU-diplomaten geen toeval. EU-president Costa reist momenteel langs alle EU-hoofdsteden om na te gaan waar een compromis mogelijk is over de nieuwe EU-meerjarenbegroting. Costa wil eind december een akkoord bereiken.
De Portugees benadrukt steeds dat Europa moet kiezen voor een moderner budget (meer defensie en concurrentiekracht), maar ook de boeren niet mag laten vallen. Een kleine twintig EU-landen zitten op dezelfde lijn.
Om te voorkomen dat de lidstaten meer aan de EU moeten afdragen, kiest Costa voor nieuwe inkomstenbronnen: belastingen onder meer op de uitstoot van CO2, op tabak, op elektronisch afval en de winsten van multinationals.
Alles bij elkaar kunnen die heffingen zo’n 60 miljard euro per jaar opleveren. Problematisch is dat daarvoor de goedkeuring van alle lidstaten is vereist. De kans daarop is klein.
Den Haag, Berlijn, Helsinki, Wenen en Kopenhagen wijzen erop dat nieuwe belastingen uiteindelijk door burgers en bedrijven worden betaald. Dat geldt ook voor nieuwe Europese leningen. ‘We ontkomen dus niet aan de lastige vraag over het totale volume’, aldus de vijf.
In hun brief halen ze uit naar Frankrijk en Spanje, zonder beide landen met naam te noemen. Frankrijk kampt met een groot begrotingstekort en een hoge staatsschuld, waardoor het op de internationale kapitaalmarkt nu duurder uit is dan Griekenland. ‘Bijna elke EU-lidstaat levert pijnlijke inspanningen om de overheidsfinanciën te saneren. De landen die dat niet doen, zouden ons nog meer zorgen moeten baren. Zonder gezonde overheidsfinanciën is er geen sprake van Europese soevereiniteit’, aldus Jetten en Merz.
De vijf willen niets weten van de etiketten ‘gierig’ of ‘zuinig’ die hun collega’s op hen plakken. Ze benadrukken samen 40 procent van het EU-budget te betalen en 70 procent van de bilaterale hulp aan Oekraïne. Dat laatste is een tik op de vingers van Spanje, dat financieel weinig doet voor Kyiv. Madrid pleit voor een meerjarenbegroting die oploopt naar 3.000 miljard euro. Op 9 oktober reist Costa naar Den Haag voor een ontmoeting met Jetten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant