Herdenking 7 oktober Woensdag werd de terreuraanslag van Hamas in Israël van 7 oktober 2023 herdacht. In de Amsterdamse modern-orthodoxe sjoel hadden aanwezigen het onder meer over het ‘collectieve trauma’ door de aanvallen.
Zvi Aviner Vapni, ambassadeur van Israël in Nederland, tijdens een herdenking voor de slachtoffers van de aanslagen van 7 oktober 2023, in de Amsterdamse modern-orthodoxe sjoel.
Drie jaar geleden op 7 oktober maakte de Israëlische Batia Holin de terreuraanval van Hamas in Israël mee. Ze leefde destijds in de kibboets Kfar Aza, aan de grens met Gaza. Die dag werd haar „ergste nachtmerrie” werkelijkheid. Bij de aanval op haar thuis vluchtte ze na het horen van schoten naar een saferoom, waar ze uren en uren verbleef, „zonder eten en drinken, zonder te weten wat er buiten gebeurde”. Dat ze er na de aanval nog is, noemt ze „puur geluk”. „Sommigen hadden dat geluk niet”, vertelt Holin.
Precies drie jaar later staat ze woensdagavond voor pakweg tweehonderd aanwezigen in de Amsterdamse modern-orthodoxe sjoel (Amos), een synagoge in het Amsterdamse Buitenveldert. Achter haar hangt een Nederlandse en een Israëlische vlag, er staat een boeket witte rozen, op het beeldscherm stond voor aanvang ‘Three years since the October 7 massacre‘.
Aanwezig in de volle sjoel zijn onder anderen minister van Defensie Dilan Yesilgöz (VVD), minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA), minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert (D66) en Tweede Kamerleden Caroline van der Plas (BBB), Martin Bosma (PVV) en Mona Keijzer, die aandachtig luisteren naar de verhalen van Holin. Minister-president Rob Jetten is er niet, in tegenstelling tot toenmalig premier Dick Schoof die vorig jaar wel aanwezig was.
Drie jaar geleden, op 7 oktober om 06.29 uur lokale tijd, begon de terreuraanval van Hamas op Israëlisch grondgebied. Hamas-leden doodden 1.200 Israëliërs en gijzelden 251 mensen in steden, kibboetsen en op het muziekfestival Supernova. Daarmee was de terreuractie de grootste massamoord op Joden sinds de Holocaust. Het bleek ook het begin van de genocide die Israël de afgelopen drie jaar in Gaza uitvoert.
Die dag in oktober herinnert Dave Heilbron, bestuurder van het Centraal Joods Overleg (CJO), aan wat zijn grootvader altijd tegen hem zei, omdat Joden volgens hem altijd gevaar lopen: „Koffertje klaar”. 7 oktober is voor Heilbron „een horror van ongekende proporties, die nog altijd tot trauma leidt”. De herinnering van de slachtoffers verplicht volgens Heilbron „niet tot angst, maar tot kracht, niet tot terugtrekken, maar tot zichtbaar Joods leven”.
De toespraak van Heilbron valt verder vooral op omdat hij, onder toeziend oog van verschillende politici, meermaals zijn pijlen richt op bestuurders, politici en organisaties binnen het publieke debat, die ”ruggengraatloos en kwaadgezind” richting de Joodse gemeenschap zouden zijn. Ook zet hij vraagtekens bij het gebruik van het woord ‘genocide’ en noemt hij „de obsessie met Israël in het publieke debat” een „bliksemafleider” om problemen in de samenleving te „verdoezelen”.
Door heel Israël wordt 7 oktober herdacht, door middel van onder meer ceremonies en minuten van stilte. Veel nationale herdenkingen vonden afgelopen maandag al plaats, omdat de officiële nationale herdenkingsdag, die op de Hebreeuwse kalender op 24 tisjri valt, door de elk jaar opschuivende kalender dit jaar op 5 oktober viel.
Ook in Nederland wordt, op woensdag, bij de gebeurtenissen stilgestaan. Zo vond er, naast de herdenking in Amsterdam, ook een herdenking plaats bij het Vredespaleis in Den Haag, georganiseerd door de Raad van Kerken. Daar herdachten joden, christenen en moslims gezamenlijk de gebeurtenissen van 7 oktober en nadien, onder het mom ‘Hoe komen we samen verder?’.
De herdenking in Amsterdam is, net als de afgelopen twee jaar, georganiseerd door het CJO in samenwerking met de Israëlische ambassade. Volgens Dafna Danenberg, hoofd publieksdiplomatie bij de Israëlische ambassade en organisator van de herdenking, is herdenken nog steeds hard nodig. „De Joodse gemeenschap is nog steeds in rouw: 7 oktober leeft nog steeds, we moeten nog elke dag herstellen van de terreur.” Volgens Danenberg is de insteek van de herdenking om mensen te „laten herinneren dat er mensen zijn vermoord, ontvoerd, verkracht en verwond”, alsmede „een oproep tot herinnering hoe de oorlog in Gaza is begonnen”.
De vorige twee keer werd de herdenking georganiseerd in een andere synagoge, namelijk de Raw Aron Schuster Synagoge in Amsterdam. Daar werd vorig jaar, om veiligheidsredenen, het tijdstip van de herdenking verplaatst van de avond naar de ochtend.
Dat de herdenking dit jaar in een andere synagoge plaatsvindt, heeft daar volgens organisator Danenberg niets mee te maken: in de grotere Amos-synagoge is meer ruimte voor de op de herdenking geopende fototentoonstelling (‘Dream Fracture‘) van spreker Batia Holin, die vanuit persoonlijk perspectief de gebeurtenissen en nasleep van 7 oktober in beeld heeft gebracht.
Het laat volgens de ambassadeur van Israël, Zvi Aviner Vapni, zien dat er een leven voor, en ná 7 oktober is. Hij spreekt van een „collectief trauma”, dat „bijna alle aspecten van de Israëlische samenleving raakt”. Persoonlijke verhalen als die van fotografe Holin „breken zijn hart”, maar ”inspireren” hem ook, omdat ze in staat zijn over de toekomst na te denken. Maar, zegt hij tijdens de toespraak, „de wond is nog niet genezen”.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie