In de Boliviaanse jungle heeft een bioloog een nieuwe kat ontdekt: de Leopardus tilcayo. Het is voor het eerst in meer dan een eeuw dat wetenschappers een nieuwe kattensoort beschrijven.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Kleiner dan een huiskat, een koppie met ronde oortjes en een vacht vol vlekken als een luipaard. De Boliviaanse bioloog Paola Nogales-Ascarrunz kon haar ogen niet van het diertje afhouden toen ze het voor het eerst zag in een opvang voor wilde dieren op de grens tussen het Andesgebergte en het regenwoud, nog geen 60 kilometer ten oosten van La Paz.
Een lokale boer had de kitten gevonden, maar ontdekte al snel dat het geen geschikt huisdier was en bracht het naar dierenopvang La Senda Verde (‘het groene pad’). De mensen van de opvang belden met bioloog Nogales-Ascarrunz, oprichter en hoofdonderzoeker van het Boliviaanse Katachtigen Onderzoeksprogramma.
Zij bestudeerde het katje de afgelopen jaren en kwam tot een spectaculaire conclusie: deze soort was nooit eerder door wetenschappers beschreven. De kat lijkt op het eerste oog veel op de bekende wilde tijgerkatten die in grote delen van Zuid-Amerika leven, maar is kleiner en heeft grotere vlekken. Genetisch onderzoek wees uit dat het om een nog onbekende soort ging. Nogales-Ascarrunz gaf het dier de naam die de lokale bevolking al gebruikte voor de kat: tilcayo.
Leopardus tilcayo is de eerste nieuw ontdekte kat sinds de Chileense colocolokat, die voor het eerst werd beschreven in 1923. Donderdag publiceerde de bioloog haar bevindingen samen met collega’s in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology. De tilcayo meet zo’n 46 centimeter, weegt nog geen anderhalve kilo en leeft in het Yungas-bos: het tropisch vochtige bos dat groeit tussen de bergen en het regenwoud.
In tijdschrift National Geographic vertelt Nogales-Ascurranz dat ze nog in het duister tast over het gedrag van de kat, hoe hij jaagt, wie op hem jaagt, hoe hij zich voortplant. ‘Zoveel basale dingen weten we nog niet.’
Tegen persbureau Reuters zegt de betrokken Belgische onderzoeker Jonas Lescroart (Universiteit Antwerpen) dat het onderzoek zich baseert op twee levende katten, waarvan één het katje in de opvang, en een aantal beelden, gemaakt met verborgen camera’s. ‘We hadden nooit gedacht dat deze Boliviaanse tijgerkat een aparte soort zou zijn’, zegt hij.
De vondst van de tilcayo leverde tegelijkertijd nieuwe inzichten op over Zuid-Amerikaanse tijgerkatten, die gedurende lange tijd als één soort werden gezien. De onderzoekers vergeleken dna van 38 regionale katten. Daaruit bleek dat de tijgerkatten uit zeker vijf verwante, maar genetisch verschillende soorten bestaan.
Een daarvan is de compleet nieuwe (althans, niet eerder bekende) tilcayo. De wetenschappers beschrijven ook een nieuwe subsoort: Leopardus tigrinus antisuyo. Het paper spreekt van een ‘complexe verscheidenheid van wilde katten’ in Zuid-Amerika.
‘Dit is superspectaculair’, reageert de Nederlandse bioloog Pepijn Kamminga, werkzaam bij Naturalis in Leiden. ‘Er worden niet veel zoogdieren meer ontdekt. Deze kat is bovendien schuw en goed verborgen in het tropische woud.’ Kamminga was niet rechtstreeks betrokken bij het onderzoek, maar leverde informatie over tijgerkatten uit de collectie van het Nederlandse onderzoeksinstituut.
Het Boliviaanse onderzoek laat volgens Kamminga zien dat wetenschappers kritisch moeten blijven kijken naar bekende soorten. ‘De meeste zoogdiersoorten zijn begin vorige eeuw of zelfs in de 19de eeuw al beschreven. Met nieuwe technieken, zoals dna-onderzoek, zijn nieuwe ontdekkingen mogelijk.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant