Of het kabinet over links gaat (meer vermogensbelasting) of over rechts (bezuinigen op sociale zekerheid), is vooralsnog ongewis. Maar waarom heeft de overheid eigenlijk meer geld nodig? In de Miljoenennota wordt een aantal bestemmingen aangedragen.
is datajournalist van de Volkskrant en analyseert en schrijft over het nieuws in cijfers.
Geld kost steeds meer geld. Na een lange periode van uiterst lage en soms zelfs negatieve rente zijn de rentepercentages wereldwijd de laatste jaren flink gestegen. Het Centraal Planbureau (CPB) berekent dat tussen 2026 en 2031 de door de Nederlandse overheid jaarlijks betaalde rente oploopt van 10 miljard tot ruim 18 miljard euro.
Nederland voldoet met een overheidsschuld van 46 procent van het bruto binnenlands product (bbp) nu nog ruim aan de Europese schuldnorm van 60 procent. Maar de komende decennia blijft dat, zonder aanvullend beleid, niet zo, waarschuwt het CPB. In 2040 zou de schuld uitkomen op 64 procent, en in 2060 op 137 procent. Na 2040 gaat de toename sneller door defensie-uitgaven, vergrijzing en rente over de in eerdere jaren gemaakte schulden.
Stijgende zorgkosten – een groei van 6 miljard euro tot 2031, onder andere door de vergrijzing – maken al langer deel uit van de overheidsramingen. Nieuw is in deze Miljoenennota het budget dat wordt vrijgemaakt voor de nieuwe Navo-norm. Het kabinet-Schoof liet dit vanwege de demissionaire status over aan de opvolgers.
Om in 2035 aan de nieuwe norm te voldoen – 3,5 procent van het bbp voor defensie en 1,5 procent voor veiligheid – lopen de defensie-uitgaven de komende jaren gestaag op. Vorig jaar waren de defensie-uitgaven 22 miljard euro, in 2027 zijn die op 29 miljard geraamd en in 2031 op 38 miljard. Daarna zal nog een verdere stijging nodig zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant