Twee vrouwen staan vrijdag voor de meervoudige kamer van de rechtbank in Arnhem omdat ze het kantoor van Christenen voor Israël in Nijkerk hebben beklad. De vraag die voorligt: wat is proportioneel – van de kant van de demonstranten en van die van de politie?
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
Nee, ze ontkennen niet dat ze het hebben gedaan. Nadat de rechter heeft beschreven dat op camerabeelden te zien is dat die ochtend in Nijkerk, twee jaar geleden, twee verdachten – een langere en een kleinere – kwamen aanfietsen en een spuitbus uit hun rugzak pakten, vraagt hij het op de vrouw af.
‘Mevrouw, was u een van de daders?’
‘Ik was die langere’, zegt Marlisa H., die met een keffiyeh om haar schouders in het verdachtenbankje zit.
‘En ik was die kleine’, zegt Eva P., die naast haar zit met een T-shirt met daarop ‘Jews for Palestinian Liberation’.
De twee vrouwen, moeders uit Arnhem en Amersfoort, een lerares Engels en een freelanceredacteur, staan vrijdag voor de meervoudige kamer van de rechtbank in Arnhem omdat ze op 7 juli 2024 leuzen hebben geschreven en posters hebben geplakt op en bij het kantoor van Christenen voor Israël in Nijkerk. ‘Free Gaza’, was een van de boodschappen. En: ‘Ingenomen door kolonisten.’ Ook spoten ze een slot vol met lijm.
H. werd nog diezelfde avond thuis gearresteerd door een stuk of zeven gemaskerde politiemensen, die de trap op banjerden naar de slaapkamer van haar dochter, waar H. aan het voorlezen was. Ze hadden een stootknuppel meegenomen om de voordeur open te beuken, mocht dat nodig zijn. H. werd vijf uur voor verhoor vastgehouden op het bureau. Haar telefoon werd in beslag genomen en wekenlang uitgeplozen. Ook P. werd – maanden later – door een team van zes agenten gearresteerd, drie bij de voordeur en drie bij de poort van de tuin, en vijf uur lang vastgehouden.
De vraag die vandaag voorligt is wat proportioneel is. Hoever mogen demonstranten gaan in het uitoefenen van hun demonstratierecht? Hoever mogen politie en justitie gaan in hun strafrechtelijk optreden?
H., die met P. die dag in juli ook het water van de speelplaats van het Nationaal Militair Museum rood kleurde met bietenpoeder, een jaar later terugkeerde naar het Israëlcentrum in Nijkerk en daar een Israëlische vlag besmeurde, het water in een Arnhemse fontein rood kleurde en begin dit jaar ketchup smeerde op het gebouw het Centrum Informatie en Documentatie Israël (Cidi) in Den Haag, beschouwt haar protesten als burgerlijke ongehoorzaamheid.
Ze beschrijft in de rechtszaal de beelden van Gaza die ze de afgelopen jaren heeft gezien. Platgebombardeerde scholen, verbrande lichamen, loshangende ledematen. ‘Als docent en als moeder kan ik niet verdragen wat de kinderen daar wordt aangedaan. Het is gekmakend om dat te zien. Dat heeft mij tot actie aangezet.’
En die actie richtte ze dus op het Cidi en Christenen voor Israël, in haar ogen ‘gevaarlijke organisaties’. ‘Het plakken van posters en spuiten met krijtverf is niet radicaal. Het steunen van Israël is dat wel.’
Ze vindt het extra gevaarlijk dat deze organisaties Israël gelijkstellen met het Joodse volk, omdat kritiek op Israël volgens die redenering ook kritiek op de Joden wordt. Tijdens haar protest bij het Cidi probeerde ze juist het onderscheid tussen Israël en Joden te benadrukken. Hate Zionists, Love Jews, stond op het bordje dat ze omhoog hield.
P. gaat daarop door, in de verklaring die zij aflegt. Zelf is zij Joods, dochter van een Holocaust-overlevende. ‘Het gelijkstellen van Israël met het Joodse volk is niet alleen onterecht, maar ook antisemitisch. Want daarmee worden alle Joden verantwoordelijk gehouden voor wat er in Israël gebeurt.’
Het Israëlcentrum, dat via zijn Israël Producten Centrum spullen uit Israël verkoopt en de Nederlandse regering voor de rechter heeft gedaagd vanwege de aanstaande boycot van de illegale nederzettingen, is op nog een andere manier afkeurenswaardig, vindt zij. ‘Ze blijven onvoorwaardelijk achter Israël staan en steunen de illegale gewelddadige kolonisten door handel, geld, politieke lobby.’
De steun van deze christenen voor Israël wordt, net als bij veel evangelische christenen in de Verenigde Staten, gemotiveerd door het eindtijddenken, het geloof dat Christus op enig moment terugkeert op aarde. De Joden moeten allemaal naar Israël, om het land daar alvast op voor te bereiden. Dat wordt door sommige critici beschouwd als een antisemitische gedachte, omdat de Joden in deze leer worden geïnstrumentaliseerd of misbruikt. Ook P. referereert daaraan. ‘Dit misbruik van een deel van mijn identiteit is voor mij ook reden om juist bij het Centrum voor Israël actie te voeren.’
Maar dit soort inhoudelijke motieven zijn vandaag niet aan de orde, benadrukt de rechter. Het gaat om de wet, en de interpretatie daarvan. De vrouwen zijn van twee misdrijven beschuldigd: openlijke geweldpleging en vernieling. De eerste beschuldiging houdt volgens de officier van justitie geen stand: bij een protest mag je de openbare orde een beetje verstoren, en daarbij zijn de vrouwen geen grens overgegaan.
Maar de vernieling blijft volgens het OM staan, ook al hebben de vrouwen de schade vergoed. En het politieoptreden was keurig, vindt de officier. H. hoort een boete van 800 euro tegen zich eisen, waarvan 300 euro voorwaardelijk. Tegen P. wordt 300 euro boete geëist.
Advocaat Willem Jebbink wijst op rechterlijke uitspraken tegen klimaatactivisten, die na vergelijkbare acties zijn vrijgesproken. De leuzen van de vrouwen, die waren aangebracht met krijtspray, konden makkelijk worden schoongemaakt. Daarom kan er in zijn ogen geen sprake zijn van vernieling. ‘Dat geldt ook voor de ketchup en het bietenpoeder. Het is zo verdwenen.’
En daarbij was het politieoptreden ‘excessief’, vindt hij. ‘Ze had ook gewoon op het bureau kunnen worden ontboden.’ Zulk optreden heeft een afschrikwekkend effect op andere demonstranten, vindt hij, en vormt daarmee een inbreuk op het demonstratierecht.
De uitspraak volgt over drie weken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant