Vluchtelingen Nederland mag asielaanvragen van Oekraïners niet langer buiten behandeling houden, heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie bepaald. Dat zorgt mogelijk voor extra werk voor de IND, dat al een achterstand heeft.
Oekraïners die zijn gevlucht voor de oorlog kregen via de beschermingsregeling toegang tot onder meer werk, zorg en onderwijs.
Nederland mag asielaanvragen van mensen met tijdelijke bescherming, waaronder Oekraïense vluchtelingen, niet automatisch opschorten tot hun bescherming afloopt. Dat heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie donderdag bepaald in een zaak die was voorgelegd door de Nederlandse Raad van State. De uitspraak raakt potentieel 140.000 Oekraïners die onder de Europese richtlijn tijdelijke bescherming in Nederland krijgen en kan het werk van immigratiedienst IND nog verder onder druk zetten, volgens deskundigen.
De zaak was aangespannen door een Chinese man van Oeigoerse afkomst die met zijn Oekraïense vrouw en kind naar Nederland kwam. De Nederlandse overheid kende hem tijdelijke bescherming toe als familielid van een Oekraïner, maar schortte behandeling van zijn asielaanvraag op. Dit is, volgens het Hof van Justitie, in strijd met de Europese regelgeving. De tijdelijke bescherming en een asielprocedure kunnen naast elkaar bestaan, volgens het Hof. Een afwijzing van een asielaanvraag leidt bovendien niet automatisch tot verlies van de tijdelijke beschermingsstatus.
In Nederland vallen 140.000 Oekraïners onder de tijdelijke Europese beschermingsregeling, die drie jaar geldig is. Zij zijn gevlucht voor de oorlog in hun thuisland en kregen via de beschermingsregeling – in tegenstelling tot reguliere asielzoekers – onmiddellijk toegang tot onder meer werk, zorg en onderwijs. Om die bescherming te verkrijgen moesten zij ook een verblijfsaanvraag indienen. De beslissing daarop werd vervolgens tijdelijk opgeschort door de immigratiedienst.
Voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft de uitspraak mogelijk grote gevolgen. De dienst moet de aanvragen van de groep Oekraïners beoordelen volgens de reguliere Europese asielregels, in plaats van ze jarenlang niet te behandelen. De IND kampt momenteel al met een achterstand in de verwerking van 54.000 asieldossiers. Door de uitspraak van het Hof wordt de werklast van de immigratiedienst alleen nog maar groter, zegt Lieneke Slingenberg, hoogleraar migratierecht aan de Vrije Universiteit. De woordvoerder van minister Bart van den Brink (CDA, Asiel en Migratie) bevestigt dit.
Volgens hoogleraar Slingenberg betekent dit niet automatisch dat de immigratiedienst de aanvragen van de 140.000 Oekraïners die onder de beschermingsregeling vallen per direct moet behandelen. Het Hof biedt daarin een uitweg. Zo mag de IND bij een grote toestroom aan asielzoekers de verzoeken gefaseerd behandelen en daartoe ‘prioriteren’, zegt Slingenberg. Oftewel: voorrang geven aan dossiers. Maar dat roept, volgens haar, weer nieuwe vragen op: „Want hoe beslis je welk dossier voorrang krijgt?”
Een woordvoerder van minister Van den Brink schrijft dat de „komende weken” wordt gezocht naar een „handelswijze” die in lijn ligt met de uitspraak van het Hof. Op de inhoud hiervan kan de minister „niet vooruit lopen”. Ook benadrukt het ministerie dat de afgelopen maanden onderzocht is of Oekraïners via een werkvergunning in Nederland kunnen blijven, waardoor de IND dus niet hun asielaanvraag in behandeling hoeft te nemen. Wat de uitkomst hiervan is, wordt niet vermeld.
Hoogleraar Slingenberg heeft zich verbaasd over een ander geitenpaadje dat de uitspraak van het Hof biedt: namelijk dat de IND de beslistermijn mag overschrijden bij behandeling van de aanvragen van Oekraïners, als het in de praktijk objectief onmogelijk is om die termijn te behalen. „Dat vind ik een vreemde, rare uitspraak van de rechter”, zegt Slingenberg: „Je zegt hiermee in feite tegen een lidstaat dat ze het recht mogen schenden.” Ondertussen biedt de uitspraak niet de duidelijkheid waar Oekraïners op hoopten, volgens de onderzoeker.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie