DEN HAAG - De politie blijft wel iftars bezoeken, maar mag ze niet meer organiseren. Dat heeft minister David van Weel (VVD, Justitie en Veiligheid) geantwoord op Kamervragen van Ingrid Coenradie (JA21). Intern mogen bijvoorbeeld nog wel kerstborrels worden georganiseerd bij de politie. Het Haagse raadslid Hera Butt (Pro) vindt dat heel erg.
'Het is goed dat de politie dicht bij de mensen staat, bij alle mensen. En dat ze er ook zijn tijdens dingen die belangrijk voor hen zijn, zoals een iftar, een gezamenlijke maaltijd na het verbreken van het vasten tijdens de Ramadan.'
'Ik heb het dit jaar zelf gezien bij de iftar van de Haagse politie. Die was supergoed georganiseerd. Er werd gezocht naar verbinding, het draaide om samenzijn. Dat is juist een taak van de politie, om de samenleving te kennen en met mensen in gesprek te gaan. De iftar is daar een goed evenement voor.'
'Ik vind het extra kwalijk dat er door JA21 expliciet onderscheid werd gemaakt: geen iftars meer, maar wel kerstborrels. Ik snap dat de politie dat onderscheid niet kan maken en daarom stopt met het organiseren van alle externe bijeenkomsten met een religieus karakter, maar deze stap vind ik echt jammer. Dit maakt de kloof juist groter.'
'Dat vind ik lastig. De politie moet vooral de vrijheid hebben om zelf te bepalen hoe ze de link leggen met de samenleving. Die vrijheid wordt nu ingeperkt door dit soort politieke moties. Dat vind ik best wel ver gaan.'
'Ik zou het omdraaien. De politie is in het veld, zij weten als de beste hoe ze hun werk kunnen uitvoeren. Je ziet in verschillende gemeenten dat de politie succesvolle iftars organiseert, dat doen ze niet zomaar. Dat doen ze omdat het bijdraagt aan hun werk en die vrijheid wordt nu afgepakt.'
'Ik vind het ook jammer dat de politie zich niet tegen deze beperking heeft uitgesproken. Ik hoor dat er intern ook mensen zijn dit het jammer vinden dat de politiek dit heeft besloten. Er zijn politiemensen die de iftars juist prettig vonden.'
'Nee, dit werkt polariserend. Mevrouw Coenradie zegt dat het niet haar bedoeling was om kerstborrels af te schaffen, het draait haar alleen om de iftars. We hebben in deze tijd geen verharding en polarisatie nodig, hiermee gooi je olie op het vuur.'
'De politie moet zich altijd neutraal en professioneel opstellen. Maar we hebben een samenleving met diversiteit, met mensen met hun eigen gewoonten en met eigen dingen die voor hen belangrijk zijn. Het zou naïef zijn om te denken dat de politie zich daar niks van moet aantrekken.'
'Het is juist belangrijk dat ze daar ook een netwerk opbouwen, snappen hoe mensen leven en daarin investeren. Dat is niet iets waar we de politie van hoeven te overtuigen. Dat weten ze heel goed, beter dan politici die dit soort moties indienen. Als de politie geen behoefte had aan iftars, hadden ze die heus niet zomaar georganiseerd.'
'Waar komt dat wantrouwen vandaan dat de politie zelf niet weet wat ze moeten doen voor verbinding met de mensen? Er is geïnvesteerd in hun netwerk. Er zijn veel moslims in Nederland, voor hen is zo'n iftar belangrijk. Natuurlijk is de politie neutraal, het gaat erom of ze zich professioneel en deskundig gedragen en het organiseren van een iftar of een kerstborrel staat daarbij niet in de weg.'
'Volgens mij is het niet zo dat de politie alleen iftars bezoekt. Die zijn er maar een maand per jaar, daarmee doe je het werk van politiemensen tekort. Zij hebben een breed netwerk, zie ik ook in Den Haag. Ze komen overal.'
'Nee, dat weet ik inderdaad niet. Maar het is algemeen bekend dat de politie allerlei bijeenkomsten bezoekt, zeker wijkagenten. De politie wordt uitgenodigd voor allerlei bijeenkomsten in de stad of in het land. Dit heb ik zelf ook gezien en daar is niks mis mee.'
'Ook bijeenkomsten met een religieus karakter zoals voor kerst, iftars, holi, chanoeka vieringen en vast nog meer waar ik niet van af weet. Die vrijheid hebben ze gelukkig nog steeds om deze te bezoeken.'
'Omdat mensen in Nederland zichzelf moeten kunnen zijn. Dat we mensen als het om werk gaat beoordelen om hun deskundigheid en professionaliteit. Ik heb het idee dat het daar hier niet over gaat.'
'Als je vrouwen met een hoofddoek of mannen met een tulband uitsluit omdat ze stof dragen en daarmee religie laten zien… dat betekent niet dat ze niet deskundig zijn of geen goede agent zouden zijn. Is dat nou echt waar we heen willen met zijn allen?'
'Je moet mensen niet beoordelen op hun religie of hun uiterlijk. Dat vind ik niet alleen, dat zegt onze grondwet en het College voor de Rechten van de Mens en de Raad van State. Die zeggen dat allemaal.'
'Nee, de grondwet wel. Ik ben zelf religieus en ik sta voor onze grondwet en dus ook voor de vrijheid van religie. Ook mensen die niet religieus zijn, moeten dat kunnen zijn. Inwoners met een andere religie moeten die net zo goed in alle vrijheid kunnen belijden en dus behandelen we iedereen gelijk, ongeacht religie.'
'Ik was toen nog niet geboren. Maar de belangrijkste reden voor mij om de politiek in te gaan, was staan voor de grondwet, voor onze rechtsstaat. Als ik zie dat bepaalde mensen worden uitgesloten, dan zie ik dat onze rechtstaat wordt aangevallen. Dan kom ik in actie.'
'Dat gebeurt nu heel veel richting mensen met een islamitische achtergrond. Ook door partijen die geen iftar willen maar wel een kerstborrel. Het is voor een deel echt gericht tegen moslims, helaas. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat moslims heel erg worden gediscrimineerd en zich ook gediscrimineerd voelen.'
'Dat is lastig, want die motie is landelijk. Maar ik stel wel vragen aan het college in Den Haag om te horen wat ze hier vinden, wat vindt onze burgemeester hiervan? Ahmed Marcouch, de burgemeester van Arnhem, heeft zich hierover ook al uitgesproken. Ik ben ook benieuwd wat het college ervan vindt, wat gaan zij doen? Gaan zij opstaan voor de vrijheid van de politie in Den Haag?'
'Zij weten heel goed dat de politie hier ook iftars organiseert. Dus ik ben benieuwd of zij zich zorgen maken hierom. Uiteindelijk gaat het om het neutraal handelen van de politie, die komt echt niet in het geding door een iftar of kerstfeest.'
'Ik verwacht dat de burgemeester en de wethouders van de internationale stad van vrede en recht zich iets moeten aantrekken van de grondwet. Is dit nou echt de richting die wij als Den Haag op willen?'
'Ik heb het liefst dat ze de minister hier ook op aanspreken, ja. Ik ben echt benieuwd of ze bereid zijn dat te doen. Zelf wil ik ook wel eens een kop koffie met hem drinken, om het gesprek aan te gaan hierover. We zien veel verharding en polarisatie, dit is een stap terug. In plaats van de verbinding te zoeken, wordt de verbinding nu verbroken.'
Uiteraard hebben we minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) om een reactie gevraagd. Hij herkent zich niet in de kritiek van Hera Butt.
'De minister hecht zeer aan de neutraliteit van de politie. Daarom vindt hij het goed dat de korpschef een beleidslijn heeft aangescherpt waarbij de politie niet meer zelf optreedt als organisator van bijeenkomsten met een religieus karakter zoals met ramadan (iftar), kerst of chanoeka.'
'Voor de politie is het belangrijk om in verbinding te blijven staan met de maatschappij en verschillende doelgroepen en deelnemen aan dit soort bijeenkomsten hoort daar ook bij. Het handelingskader van de politie maakt nu helder waar die scheidslijn ligt: wel bijwonen, maar niet (mede)organiseren, want de politie is neutraal.'
Wat zou Van Weel doen als het Haagse college en/of de raad zich tegen zijn beleid uitspreken? 'Als-dan-vragen laten we voor wat ze zijn', laat zijn woordvoerster desgevraagd weten. Op de vraag of de minister openstaat voor een kop koffie met raadslid Butt, kon zij geen antwoord geven.
Deskundige: scheiding kerk en staat niet in Nederlandse wet
In Nederland staat de scheiding tussen kerk en staat niet expliciet in de wet, zegt Geerten Boogaard. Hij is hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden. Wel gaat de godsdienstvrijheid uit de grondwet daar deels over, volgens hem. 'De staat heeft geen mening over wat jij mooi, schoon en rechtvaardig acht in jouw geweten en gaat er niet over wat jij gelooft.'
In Nederland is gekozen voor 'inclusieve neutraliteit', dat betekent dat de staat alle geloven hetzelfde behandelt. 'Zo is er bijvoorbeeld bijzonder onderwijs en zijn er verpleegtehuizen met een bepaalde religieuze achtergrond. Dat mag, maar ze moeten dus wel hetzelfde worden behandeld. Youth for Christ en het Leger des Heils voeren ook bepaalde taken uit in opdracht van de overheid, daar krijgen ze geld voor.'
In Frankrijk is de staat volgens Boogaard veel neutraler dan in Nederland. 'Daar wordt echt heel duidelijk gezegd: de staat is neutraal. Laïcité, heet dat. Daar was de macht van de katholieke kerk vroeger heel groot, daarom is ervoor gekozen. In Nederland waren meerdere geloven, dus daar lag de situatie historisch gezien heel anders en is een andere keuze gemaakt.'
Groot-Brittannië heeft het juist andersom. 'Daar is een staatskerk en worden bisschoppen benoemd door Downing Street 10.'
Terug naar Nederland, kan een minister de politie verbieden om mee te doen een iftar? 'Hij kan zich beroepen op zijn bevoegdheden als minister.'
'Voor bepaalde functies hebben we wel een neutraliteitsgebod. Een rechter mag bijvoorbeeld geen hoofddoek of andere religieuze symbolen dragen. Daar zit de norm van een uniform achter. In zelfde redenering kun je zeggen: de politie mag niet zelf iftars organiseren.'
'Als je agenten überhaupt verbiedt om bij een iftar te zijn, dan raak je aan hun vrijheid van godsdienst. Maar aan hoe de politie zelf naar buiten treedt door wat ze zelf organiseren, daaraan mogen eisen worden gesteld.'
Source: Omroep West Den Haag