Misbruikzaak Bisschop Christopher Saunders pleegde jarenlang misbruik in geïsoleerde Aboriginal-gemeenschappen in zijn bisdom in West-Australië. Uit angst en wantrouwen jegens de autoriteiten zwegen zijn slachtoffers jarenlang.
Voormalig bisschop Christopher Saunders tijdens een rechtbankzitting in het Australische Perth, afgelopen augustus.
Bisschop Christopher Alan Saunders was een van de langstzittende katholieke geestelijken van Australië, maar de lokale Aboriginal-gemeenschap kende hem vooral als „Broer B”. Jarenlang organiseerde hij feesten waarbij hij jonge Aboriginals dronken voerde en zich liet uitkleden. Vervolgens betastte en verkrachtte hij hen.
Een rechtbank in West-Australië veroordeelde Saunders (76) woensdag tot 6,5 jaar cel voor één verkrachting en twaalf aanrandingen tussen 2008 en 2019. Wegens gebrek aan bewijs is Saunders vrijgesproken van nog eens zes vergrijpen. De oud-bisschop komt na 4,5 jaar in aanmerking voor voorwaardelijke vrijlating.
De zedenzaak heeft veel losgemaakt in Australië sinds de beschuldigingen in 2020 aan het licht kwamen. Deze zaak speelde zich af in een van de meest afgelegen en kwetsbare gemeenschappen van Australië. Er is verontwaardiging over een cultuur van onbeschaamde wetteloosheid, waarin de oud-bisschop jarenlang zijn gang kon gaan. „Door uw lustgevoelens op de voorgrond te zetten, heeft u de waardigheid van elk van uw slachtoffers achteloos terzijde geschoven”, hield rechter Martin Flynn hem voor.
Saunders was tussen 1996 en 2000 bisschop van Broome, in de deelstaat West-Australië. Zijn bisdom bestreek een uitgestrekt, zeer dunbevolkt deel van het continent. Het is ongeveer zo groot als Turkije, met enkele kleine Aboriginal-gemeenschappen. Met een klein vliegtuig en terreinwagens bezocht hij de afgelegen dorpen, waar hij in huizen van de kerk of motels verbleef. Hier vond veel van het misbruik plaats.
Dat Saunders van feesten hield, was geen geheim. Een populaire brouwerij in Broome vernoemde zelfs een biertje naar hem, en hing een groot schilderij van de geestelijke boven de bar. Regelmatig nodigde hij jonge Aboriginals uit bij hem thuis, in hotelkamers of huizen van de kerk. Hier hield hij zogenaamde ‘shirt-uit’-feesten, waarbij hij de jonge mannen dronken voerde en opdroeg zich uit te kleden. Vervolgens betastte hij ze met zijn handen en voeten, dwong ze tot orale seks en penetratie. Ook zou Saunders de mannen regelmatig uitdagen tot een bokswedstrijd of halfnaakte worstelpartijen.
Een van de aanklagers was zestien jaar oud toen Saunders hem begon te misbruiken. Tijdens het proces getuigde hij dat hij gedurende tien jaar regelmatig werd verkracht en aangerand. Hij voelde zich gedwongen vanwege de machtige positie van de bisschop, en was bang om buitengesloten te worden als hij er niet in meeging.
Zelfs toen beschuldigingen naar buiten kwamen, was het voor de autoriteiten lange tijd moeilijk om bewijs te verzamelen. Dat kwam onder meer door een taalbarrière, in veel van deze gemeenschappen wordt alleen de eigen lokale taal gesproken. Ook wantrouwen jegens de autoriteiten speelde mee.
De Katholieke Kerk heeft een gecompliceerde geschiedenis in dit deel van Australië. Tijdens de brute kolonisatie van het land werden missionarissen naar alle uithoeken van het continent gestuurd om de lokale bevolking te bekeren tot het christendom. In missieposten werden Aboriginals gedwongen de westerse cultuur over te nemen. Veel kinderen werden weggehaald bij hun families en ‘heropgevoed’.
De missionarissen hadden succes; nu nog zijn veel mensen in deze dunbevolkte regio zeer loyaal aan de Katholieke Kerk. Als jonge pater kwam Saunders al graag in afgelegen Aboriginal-gemeenschappen, waar hij de reputatie kreeg dominant te zijn, maar ook gul tegenover diegenen die trouw waren aan de kerk. De drempel om hem aan te geven, was daardoor enorm hoog.
De oud-bisschop heeft zich tijdens het proces stil gehouden en weigerde te getuigen. In zijn verweer stelde zijn advocaat dat zijn gedrag wel „beschonken en ongepast” was, maar hij bleef seksueel misbruik door Saunders stellig ontkennen en trok de getuigenissen van de Aboriginals in twijfel omdat sommigen een strafblad of alcohol- en drugsproblemen hebben. Saunders gaat in beroep.
De aartsbisschop van Perth, Timothy Costelloe, bood namens de kerk excuses aan voor de pijn en het lijden van Saunders’ slachtoffers. „Het spijt ons dat jullie vertrouwen zo diep en direct is geschonden door een leider van de Kerk.” Het Vaticaan moet in een aparte procedure besluiten over het afnemen van Saunders’ kerkelijke titels.
Het is niet voor het eerst dat een kerkelijk misbruikschandaal Australië bezighoudt. De inmiddels overleden kardinaal George Pell werd in 2018 schuldig bevonden aan onder meer de verkrachting van een koorknaap, maar in hoger beroep vrijgesproken.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie